podwyższone stężenie cholesterolu
Wskazanie
Podwyższone stężenie cholesterolu (hipercholesterolemia) to zaburzenie lipidowe charakteryzujące się zwiększonym poziomem cholesterolu całkowitego w surowicy krwi, szczególnie frakcji LDL („złego cholesterolu”). Stan ten jest jednym z głównych czynników ryzyka rozwoju miażdżycy, choroby wieńcowej, zawału serca i udaru mózgu. Hipercholesterolemia może mieć podłoże genetyczne (hipercholesterolemia rodzinna) lub być związana ze stylem życia, dietą bogatą w tłuszcze nasycone, otyłością, brakiem aktywności fizycznej oraz współistniejącymi chorobami, takimi jak cukrzyca czy niedoczynność tarczycy.
W leczeniu podwyższonego stężenia cholesterolu stosuje się przede wszystkim statyny, które hamują syntezę cholesterolu w wątrobie. Wśród dostępnych w Polsce preparatów statyn znajdują się: Atoris, Sortis, Tulip (atorwastatyna), Roswera, Crestor (rozuwastatyna), Simvasterol, Simvacard (simwastatyna) oraz Lescol (fluwastatyna). W przypadku nietolerancji statyn lub ich niewystarczającej skuteczności stosuje się ezetimib (Ezetrol, Ezehron), który hamuje wchłanianie cholesterolu w jelicie, często w połączeniu ze statynami (preparaty złożone jak Atozet, Ezoleta).
W bardziej zaawansowanych przypadkach, szczególnie u pacjentów z rodzinną hipercholesterolemią lub wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, stosuje się inhibitory PCSK9 – alirokumab (Praluent) i ewolokumab (Repatha), podawane we wstrzyknięciach podskórnych. Pomocniczo stosowane są również żywice jonowymienne (Colestid), kwas nikotynowy oraz fibraty (Fenoratio, Lipanthyl), które wpływają głównie na obniżenie trójglicerydów i podwyższenie HDL.
Największe trudności w leczeniu podwyższonego stężenia cholesterolu wiążą się z niską świadomością pacjentów odnośnie zagrożeń zdrowotnych, ponieważ hipercholesterolemia najczęściej przebiega bezobjawowo do momentu wystąpienia poważnych powikłań. Istotnym problemem jest także nieregularne przyjmowanie leków przez pacjentów oraz rezygnacja z terapii z powodu działań niepożądanych statyn, takich jak bóle mięśniowe czy zaburzenia funkcji wątroby. Dodatkowym wyzwaniem jest niska skuteczność modyfikacji stylu życia, które powinny stanowić podstawę terapii – wielu pacjentów ma trudności z utrzymaniem diety niskocholesterolowej, regularną aktywnością fizyczną i redukcją masy ciała. U części pacjentów, mimo intensywnego leczenia, nie udaje się osiągnąć docelowych wartości lipidów, co wymaga kombinacji różnych leków hipolipemizujących.