schorzenie żołądkowo-jelitowe połączone z zaburzeniem wchłaniania witamin
Wskazanie

Schorzenia żołądkowo-jelitowe połączone z zaburzeniami wchłaniania witamin stanowią grupę zaburzeń, które charakteryzują się nieprawidłowym funkcjonowaniem przewodu pokarmowego prowadzącym do upośledzenia absorpcji składników odżywczych, w tym witamin. Do najczęstszych jednostek chorobowych w tej grupie należą: celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna, nieswoiste zapalenie jelit, zespół krótkiego jelita, przewlekłe zapalenie trzustki oraz nadmierny rozrost bakteryjny w jelicie cienkim.

Diagnostyka tych schorzeń obejmuje badania laboratoryjne (morfologia, poziom witamin, markery stanu zapalnego), badania obrazowe (USG, TK, MR jamy brzusznej), endoskopowe (gastroskopia, kolonoskopia) oraz biopsję jelita. Szczególnie istotne jest oznaczenie poziomów witamin B12, D, A, E i K, które najczęściej ulegają niedoborom przy zaburzeniach wchłaniania.

W leczeniu stosuje się preparaty enzymatyczne wspierające trawienie (Kreon, Pangrol, Lipancrea), leki przeciwzapalne (Salofalk, Pentasa, Asamax zawierające mesalazynę), kortykosteroidy (Encorton, Metypred), immunosupresanty (Imuran, Azathioprine VIS) oraz leki biologiczne (Humira, Remicade, Remsima). Kluczowa jest suplementacja witamin w formach o zwiększonej biodostępności – witamina B12 w iniekcjach (Vitaminum B12 WZF), witamina D (Vigantol, Devikap), kompleksy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (AquADEKs).

Największym wyzwaniem w leczeniu jest indywidualizacja terapii, gdyż każdy pacjent wymaga innego podejścia zależnie od rozpoznania podstawowego, stopnia niedoborów i obecności powikłań. Trudność sprawia również odpowiednie zbilansowanie diety, która musi dostarczyć niezbędnych składników odżywczych, a jednocześnie nie obciążać nadmiernie przewodu pokarmowego. U części pacjentów konieczne jest stosowanie żywienia dojelitowego (Nutrison, Peptamen, Nutridrink) lub pozajelitowego w przypadkach ciężkich zaburzeń wchłaniania.

Monitorowanie skuteczności leczenia wymaga regularnych kontroli poziomów witamin i mikroelementów, a w przypadku schorzeń autoimmunologicznych – także wskaźników aktywności choroby. Istotne jest, by pacjenci pozostawali pod stałą opieką wielospecjalistyczną – gastroenterologa, dietetyka, a w razie potrzeby także reumatologa czy dermatologa ze względu na możliwe manifestacje pozajelitowe niektórych chorób.