Przedawkowanie
Korzeń kozłka

Przedawkowanie korzenia kozłka – zagrożenia i objawy kliniczne

Korzeń kozłka (Valeriana officinalis L.) jest składnikiem aktywnym wielu preparatów leczniczych, w tym Kropli żołądkowych Amara, Neospasminy oraz Nervomix Forte. W przypadku przedawkowania substancji czynnych pochodzących z korzenia kozłka mogą wystąpić określone objawy niepożądane, które w większości mają charakter przejściowy, ale wymagają uwagi klinicznej.¹

Dawki toksyczne i objawy przedawkowania

Dane kliniczne wskazują, że przyjęcie korzenia kozłka w dawce 20 g stanowi próg, przy którym pojawiają się objawy przedawkowania. Dawka ta odpowiada w przybliżeniu 400 g produktu Krople żołądkowe Amara lub 177,7 ml syropu Neospasmina.^{2 3}

Manifestacja kliniczna przedawkowania

Objawy przedawkowania korzenia kozłka charakteryzują się szerokim spektrum objawów, które można podzielić na kilka kategorii w zależności od układu narządowego. Większość z nich ma charakter przejściowy i ustępuje samoistnie w ciągu 24 godzin od przedawkowania.^{4 5}

Czynniki nasilające objawy przedawkowania

Na objawy przedawkowania może mieć wpływ alkohol zawarty w preparatach zawierających korzeń kozłka. W przypadku Kropli żołądkowych Amara zawartość etanolu wynosi 65-72% (V/V), a w Neospasminie nie więcej niż 10% (V/V).^{6 7 8}

Interakcje z innymi składnikami preparatów

W przypadku preparatów złożonych zawierających również ziele dziurawca (np. Krople żołądkowe Amara, Nervomix Forte), należy zwrócić uwagę na dodatkowe ryzyko związane z przedawkowaniem. Po przyjęciu do 4,5 g suchego wyciągu z ziela dziurawca na dobę przez 2 tygodnie i dodatkowo 15 g suchego wyciągu tuż przed hospitalizacją odnotowywano drgawki i dezorientację.⁹

W przypadku znacznego przedawkowania preparatów zawierających ziele dziurawca, pacjent powinien być chroniony przed działaniem promieni słonecznych i innych źródeł światła UV przez 1-2 tygodnie, ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji fotouczulających.^{10 11}

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku wystąpienia objawów przedawkowania korzenia kozłka, rekomendowane jest leczenie podtrzymujące. Większość objawów ustępuje samoistnie w ciągu 24 godzin od przedawkowania.^{12 13}

W przypadku preparatów zawierających dodatkowo ziele dziurawca, należy zwrócić szczególną uwagę na ochronę pacjenta przed ekspozycją na promieniowanie UV przez okres 1-2 tygodni, aby zapobiec reakcjom fotouczulającym.¹⁴

Monitorowanie pacjenta po przedawkowaniu

Przy znacznym przedawkowaniu korzenia kozłka wskazane jest monitorowanie pacjenta pod kątem objawów neurotoksycznych (drżenie rąk, zawroty głowy), objawów gastroenterologicznych (skurczowy ból brzucha, nudności, biegunka) oraz reakcji fototoksycznych w przypadku preparatów zawierających dodatkowo ziele dziurawca.^{15 16}