Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Glatiramer octan

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania glatirameru octanu

Glatiramer octan jest wskazany do stosowania u pacjentów z rzutowo-remisyjną postacią stwardnienia rozsianego (SM). Podczas leczenia tą substancją należy przestrzegać określonych zasad bezpieczeństwa oraz monitorować pacjentów pod kątem potencjalnych działań niepożądanych. Niniejszy artykuł przedstawia szczegółowe informacje na temat niebezpieczeństw oraz środków ostrożności związanych ze stosowaniem glatirameru octanu.^{1 2}

Właściwa droga podania

Glatiramer octan, zarówno w postaci preparatu Glatiramer acetate Teva jak i Remurel, może być podawany wyłącznie drogą podskórną. Podanie leku drogą dożylną lub domięśniową jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych.^{1 2}

Bezpośrednie reakcje poiniekcyjne

Pacjenci powinni być świadomi możliwości wystąpienia reakcji po wstrzyknięciu glatirameru octanu. W ciągu kilku minut po podaniu leku mogą pojawić się następujące objawy:

• Rozszerzenie naczyń krwionośnych (uderzenie gorąca, zaczerwienienie skóry)
• Ból w klatce piersiowej
• Duszność
• Kołatanie serca
• Częstoskurcz (tachykardia)

^{1 2}

Większość tych objawów ma charakter przejściowy, trwa krótko i ustępuje samoistnie bez żadnych następstw. Jednakże w przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, pacjent powinien natychmiast przerwać leczenie octanem glatirameru i skontaktować się z lekarzem prowadzącym lub lekarzem pogotowia ratunkowego. W takich sytuacjach może zostać wdrożone odpowiednie leczenie objawowe, zgodnie z decyzją lekarza.^{1 2}

Pacjenci z zaburzeniami kardiologicznymi

Nie ma jednoznacznych dowodów wskazujących, że określone grupy pacjentów są bardziej narażone na wystąpienie wyżej wymienionych reakcji. Niemniej jednak, należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania glatirameru octanu u pacjentów z wcześniej występującymi zaburzeniami serca. Pacjenci należący do tej grupy wymagają regularnej obserwacji i kontroli podczas leczenia.^{1 2}

Reakcje alergiczne i nadwrażliwość

W rzadkich przypadkach podczas leczenia glatiramerem octanem mogą wystąpić drgawki i/lub reakcje anafilaktoidalne lub alergiczne. Wśród poważnych reakcji nadwrażliwości mogą pojawić się:

• Skurcz oskrzeli
• Reakcja anafilaktyczna
• Pokrzywka

^{1 2}

W przypadku wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości należy bezwzględnie zastosować odpowiednie leczenie i przerwać podawanie glatirameru octanu.^{1 2}

Przeciwciała przeciwko glatiramerowi octanowi

U pacjentów otrzymujących długotrwale codzienne wstrzyknięcia glatirameru octanu w surowicy krwi wykrywano obecność przeciwciał reagujących z tą substancją. Maksymalne miano tych przeciwciał stwierdzano po średnio 3-4 miesiącach leczenia, po czym ich poziom stopniowo się zmniejszał, pozostając jednak na wartości nieco wyższej niż wyjściowa.^{1 2}

Istotnym jest fakt, że nie ma dowodów wskazujących, by przeciwciała te miały charakter neutralizujący ani by ich powstawanie mogło wpływać na skuteczność kliniczną glatirameru octanu.^{1 2}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności nerek leczonych glatiramerem octanem, konieczne jest regularne monitorowanie funkcji nerek. Wprawdzie nie ma jednoznacznych dowodów na odkładanie się kompleksów immunologicznych w kłębuszkach nerkowych u pacjentów przyjmujących glatiramer octan, jednak takiej możliwości nie można całkowicie wykluczyć.^{1 2}

Potencjalne uszkodzenie wątroby

Po wprowadzeniu glatirameru octanu do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym:

• Zapalenie wątroby z żółtaczką
• Niewydolność wątroby
• Pojedyncze przypadki przeszczepu wątroby

^{1 2}

Warto zauważyć, że uszkodzenie wątroby może wystąpić w różnym czasie od rozpoczęcia leczenia – od kilku dni do nawet kilku lat po włączeniu terapii glatiramerem octanem. W większości przypadków ciężkiego uszkodzenia wątroby objawy ustępowały po przerwaniu leczenia.^{1 2}

Należy podkreślić, że w niektórych przypadkach reakcje hepatotoksyczne występowały w obecności dodatkowych czynników ryzyka, takich jak:

• Nadmierne spożycie alkoholu
• Istniejące lub przebyte uszkodzenie wątroby
• Jednoczesne stosowanie innych potencjalnie hepatotoksycznych leków

^{1 2}

Monitorowanie czynności wątroby

Ze względu na ryzyko uszkodzenia wątroby, zaleca się regularne monitorowanie pacjentów pod kątem objawów uszkodzenia tego narządu. Pacjenci powinni być poinformowani o konieczności natychmiastowego zgłoszenia się do lekarza w przypadku wystąpienia objawów świadczących o uszkodzeniu wątroby.^{1 2}

W przypadku wystąpienia istotnego klinicznie uszkodzenia wątroby, należy rozważyć przerwanie stosowania glatirameru octanu.^{1 2}