zaburzenie snu związane ze zmianą strefy czasowej
Wskazanie

Zaburzenia snu związane ze zmianą strefy czasowej (jet lag) to stan występujący po podróży przez kilka stref czasowych, kiedy wewnętrzny zegar biologiczny organizmu nie jest zsynchronizowany z lokalnym czasem w nowym miejscu pobytu. Objawami są: problemy z zasypianiem, przedwczesne budzenie się, zmęczenie w ciągu dnia, zaburzenia koncentracji, drażliwość oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

W leczeniu zaburzeń snu związanych ze zmianą strefy czasowej stosuje się krótkotrwale leki nasenne z grupy benzodiazepin lub leków „Z” (zolpidem, zopiklon). W Polsce dostępne są preparaty takie jak Stilnox, Hypnogen, Nasen (zolpidem) oraz Imovane, Zopiratio (zopiklon). Niekiedy zaleca się także melatoninę (Melatonina LEK-AM, Melatonina Vitama) przyjmowaną przed snem według czasu lokalnego, która pomaga przestawić rytm dobowy.

Największym wyzwaniem w leczeniu tego zaburzenia jest znalezienie równowagi między doraźnym łagodzeniem objawów a unikaniem rozwoju zależności od leków nasennych. Benzodiazepiny i leki „Z” powinny być stosowane nie dłużej niż przez kilka dni. Dodatkowo, pacjenci często ignorują niefarmakologiczne metody adaptacji, takie jak ekspozycja na światło o odpowiednich porach, dostosowanie aktywności i posiłków do nowej strefy czasowej, które są kluczowe dla trwałego przystosowania rytmu dobowego.

Istotnym problemem jest także profilaktyka – wielu pacjentów nie przygotowuje się odpowiednio do podróży, nie uwzględniając stopniowego dostosowywania rytmu dobowego przed lotem, odpowiedniego nawodnienia podczas podróży czy unikania alkoholu, który dodatkowo pogarsza jakość snu. W przypadku częstych podróży przez wiele stref czasowych (np. u personelu lotniczego) zaburzenia mogą przybierać charakter przewlekły i prowadzić do poważniejszych konsekwencji zdrowotnych.