Właściwości farmakokinetyczne
Sulbaktam

Właściwości farmakokinetyczne sulbaktamu

Sulbaktam jest substancją aktywną stosowaną najczęściej w połączeniu z antybiotykami beta-laktamowymi, takimi jak ampicylina czy cefoperazon, w celu zwiększenia ich spektrum działania przeciwbakteryjnego poprzez hamowanie beta-laktamaz. Właściwości farmakokinetyczne sulbaktamu charakteryzują się specyficznym profilem wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i wydalania, które determinują jego skuteczność kliniczną.^{1 2}

Wchłanianie i dystrybucja

Sulbaktam charakteryzuje się dobrym wchłanianiem po podaniu doustnym w formie proleku (sultamycyliny), który podczas wchłaniania hydrolizowany jest do sulbaktamu i ampicyliny, osiągając w krążeniu ogólnym stosunek molarny obu substancji 1:1. Biodostępność po podaniu doustnym wynosi 80% równoważnej dawki sulbaktamu i ampicyliny podanej dożylnie. Co istotne, podanie leku po posiłku nie wpływa na układową biodostępność sultamycyliny.³

Po podaniu dożylnym lub domięśniowym sulbaktam osiąga duże stężenia we krwi. W badaniach farmakokinetycznych przeprowadzonych na zdrowych ochotnikach, po podaniu dożylnym produktu zawierającego 1 g sulbaktamu i 1 g cefoperazonu przez 5 minut, średnie maksymalne stężenie sulbaktamu wynosiło 130,2 µg/ml.^{4 5}

Sulbaktam łatwo przenika do większości tkanek i płynów ustrojowych, w tym do żółci, pęcherzyka żółciowego, skóry i jej przydatków, jajowodów, jajników, macicy oraz innych. Przenikanie do mózgu oraz płynu mózgowo-rdzeniowego jest jednak niewielkie, jeśli nie występuje stan zapalny opon mózgowo-rdzeniowych.^{6 7 8}

Objętość dystrybucji sulbaktamu jest znacząca i wynosi od 18,0 do 27,6 l, co jest wartością większą niż objętość dystrybucji cefoperazonu (Vd = 10,2-11,3 l), z którym jest często stosowany w preparatach złożonych.^{9 10}

Metabolizm i eliminacja

Sulbaktam charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania w organizmie, wynoszącym około 1 godziny u osób z prawidłową czynnością nerek. Po podaniu cefoperazonu z sulbaktamem średni okres półtrwania sulbaktamu wynosi około 1 godziny, natomiast po podaniu ampicyliny z sulbaktamem okres półtrwania również wynosi około 1 godziny.^{11 12 13 14 15}

Sulbaktam jest wydalany głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Po jednoczesnym podaniu sulbaktamu z cefoperazonem, około 84% dawki sulbaktamu jest wydalane przez nerki. W przypadku podania z ampicyliną, 50-75% sulbaktamu jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej.^{16 17 18 19}

Istotną obserwacją jest proporcjonalność stężeń występujących w surowicy do podanej dawki. Badania potwierdzają, że wyniki te są zgodne z opisywanymi wcześniej wynikami dla obu substancji podawanych osobno. Po podaniu wielu dawek nie stwierdzono istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych sulbaktamu ani nie zaobserwowano jego kumulacji podczas podawania co 8 do 12 godzin.^{20 21}

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Parametry farmakokinetyczne sulbaktamu ulegają istotnym zmianom u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. U tych pacjentów całkowity klirens sulbaktamu jest ściśle skorelowany z oszacowanym klirensem kreatyniny. U pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek wykazano znacznie dłuższy okres półtrwania sulbaktamu – w dwóch osobnych badaniach średnio 6,9 oraz 9,7 godzin.^{22 23}

Hemodializa powoduje istotne zmiany okresu półtrwania, całkowitego klirensu kreatyniny oraz objętości dystrybucji sulbaktamu, a zatem u pacjentów poddawanych hemodializie należy odpowiednio dostosować dawkowanie.^{24 25}

Warto zaznaczyć, że probenecyd zmniejsza wydzielanie cewkowe zarówno sulbaktamu, jak i ampicyliny. Jednoczesne stosowanie probenecydu i sultamycyliny (proleku sulbaktamu i ampicyliny) powoduje zwiększenie stężeń i dłuższe utrzymywanie się we krwi ampicyliny i sulbaktamu.²⁶

Pacjenci w podeszłym wieku

Przeprowadzone badania parametrów farmakokinetycznych sulbaktamu u osób w podeszłym wieku z niewydolnością nerek i zaburzeniami czynności wątroby wykazały, że sulbaktam charakteryzował się dłuższym okresem półtrwania, mniejszym klirensem i większymi objętościami dystrybucji w porównaniu do parametrów uzyskanych u zdrowych ochotników. Stwierdzono korelację parametrów farmakokinetycznych sulbaktamu ze stopniem zaburzenia czynności nerek.^{27 28 29}

Dzieci

Badania przeprowadzone u dzieci nie wykazały istotnych zmian parametrów farmakokinetycznych sulbaktamu w porównaniu do odpowiednich parametrów u dorosłych. U dzieci średni okres półtrwania sulbaktamu wynosi od 0,91 do 1,42 godziny, co jest wartością zbliżoną do obserwowanej u dorosłych.^{30 31}

Interakcje farmakokinetyczne

Badania nie wykazały występowania farmakokinetycznych interakcji pomiędzy sulbaktamem a antybiotykami, z którymi jest stosowany w produktach złożonych (cefoperazon, ampicylina). Jest to istotna obserwacja kliniczna, ponieważ zapewnia przewidywalność działania terapeutycznego podczas stosowania tych połączeń.^{32 33}

^{34 35 36}