Właściwości farmakodynamiczne
Kwiat pierwiosnka z kielichem

Kwiat pierwiosnka z kielichem (Primula veris L. i/lub Primula elatior (L.) Hill.) jest kluczowym składnikiem preparatu Sinupret, stanowiącym wyciąg płynny (1:38,5) z zastosowaniem 59% etanolu jako rozpuszczalnika. Preparat wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, w tym sekretolityczne, przeciwzapalne, przeciwwirusowe oraz przeciwbakteryjne. Mechanizm sekretolityczny opiera się na zwiększeniu wydzielania śluzu oraz nasileniu transportu anionów chlorkowych i aktywności rzęsek nabłonka oddechowego, co usprawnia oczyszczanie śluzowo-rzęskowe dróg oddechowych. Działanie przeciwzapalne potwierdzono w modelach zwierzęcych ostrego zapalenia, natomiast aktywność przeciwwirusowa obejmuje hamowanie replikacji rhinowirusów, adenowirusów, wirusów paragrypy, wirusów nabłonka oddechowego oraz wirusów grypy typu A. W modelu in vivo wykazano redukcję śmiertelności myszy zakażonych wirusem paragrypy. Dodatkowo preparat wykazuje skuteczność przeciwbakteryjną wobec Staphylococcus aureus i Streptococcus pneumoniae, patogenów często wywołujących infekcje układu oddechowego.

Właściwości farmakodynamiczne kwiatu pierwiosnka z kielichem

Kwiat pierwiosnka z kielichem (Primula veris L. i(lub) Primula elatior (L.) Hill., flos cum calycibus) stanowi istotny składnik mieszaniny leczniczej wykorzystywanej w preparacie Sinupret. W skład tej mieszaniny wchodzą również korzeń goryczki, ziele szczawiu, kwiat bzu czarnego oraz ziele werbeny w proporcji 1:3:3:3:3, tworząc wyciąg płynny (1:38,5) z zastosowaniem etanolu 59% (V/V) jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego.1

Działanie sekretolityczne

Kwiat pierwiosnka z kielichem, będący składnikiem preparatu Sinupret, wykazuje istotne właściwości sekretolityczne, co potwierdzono w badaniach eksperymentalnych. W dwóch różnych badaniach przeprowadzonych na modelach zwierzęcych wykazano sekretolityczne działanie produktu leczniczego zawierającego tę substancję.2

Mechanizm działania sekretolitycznego związany jest ze zwiększeniem wydzielania śluzu w drogach oddechowych, co przyczynia się do poprawy funkcji oczyszczania śluzowo-rzęskowego. Badania in vitro przeprowadzone na komórkach nabłonka oddechowego oraz badania in vivo na myszach wykazały nasilenie transportu anionów chlorkowych po zastosowaniu preparatów zawierających kwiat pierwiosnka z kielichem.3

Dodatkowo zaobserwowano zwiększenie częstotliwości ruchu rzęsek nabłonka oddechowego, co stanowi kluczowy element mechanizmu oczyszczania dróg oddechowych. Obydwa te efekty – nasilenie transportu anionów chlorkowych oraz zwiększenie aktywności rzęsek – wskazują na usprawnienie mechanizmu oczyszczania śluzowo-rzęskowego, co ma szczególne znaczenie w leczeniu stanów zapalnych zatok przynosowych.4

Działanie przeciwzapalne

Działanie przeciwzapalne preparatów zawierających kwiat pierwiosnka z kielichem zostało udokumentowane w licznych badaniach eksperymentalnych. Przeprowadzono je na dwóch szczurzych modelach ostrego zapalenia – indukowanym mchem islandzkim zapaleniu opłucnej oraz obrzęku łapy, a także w badaniach in vitro.5

Efekt przeciwzapalny kwiatu pierwiosnka z kielichem, w połączeniu z pozostałymi składnikami mieszaniny leczniczej, przyczynia się do łagodzenia objawów zapalenia błony śluzowej zatok przynosowych, co ma istotne znaczenie w terapii zapalenia zatok przynosowych i stanów infekcyjnych górnych dróg oddechowych.

Działanie przeciwwirusowe

Badania in vitro potwierdziły istotny hamujący wpływ preparatów zawierających kwiat pierwiosnka z kielichem na replikację wirusów odpowiedzialnych za infekcje układu oddechowego. Wykazano aktywność przeciwwirusową wobec:6

  • ludzkich rhinowirusów – głównej przyczyny przeziębień
  • adenowirusów – powodujących infekcje górnych dróg oddechowych
  • wirusów paragrypy – odpowiedzialnych za zapalenie krtani i tchawicy
  • wirusów nabłonka oddechowego – wywołujących zakażenia dolnych dróg oddechowych
  • wirusów grypy typu A – powodujących sezonowe epidemie grypy

7

Co istotne, w modelu in vivo wykazano, że podanie produktów leczniczych zawierających kwiat pierwiosnka z kielichem spowodowało redukcję śmiertelności myszy wywołaną wirusem paragrypy, co potwierdza znaczenie kliniczne obserwowanego w badaniach in vitro działania przeciwwirusowego.8

Działanie przeciwbakteryjne

Oprócz właściwości przeciwwirusowych, kwiat pierwiosnka z kielichem w kompozycji z innymi składnikami roślinnymi wykazuje także działanie przeciwbakteryjne. Badania in vitro potwierdziły skuteczność antybakteryjną względem patogenów powszechnie odpowiedzialnych za infekcje układu oddechowego, takich jak:9

10

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Preparat Sinupret, zawierający kwiat pierwiosnka z kielichem jako jeden z głównych składników aktywnych, klasyfikowany jest w grupie farmakoterapeutycznej jako „inne leki złożone stosowane w przeziębieniu” (kod ATC: R 05 X).11 Taka klasyfikacja odzwierciedla złożony profil właściwości farmakodynamicznych i szerokie spektrum działania preparatu.

Kliniczne znaczenie właściwości farmakodynamicznych

Kompleksowy profil farmakodynamiczny kwiatu pierwiosnka z kielichem, obejmujący działanie sekretolityczne, przeciwzapalne, przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne, jest podstawą zastosowania tej substancji w leczeniu stanów zapalnych zatok przynosowych i innych infekcji górnych dróg oddechowych. Wielokierunkowe działanie tej substancji, szczególnie w połączeniu z innymi składnikami roślinnymi, pozwala na skuteczne łagodzenie objawów i przyspieszenie procesu zdrowienia w przypadku infekcji dróg oddechowych.12

Szczególnie ważne jest działanie usprawniające mechanizm oczyszczania śluzowo-rzęskowego, które przyczynia się do eliminacji patogenów z dróg oddechowych i przyspieszenia regeneracji błony śluzowej. W połączeniu z właściwościami przeciwzapalnymi, przeciwwirusowymi i przeciwbakteryjnymi, kwiat pierwiosnka z kielichem stanowi wartościowy składnik preparatów stosowanych w kompleksowym leczeniu schorzeń dróg oddechowych.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl