odczyn poszczepienny
Wskazanie

Odczyn poszczepienny to reakcja organizmu występująca po podaniu szczepionki, będąca wynikiem aktywacji układu odpornościowego. Najczęściej obserwuje się łagodne objawy miejscowe takie jak zaczerwienienie, ból, obrzęk w miejscu wkłucia oraz objawy ogólne: gorączka, osłabienie, bóle mięśniowe i stawowe. Odczyny poszczepienne dzieli się na niepożądane odczyny poszczepienne (NOP) – występujące rzadko, poważne reakcje wymagające interwencji medycznej, oraz spodziewane odczyny poszczepienne – łagodne i przejściowe reakcje będące normalną odpowiedzią immunologiczną.

W przypadku łagodnych odczynów poszczepiennych stosuje się leczenie objawowe. Przy bólu i gorączce zaleca się leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe takie jak paracetamol (Panadol, Apap, Paracetamol Filofarm) lub ibuprofen (Ibuprom, Nurofen, Ibum). Na miejscowe objawy zapalne pomocne są preparaty zawierające diklofenak (Voltaren, Diclac, Dicloreum) w formie żelu. W przypadku reakcji alergicznych stosuje się leki przeciwhistaminowe jak cetryzyna (Zyrtec, Allertec), loratadyna (Claritine, Loratan) lub difenhydramina (Dimedrol).

Największym wyzwaniem w leczeniu odczynów poszczepiennych jest właściwa diagnostyka różnicowa między spodziewanym odczynem a poważnym NOP wymagającym interwencji medycznej. Trudność stanowi również odpowiednie postępowanie z pacjentami wykazującymi silny lęk przed szczepieniami z powodu obawy przed odczynami poszczepiennymi. Istotne jest też dostosowanie profilaktyki przeciwgorączkowej i przeciwbólowej do indywidualnych potrzeb pacjenta, szczególnie w przypadku dzieci i osób starszych, u których zarówno odczyny poszczepienne jak i skutki uboczne leków przeciwgorączkowych mogą mieć poważniejszy przebieg.

W sytuacjach ciężkich odczynów poszczepiennych, zwłaszcza reakcji anafilaktycznych, niezbędne jest szybkie podanie adrenaliny (Adrenalina WZF, EpiPen) oraz zastosowanie glikokortykosteroidów jak hydrokortyzon (Hydrocortisonum, Solu-Cortef) lub deksametazon (Dexaven, Dexamethasone). W przypadku rozpoznania NOP kluczowe jest zgłoszenie takiego przypadku do odpowiednich organów nadzoru oraz właściwe monitorowanie pacjenta pod kątem długotrwałych konsekwencji.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl