Przedawkowanie
Komosa biała

Komosa biała (Chenopodium album) jest istotnym alergenem stosowanym w immunoterapii alergenowej, obecnym w preparatach Catalet C (zawiesina do iniekcji) oraz Perosall C (roztwór podjęzykowy). Przedawkowanie tych ekstraktów może wywołać reakcje miejscowe (obrzęk, rumień, świąd, pieczenie jamy ustnej) oraz ogólnoustrojowe, w tym uogólnioną pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli, obniżenie ciśnienia tętniczego, tachykardię, a w najcięższych przypadkach wstrząs anafilaktyczny. Reakcje miejscowe mogą wystąpić przy wszystkich stężeniach, natomiast reakcje ogólne pojawiają się przy dawkach powyżej 25 JS dla Catalet C i 10 JS dla Perosall C, a ciężkie reakcje systemowe przy stężeniach powyżej 250 JS (Catalet C) i 100 JS (Perosall C). Wstrząs anafilaktyczny obserwuje się przy znacznych przedawkowaniach: >2500 JS dla Catalet C i >1000 JS dla Perosall C.

Przedawkowanie substancji – komosa biała (Chenopodium album)

Komosa biała (Chenopodium album) jest jednym z głównych składników mieszanek alergenowych stosowanych w immunoterapii alergenowej. Występuje w preparatach takich jak Catalet C (zawiesina do wstrzykiwań) oraz Perosall C (roztwór do stosowania podjęzykowego). Mimo terapeutycznego zastosowania tych preparatów, przedawkowanie ekstraktów alergenowych komosy białej może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych.1 2

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie preparatów zawierających alergeny komosy białej może manifestować się zarówno objawami miejscowymi jak i ogólnoustrojowymi. W najcięższych przypadkach może dojść do rozwoju wstrząsu anafilaktycznego, stanowiącego bezpośrednie zagrożenie życia pacjenta.3 4

Reakcje miejscowe i systemowe przy przedawkowaniu

Przy przedawkowaniu preparatów zawierających komosę białą, zarówno w postaci iniekcyjnej (Catalet C) jak i podjęzykowej (Perosall C), mogą wystąpić zarówno reakcje miejscowe jak i ogólnoustrojowe. Ich nasilenie może być znacznie większe niż w przypadku prawidłowego dawkowania.5 6

Wstrząs anafilaktyczny jako najpoważniejsze powikłanie

Najcięższym powikłaniem przedawkowania preparatów z komosą białą jest wstrząs anafilaktyczny. Jest to nagła, zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. Zarówno w przypadku Catalet C (forma iniekcyjna) jak i Perosall C (forma podjęzykowa), przedawkowanie może prowadzić do tego stanu zagrożenia życia.7 8

Objawy przedawkowania komosy białej

Kategoria objawów Objawy kliniczne Poziom dawkowania Uwagi kliniczne
Reakcje miejscowe
  • Obrzęk w miejscu podania (iniekcja)
  • Rumień
  • Świąd miejscowy
  • Pieczenie języka i jamy ustnej (podanie podjęzykowe)
  • Obrzęk warg, języka (podanie podjęzykowe)
Możliwe przy wszystkich stężeniach, nasilenie wzrasta wraz ze stężeniem preparatu Mogą wystąpić przy prawidłowym dawkowaniu, ale przy przedawkowaniu ich nasilenie jest znacznie większe
Reakcje ogólne lekkie do umiarkowanych
  • Uogólniona pokrzywka
  • Świąd całego ciała
  • Obrzęk naczynioruchowy (twarzy, powiek)
  • Łzawienie
  • Kichanie
  • Nieżyt nosa
  • Kaszel
  • Duszność
Możliwe przy przedawkowaniu preparatów o stężeniach: Catalet C (>25 JS), Perosall C (>10 JS) Wymagają natychmiastowego przerwania podawania preparatu i obserwacji pacjenta
Reakcje ogólne ciężkie Możliwe przy przedawkowaniu preparatów o stężeniach: Catalet C (>250 JS), Perosall C (>100 JS) Wymagają natychmiastowej interwencji farmakologicznej i monitorowania czynności życiowych
Wstrząs anafilaktyczny
  • Zapaść krążeniowo-oddechowa
  • Głębokie niedociśnienie
  • Utrata przytomności
  • Zatrzymanie akcji serca
  • Zatrzymanie oddechu
Możliwy przy znacznym przedawkowaniu preparatów o wysokich stężeniach: Catalet C (>2500 JS), Perosall C (>1000 JS) Stan bezpośredniego zagrożenia życia wymagający natychmiastowej reanimacji, podania adrenaliny i zastosowania protokołu leczenia wstrząsu anafilaktycznego

9 10

Różnice w dawkowaniu i ryzyku przedawkowania

Należy zwrócić uwagę na różnice w stężeniach preparatów zawierających komosę białą. Catalet C stosowany w formie iniekcji występuje w stężeniach: 25 JS/ml, 250 JS/ml, 2500 JS/ml (leczenie podstawowe) oraz 5000 JS/ml (leczenie podtrzymujące).11

Natomiast Perosall C, podawany podjęzykowo, dostępny jest w stężeniach: 1 JS/ml (stężenie „0”), 10 JS/ml (stężenie „1”), 100 JS/ml (stężenie „2”), 1000 JS/ml (stężenie „3”), 5000 JS/ml (stężenie „4” – zarówno do leczenia podstawowego jak i podtrzymującego).12

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania preparatów zawierających komosę białą, kluczowe jest szybkie rozpoznanie objawów i wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego. W szczególności należy monitorować pacjenta pod kątem rozwoju reakcji anafilaktycznej i wstrząsu, które mogą wystąpić w następstwie przedawkowania zarówno Catalet C jak i Perosall C.13 14

Zalecane postępowanie obejmuje:
  1. Natychmiastowe przerwanie podawania preparatu
  2. Ocenę stanu klinicznego pacjenta
  3. Monitorowanie parametrów życiowych (ciśnienie tętnicze, tętno, saturacja)
  4. W przypadku reakcji miejscowych – zastosowanie zimnych okładów, leków przeciwhistaminowych
  5. W przypadku reakcji ogólnych – podanie leków przeciwhistaminowych, kortykosteroidów
  6. W przypadku objawów wstrząsu anafilaktycznego:
    • Podanie adrenaliny (domięśniowo, w razie potrzeby dożylnie)
    • Tlenoterapia
    • Płynoterapia
    • Leki inotropowe w przypadku hipotensji opornej na leczenie
    • Rozważenie intubacji przy obrzęku górnych dróg oddechowych
  7. Hospitalizacja i obserwacja pacjenta przez co najmniej 24 godziny po ciężkiej reakcji

15 16

Zapobieganie przedawkowaniu

Aby zminimalizować ryzyko przedawkowania alergenów komosy białej, należy przestrzegać następujących zasad:

  • Ścisłe przestrzeganie protokołu dawkowania preparatów alergenowych
  • Dokładna weryfikacja stężenia preparatu przed każdym podaniem
  • Zachowanie szczególnej ostrożności podczas zmiany stężenia preparatu
  • Podawanie preparatów przez wykwalifikowany personel medyczny lub pod ścisłym nadzorem (w przypadku samodzielnego stosowania preparatów podjęzykowych)
  • Zapewnienie odpowiedniego przeszkolenia pacjenta odnośnie samodzielnego stosowania preparatów podjęzykowych
  • Dokładne monitorowanie pacjenta po podaniu, szczególnie przy zwiększaniu dawki

17 18

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl