Właściwości farmakokinetyczne
Norepinefryna
Norepinefryna, występująca w formie dwóch stereoizomerów, jest stosowana klinicznie w postaci biologicznie aktywnego L-izomeru, podawanego wyłącznie dożylnie ze względu na nieefektywne wchłanianie po podaniu doustnym i podskórnym. Po dożylnym podaniu charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania w osoczu wynoszącym 1-2 minuty, co wymaga ciągłej infuzji w celu utrzymania efektu terapeutycznego. Norepinefryna jest szybko usuwana z krążenia przez wychwyt zwrotny i metabolizm, a jej przenikanie przez barierę krew-mózg jest ograniczone, co ogranicza działanie na ośrodkowy układ nerwowy i pozwala na selektywne działanie obwodowe na układ sercowo-naczyniowy. Metabolizm norepinefryny odbywa się głównie poprzez metylację przez katecholo-O-metylotransferazę (COMT) oraz dezaminację przez oksydazę monoaminową (MAO), prowadząc do powstania metabolitów pośrednich, takich jak normetanefryna i kwas 3,4-dihydroksymigdałowy, oraz końcowego kwasu wanilinomigdałowego (VMA). Wydalanie odbywa się głównie przez nerki w postaci sprzężonych metabolitów, przy czym do 16% dawki dożylnej jest wydalane w formie niezmienionej. Brak jest danych farmakokinetycznych dotyczących populacji pediatrycznej, co stanowi istotne ograniczenie w ustalaniu dawkowania u dzieci i młodzieży.
Właściwości farmakokinetyczne norepinefryny
Norepinefryna (noradrenalina) jest substancją endogenną wykazującą istotne działanie na układ sercowo-naczyniowy. Występuje w postaci dwóch stereoizomerów, przy czym preparaty lecznicze, takie jak Noradrenaline Kabi, zawierają biologicznie aktywny L-izomer.1
Wchłanianie
Wchłanianie norepinefryny po podaniu doustnym jest nieefektywne, gdyż substancja ulega szybkiej dezaktywacji w przewodzie pokarmowym. Również podanie podskórne charakteryzuje się słabym wchłanianiem substancji. Z tego powodu norepinefryna musi być podawana drogą dożylną w postaci infuzji.2
Po podaniu dożylnym norepinefryna charakteryzuje się krótkim okresem półtrwania w osoczu, wynoszącym około 1 do 2 minut, co powoduje konieczność ciągłego wlewu w celu utrzymania efektu terapeutycznego.3 4
Dystrybucja
Norepinefryna jest szybko usuwana z osocza poprzez dwa główne mechanizmy: wychwyt zwrotny przez komórki oraz metabolizm. Ta szybka dystrybucja jest przyczyną krótkiego działania leku i konieczności podawania go w postaci ciągłej infuzji.5 6
Istotną cechą farmakokinetyczną norepinefryny jest fakt, że nie przenika ona łatwo przez barierę krew-mózg, co ogranicza jej działanie na ośrodkowy układ nerwowy i pozwala na wykorzystanie jej głównie w działaniu obwodowym, szczególnie na układ sercowo-naczyniowy.7 8
Metabolizm
Norepinefryna podlega metabolizmowi poprzez dwa główne szlaki enzymatyczne:9 10
- Metylację przez katecholo-O-metylotransferazę (COMT)
- Dezaminację przez oksydazę monoaminową (MAO)
11 12
W wyniku tych procesów powstają metabolity pośrednie oraz końcowe. Metabolitami pośrednimi są normetanefryna i kwas 3,4-dihydroksymigdałowy.13 14
Ostatecznym produktem metabolizmu norepinefryny w obu szlakach jest kwas 4-hydroksy-3-metoksy-migdałowy, znany również jako kwas wanilinomigdałowy (VMA).15 16
Eliminacja
Norepinefryna jest wydalana głównie przez nerki w postaci metabolitów, które ulegają sprzężeniu z kwasem glukuronowym lub siarkowym.17
Badania wykazały, że do 16% dawki norepinefryny podanej dożylnie jest wydalane w postaci niezmienionej z moczem wraz z metylowanymi i deaminowanymi metabolitami w postaci wolnej oraz sprzężonej.18 19
Farmakokinetyka w populacjach specjalnych
Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży
Należy podkreślić, że brak jest dostępnych danych z badań farmakokinetycznych w populacji pediatrycznej, co stanowi istotne ograniczenie w precyzyjnym ustalaniu dawkowania u dzieci i młodzieży.20 21
Zestawienie właściwości farmakokinetycznych norepinefryny
| Parametr | Charakterystyka |
|---|---|
| Stereoizomery | Dwa stereoizomery; preparaty lecznicze zawierają biologicznie aktywny L-izomer |
| Wchłanianie po podaniu doustnym | Nieefektywne z powodu szybkiej dezaktywacji w przewodzie pokarmowym |
| Wchłanianie po podaniu podskórnym | Słabe |
| Okres półtrwania w osoczu | 1-2 minuty po podaniu dożylnym |
| Dystrybucja | Szybkie usuwanie z osocza przez wychwyt zwrotny i metabolizm |
| Przenikanie przez barierę krew-mózg | Ograniczone |
| Główne szlaki metaboliczne | Metylacja przez COMT i dezaminacja przez MAO |
| Metabolity pośrednie | Normetanefryna i kwas 3,4-dihydroksymigdałowy |
| Metabolit końcowy | Kwas 4-hydroksy-3-metoksy-migdałowy (kwas wanilinomigdałowy) |
| Wydalanie | Głównie przez nerki w postaci metabolitów sprzężonych |
| Niezmieniona forma wydalana z moczem | Do 16% podanej dawki dożylnej |
| Dane u dzieci i młodzieży | Brak dostępnych danych farmakokinetycznych |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania