Właściwości farmakokinetyczne
Tazobaktam

Właściwości farmakokinetyczne tazobaktamu

Tazobaktam jest inhibitorem beta-laktamaz stosowanym w połączeniu z piperacyliną, przez co zwiększa jej skuteczność przeciwbakteryjną wobec drobnoustrojów wytwarzających beta-laktamazy. Poniżej przedstawiono szczegółową charakterystykę farmakokinetyczną tej substancji z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji.

Wchłanianie tazobaktamu

Tazobaktam podawany jest dożylnie w połączeniu z piperacyliną, co zapewnia pełną biodostępność obu substancji. Po podaniu dawki 4 g piperacyliny z 0,5 g tazobaktamu w infuzji dożylnej trwającej 30 minut, maksymalne stężenie tazobaktamu w osoczu osiąga wartość 34 µg/ml (mikrogramów/ml).¹²

Dystrybucja tazobaktamu

Tazobaktam, podobnie jak piperacylina, wiąże się z białkami osocza w około 30%. Charakterystyczną cechą tazobaktamu jest bardzo mały stopień wiązania jego metabolitu z białkami osocza.³ Wartym podkreślenia jest fakt, że obecność innych związków nie wpływa na stopień wiązania tazobaktamu z białkami osocza.⁴

Tazobaktam wraz z piperacyliną dobrze przenika do różnych tkanek i płynów ustrojowych, osiągając wysokie stężenia w wielu narządach, w tym w:

• błonie śluzowej jelit
• pęcherzyku żółciowym
• płucach
• żółci
• kościach

⁵

Średnie stężenie tazobaktamu w tkankach wynosi zazwyczaj od 50% do 100% stężenia w osoczu.⁶ U pacjentów bez stanu zapalnego opon mózgowych, tazobaktam, podobnie jak inne penicyliny, w niewielkim stopniu przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego.⁷

Metabolizm tazobaktamu

Tazobaktam podlega przekształceniu do pojedynczego metabolitu, który nie wykazuje aktywności przeciwbakteryjnej.⁸ Jest to istotna różnica w porównaniu z piperacyliną, która jest metabolizowana do mniej czynnego mikrobiologicznie metabolitu dietylowego.⁹

Eliminacja tazobaktamu

Tazobaktam, podobnie jak piperacylina, jest wydalany przez nerki w procesach przesączania kłębuszkowego i wydzielania kanalikowego.¹⁰ Tazobaktam i jego metabolit są wydalane głównie przez nerki, przy czym 80% podanej dawki jest wydalane w postaci niezmienionej, a pozostała część w postaci metabolitu.¹¹

Poza wydalaniem nerkowym, tazobaktam (podobnie jak piperacylina i piperacylina dietylowa) jest również wydzielany do żółci.¹²

Parametry farmakokinetyczne tazobaktamu

U zdrowych osób okres półtrwania tazobaktamu w fazie eliminacji z osocza wynosi od 0,7 do 1,2 godziny po podaniu jednorazowym lub wielokrotnym. Ten okres półtrwania nie zależy od dawki ani czasu trwania infuzji dożylnej.¹³

Warto zauważyć, że piperacylina nie wpływa znacząco na farmakokinetykę tazobaktamu, natomiast piperacylina może nieznacznie zmniejszać klirens tazobaktamu.¹⁴

Właściwości farmakokinetyczne tazobaktamu w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z marskością wątroby okres półtrwania tazobaktamu jest dłuższy o około 18% w porównaniu z osobami zdrowymi.¹⁵ Wydłużenie okresu półtrwania tazobaktamu jest jednak mniejsze niż w przypadku piperacyliny (wydłużenie o 25%), co może sugerować mniejszy wpływ zaburzeń funkcji wątroby na farmakokinetykę tazobaktamu niż piperacyliny.

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Okresy półtrwania tazobaktamu wydłużają się w miarę zmniejszania się klirensu kreatyniny.¹⁶ U pacjentów z klirensem kreatyniny poniżej 20 ml/min, okres półtrwania tazobaktamu jest czterokrotnie dłuższy niż u pacjentów z prawidłową czynnością nerek.¹⁷ Jest to znacznie większe wydłużenie niż w przypadku piperacyliny, której okres półtrwania w tych samych warunkach jest tylko dwukrotnie dłuższy.

Wpływ metod dializacyjnych na eliminację tazobaktamu

¹⁸

Hemodializa pozwala usunąć 30% do 50% dawki piperacyliny z tazobaktamem oraz dodatkowo 5% dawki tazobaktamu w postaci metabolitu. Natomiast podczas dializy otrzewnowej usuwane jest 21% dawki tazobaktamu oraz do 18% dawki tazobaktamu w postaci metabolitu.¹⁹

Dzieci i młodzież

W populacyjnej analizie właściwości farmakokinetycznych tazobaktamu brak jest bezpośrednich danych dotyczących samego tazobaktamu u dzieci. Dostępne są natomiast dane dotyczące farmakokinetyki piperacyliny, które wskazują, że szacunkowy klirens u pacjentów w wieku od 9 miesięcy do 12 lat był porównywalny do obserwowanego u pacjentów dorosłych, przy średniej dla populacji (średni błąd – SE) wynoszącej 5,64 (0,34) ml/min/kg mc.²⁰

U dzieci w wieku od 2 do 9 miesięcy szacunkowy klirens piperacyliny wynosi 80% tej wartości. Średnia wartość w populacji (SE) dla objętości dystrybucji piperacyliny wynosi 0,243 (0,011) l/kg mc. i nie zależy od wieku.²¹

Pacjenci w podeszłym wieku

Średni okres półtrwania tazobaktamu jest o 55% dłuższy u pacjentów w podeszłym wieku niż u młodszych pacjentów. Jest to większa różnica niż w przypadku piperacyliny, której okres półtrwania jest dłuższy o 32%.²² Ta różnica może być spowodowana przez związane z wiekiem zmiany klirensu kreatyniny.²³

Wpływ rasy na farmakokinetykę tazobaktamu

Nie obserwowano różnicy w farmakokinetyce tazobaktamu u zdrowych ochotników rasy azjatyckiej (n=9) i kaukaskiej (n=9), którzy otrzymali pojedyncze dawki 4 g piperacyliny z 0,5 g tazobaktamu.²⁴ Co wskazuje, że przynależność etniczna nie ma istotnego wpływu na parametry farmakokinetyczne tazobaktamu.