Dawkowanie i sposób podawania
Immunoglobulina ludzka anty-D

Dawkowanie immunoglobuliny ludzkiej anty-D

Określenie odpowiedniej dawki immunoglobuliny ludzkiej anty-D powinno być przeprowadzone na podstawie poziomu ekspozycji pacjentki na krwinki czerwone Rh(D) dodatnie. Zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami, około 10 mikrogramów (50 j.m.) immunoglobuliny anty-D neutralizuje 0,5 ml koncentratu krwinek czerwonych Rh(D) dodatnich lub 1 ml krwi Rh(D) dodatniej.^{1 2}

Profilaktyka immunizacji Rh(D) u kobiet Rh(D) ujemnych

Obecnie stosowane dawki immunoglobuliny anty-D w profilaktyce przed porodem wahają się w granicach 50-330 mikrogramów lub 250-1650 j.m., zależnie od obowiązujących zaleceń w danym kraju członkowskim UE.^{3 4}

Zaplanowana profilaktyka przed porodem

W przypadku zaplanowanej profilaktyki przedporodowej zaleca się podanie pojedynczej dawki (np. 250 μg lub 1250 j.m.) między 28 a 30 tygodniem ciąży lub dwóch dawek w 28 i 34 tygodniu ciąży.⁵

Profilaktyka w następstwie komplikacji podczas ciąży

W przypadku wystąpienia komplikacji podczas ciąży, należy zastosować następujące dawkowanie:

• Przed 12 tygodniem ciąży: pojedyncza dawka 125 μg lub 625 j.m.⁶
• Po 12 tygodniu ciąży: pojedyncza dawka 250 μg lub 1250 j.m.⁷

W przypadku preparatu GAMMA anty-D 50, jedna ampułka (50 mikrogramów/250 j.m.) podawana jest domięśniowo do 12 tygodnia ciąży w okresie 48 godzin, najpóźniej do 72 godzin po:

• poronieniu samoistnym
• przerwaniu ciąży
• usunięciu ciąży ektopowej (pozamacicznej)⁸

Produkt powinien zostać podany jak najszybciej, w ciągu 72 godzin, a w razie potrzeby dawkowanie powtarzane co 6-12 tygodni przez okres trwania ciąży.⁹

W przypadku wykonywania procedur inwazyjnych, takich jak punkcja owodni czy biopsja kosmówkowa, po zabiegu należy podać pojedynczą dawkę leku (np. 250 μg lub 1250 j.m.).¹⁰

Profilaktyka po porodzie

Obecnie stosowane dawki w profilaktyce poporodowej wahają się w granicach 100-300 mikrogramów lub 500-1500 j.m. Standardowo stosuje się dawkę 1250 j.m. (250 μg).¹¹

Immunoglobulinę anty-D należy podać matce jak najszybciej, w ciągu 72 godzin od porodu dziecka Rh dodatniego (D, D słabe, D częściowe). Jeśli od porodu minęło więcej niż 72 godziny, nie należy rezygnować z podania produktu i zastosować go jak najszybciej.¹²

Dawkę poporodową należy podać nawet w przypadku, gdy zastosowano profilaktykę przed porodem i można zaobserwować jej działanie rezydualne w surowicy matki.¹³

Przypadki rozległego krwawienia płodowo-matczynego

W przypadku podejrzenia rozległego krwawienia płodowo-matczynego (ponad 4 ml krwi płodu, co dotyczy 0,7%-0,8% kobiet), na przykład przy niedokrwistości u płodu/noworodka lub wewnątrzmacicznym obumarciu płodu, należy ocenić wielkość krwawienia za pomocą odpowiedniej metody diagnostycznej, takiej jak:

• Test z wymywaniem kwaśnym buforem Kleihauer-Betke (do wykrywania HbF)
• Cytometria przepływowa (do identyfikacji krwinek RhD-dodatnich)¹⁴

W takich przypadkach należy podać dodatkowe dawki immunoglobuliny anty-D w ilości 10 mikrogramów (50 j.m.) na każde 0,5 ml krwinek czerwonych płodu.¹⁵

Dawkowanie przy przetoczeniu niezgodnych krwinek czerwonych

W przypadku przetoczenia niezgodnych krwinek czerwonych zalecana dawka wynosi 20 mikrogramów (100 j.m.) immunoglobuliny anty-D na 2 ml przetoczonej krwi Rh(D) dodatniej lub na 1 ml koncentratu krwinek czerwonych.¹⁶

W takich przypadkach zaleca się konsultację ze specjalistą transfuzjologii w celu:

• Oceny zasadności zabiegu wymiany krwinek czerwonych (w celu zmniejszenia zawartości D-dodatnich krwinek czerwonych)
• Określenia dokładnej dawki immunoglobuliny anty-D koniecznej do zahamowania immunizacji¹⁷

Należy przeprowadzać testy kontrolne na obecność krwinek czerwonych RhD-dodatnich co 48 godzin i kontynuować podawanie immunoglobuliny anty-D aż do momentu, gdy niemożliwe będzie wykrycie w krwioobiegu krwinek czerwonych RhD-dodatnich.¹⁸

W każdym przypadku sugeruje się nieprzekraczanie maksymalnej dawki 3000 mikrogramów (15 000 j.m.) ze względu na ryzyko hemolizy.¹⁹

Sposób podawania immunoglobuliny ludzkiej anty-D

Immunoglobulina ludzka anty-D powinna być podawana przede wszystkim drogą domięśniową.^{20 21}

W przypadku konieczności podania dużych dawek, zaleca się ich podział na mniejsze dawki i wstrzyknięcie w różne miejsca:

• Powyżej 5 ml u dorosłych pacjentów²²
• Powyżej 2 ml u dzieci²³

Alternatywne drogi podania

W przypadku występowania zaburzeń krzepnięcia, gdy przeciwwskazane jest podawanie domięśniowe, możliwe są następujące alternatywne drogi podania:

• Podanie podskórne – miejsce wstrzyknięcia należy zabezpieczyć poprzez delikatny ucisk tamponem^{24 25}
• Podanie dożylne (produkt alternatywny) – zalecane szczególnie w przypadku przetoczenia niezgodnych krwinek czerwonych, gdyż pozwala na natychmiastowe osiągnięcie odpowiedniego stężenia w osoczu²⁶

W przypadku pacjentek z nadwagą lub otyłością należy rozważyć zastosowanie produktu anty-D do podawania dożylnego.²⁷

Szczegółowa tabela dawkowania immunoglobuliny ludzkiej anty-D

Uwagi dodatkowe dotyczące dawkowania

W przypadku konieczności podania większej całkowitej objętości preparatu immunoglobuliny ludzkiej anty-D, należy przestrzegać następujących zasad:

• Dawki przekraczające 5 ml u dorosłych pacjentów powinny być podawane w postaci podzielonych dawek w różne miejsca.²⁸
• W przypadku przetoczenia niezgodnych krwinek czerwonych, gdy niedostępny jest produkt dożylny, a konieczne jest podanie bardzo dużej objętości, należy to zrobić przez okres kilku dni.²⁹
• Nie ustalono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności immunoglobuliny ludzkiej anty-D u dzieci.³⁰