Przedawkowanie
Wapnia laktoglukonian
Przedawkowanie wapnia laktoglukonianu, składnika preparatu Calcium Sandoz + Vitamin C (1,0 g wapnia laktoglukonianu odpowiadającego 260 mg lub 6,5 mmol wapnia zjonizowanego oraz 1,0 g kwasu askorbowego), może prowadzić do hiperkalcemii i hiperkalciurii, stanów wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Suplementacja wapnia powyżej 2000 mg/dobę przez kilka miesięcy stanowi próg toksyczności, a pojedyncze dawki ≥3 g mogą wywołać objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka osmotyczna. Przewlekła hiperkalcemia niesie ryzyko nieodwracalnego uszkodzenia nerek, zwapnienia tkanek miękkich, a w ciężkich przypadkach może prowadzić do śpiączki i zgonu. Dodatkowo, współistniejące przedawkowanie wapnia i związków zasadowych może wywołać zespół mleczno-alkaliczny, poważne zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej. Witamina C w preparacie może nasilać obciążenie żelazem u pacjentów z niedokrwistością syderoblastyczną lub hemochromatozą oraz wywoływać hemolizę u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej.
Przedawkowanie wapnia laktoglukonianu
Wapnia laktoglukonian, będący jedną z substancji czynnych preparatu Calcium Sandoz + Vitamin C, może przy przedawkowaniu prowadzić do stanu określanego jako hiperkalcemia (podwyższone stężenie wapnia we krwi) oraz hiperkalciuria (zwiększone wydalanie wapnia z moczem). Przedawkowanie tej substancji stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej.1
Kliniczne konsekwencje przedawkowania
Nadmierne przyjmowanie wapnia laktoglukonianu przez dłuższy czas może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Trwająca kilka miesięcy suplementacja wapnia w ilościach większych niż 2000 mg/dobę stanowi wartość progową dla zatrucia wapniem. W przypadku przyjęcia pojedynczych dawek wynoszących 3 g lub więcej (sporadycznie nawet 10 g), niemal zawsze występuje przemijająca biegunka osmotyczna i związane z nią objawy dotyczące jamy brzusznej.2
Utrzymujące się duże stężenie wapnia może spowodować nieodwracalne uszkodzenie nerek oraz zwapnienie tkanek miękkich. W szczególnie ciężkich przypadkach, bardzo duża hiperkalcemia może prowadzić do śpiączki, a nawet zgonu pacjenta.3
Należy również zauważyć, że przy jednoczesnym przedawkowaniu wapnia i wchłanialnych związków zasadowych może wystąpić zespół mleczno-alkaliczny, będący poważnym zaburzeniem równowagi kwasowo-zasadowej organizmu.4
Specyfika przedawkowania wapnia laktoglukonianu w Calcium Sandoz
W przypadku preparatu Calcium Sandoz + Vitamin C, zawierającego poza wapnia laktoglukonianem (1,0 g, równoważne 260 mg lub 6,5 mmola wapnia zjonizowanego) również witaminę C (kwas askorbowy 1,0 g), przedawkowanie może być szczególnie niebezpieczne dla określonych grup pacjentów. Nadmiar kwasu askorbowego zawartego w preparacie może sprzyjać nadmiernemu obciążeniu u pacjentów z chorobami związanymi z przechowywaniem żelaza (tj. niedokrwistość syderoblastyczna, hemochromatoza) oraz może powodować hemodializę u pacjentów z wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej.5
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W razie zdiagnozowania zatrucia wapnia laktoglukonianem należy natychmiast przerwać leczenie oraz wprowadzić odpowiednie procedury terapeutyczne, w tym wyrównywanie niedoboru płynów. Jeśli przedawkowanie wymaga interwencji medycznej, pacjenta należy nawodnić, podając w razie konieczności, na przykład dożylnie roztwór soli fizjologicznej.6
W dalszej kolejności można zastosować diuretyki pętlowe (np. furosemid) w celu zwiększenia wydalania wapnia i zapobiegania zwiększenia objętości płynów. Istotne jest, aby unikać podawania tiazydowych leków moczopędnych, które mogą nasilać hiperkalcemię. U pacjentów z niewydolnością nerek nawodnienie jest nieskuteczne, dlatego należy rozważyć zastosowanie dializy.7
W przypadku utrzymującej się hiperkalcemii, należy przeprowadzić diagnostykę różnicową w celu wykluczenia czynników predysponujących, takich jak: hiperwitaminoza A lub D, pierwotna nadczynność przytarczyc, nowotwory, niewydolność nerek lub unieruchomienie.8
Objawy przedawkowania
| Objaw | Opis | Występowanie przy dawce |
|---|---|---|
| Jadłowstręt | Utrata apetytu, odmowa przyjmowania pokarmów | Przy hiperkalcemii |
| Wzmożone pragnienie | Nadmierne uczucie potrzeby picia płynów | Przy hiperkalcemii |
| Nudności | Uczucie mdłości, bez wymiotów | Przy hiperkalcemii |
| Wymioty | Gwałtowne opróżnianie żołądka | Przy hiperkalcemii |
| Odwodnienie | Nadmierna utrata wody z organizmu | Przy hiperkalcemii |
| Zaparcie | Utrudnione wypróżnianie, rzadsze niż zazwyczaj | Przy hiperkalcemii |
| Ból brzucha | Dolegliwości bólowe w obrębie jamy brzusznej | Przy hiperkalcemii |
| Biegunka osmotyczna | Przemijające rozluźnienie stolca | ≥ 3 g (pojedyncza dawka) |
| Osłabienie mięśni | Zmniejszona siła mięśniowa | Przy hiperkalcemii |
| Zmęczenie | Przewlekłe uczucie wyczerpania | Przy hiperkalcemii |
| Zaburzenia psychiczne | Zmiany w funkcjonowaniu poznawczym, emocjonalnym | Przy hiperkalcemii |
| Wielomocz | Zwiększona produkcja moczu | Przy hiperkalcemii |
| Ból kości | Dolegliwości bólowe układu kostnego | Przy hiperkalcemii |
| Zwapnienie nerek | Odkładanie się złogów wapniowych w nerkach | Przy długotrwałej hiperkalcemii |
| Kamica nerkowa | Formowanie się kamieni w układzie moczowym | Przy hiperkalcemii |
| Zaburzenia rytmu serca | Nieregularna praca serca | W ciężkich przypadkach hiperkalcemii |
| Śpiączka | Stan głębokiej nieświadomości | Przy bardzo dużej hiperkalcemii |
| Zgon | Śmierć | Przy bardzo dużej hiperkalcemii |
9
Szczególne grupy ryzyka
Przedawkowanie wapnia laktoglukonianu, zwłaszcza w preparacie Calcium Sandoz + Vitamin C, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem dla pacjentów z następującymi schorzeniami:
- Pacjenci z chorobami związanymi z przechowywaniem żelaza (niedokrwistość syderoblastyczna, hemochromatoza) – ze względu na możliwość nasilenia obciążenia żelazem przez witaminę C
- Pacjenci z wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej – z powodu ryzyka hemolizy wywołanej wysokimi dawkami witaminy C
- Pacjenci z niewydolnością nerek – u których nawodnienie jest nieskuteczne i konieczna może być dializa
- Pacjenci z czynnikami predysponującymi do hiperkalcemii (hiperwitaminoza A lub D, pierwotna nadczynność przytarczyc, choroby nowotworowe, unieruchomienie)
10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania