Przeciwwskazania stosowania
Dutasteryd

Przeciwwskazania stosowania substancji. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Dutasteryd, jako inhibitor 5α-reduktazy, jest substancją stosowaną w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego. Pomimo skuteczności terapeutycznej, istnieją ściśle określone przeciwwskazania do jego stosowania, które muszą być bezwzględnie przestrzegane przez lekarza przepisującego lek. Poniżej przedstawiono szczegółowy przegląd sytuacji klinicznych, w których podawanie dutasterydu jest przeciwwskazane.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Preparaty zawierające dutasteryd nie mogą być stosowane u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na:²

• Dutasteryd (substancję czynną)³
• Inne inhibitory 5α-reduktazy⁴
• Soję lub orzeszki ziemne – większość preparatów zawiera lecytynę sojową⁵
• Którąkolwiek z substancji pomocniczych preparatu⁶

³

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że wiele preparatów zawierających dutasteryd zawiera w swoim składzie lecytynę, która może zawierać olej sojowy. Dlatego pacjenci ze stwierdzoną nadwrażliwością na soję lub orzeszki ziemne nie powinni przyjmować tych leków.^{4 5}

Przeciwwskazania związane z płcią i wiekiem

Stosowanie dutasterydu jest bezwzględnie przeciwwskazane u następujących grup pacjentów:¹

• Kobiety – dutasteryd nie może być podawany pacjentkom płci żeńskiej⁷
• Dzieci i młodzież – dutasteryd jest przeciwwskazany u pacjentów poniżej 18. roku życia⁸

⁹

Zakaz stosowania u kobiet dotyczy w szczególności kobiet w ciąży lub mogących zajść w ciążę, ze względu na działanie teratogenne dutasterydu. Wchłonięcie dutasterydu przez skórę może prowadzić do niekorzystnych skutków dla płodu płci męskiej.¹⁰

Zaburzenia czynności wątroby

Dutasteryd jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.^{1 2} Jest to związane z metabolizmem substancji czynnej, który odbywa się głównie w wątrobie. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby biodostępność dutasterydu może być zwiększona, co prowadzi do wzrostu ryzyka działań niepożądanych.⁶

Dodatkowe przeciwwskazania w lekach skojarzonych

W przypadku preparatów zawierających dutasteryd w skojarzeniu z tamsulosyny chlorowodorkiem, występują dodatkowe przeciwwskazania:¹¹

• Nadwrażliwość na tamsulosynę (w tym obrzęk naczynioruchowy wywołany przez tamsulosynę)¹²
• Niedociśnienie ortostatyczne w wywiadzie¹³

¹⁴

Preparaty złożone zawierające tamsulosynę i dutasteryd, takie jak Duodart, Landulosin, Marumax, Twinpros czy Unisol, nie powinny być stosowane u pacjentów z wcześniejszymi epizodami niedociśnienia ortostatycznego ze względu na ryzyko nasilenia objawów hipotensji.^{15 16}

Szczególne ostrożności dotyczące substancji pomocniczych

Niektóre preparaty zawierające dutasteryd zawierają substancje pomocnicze, które mogą powodować dodatkowe przeciwwskazania lub wymagać szczególnej ostrożności:¹

• Lecytyna sojowa – jak wspomniano wcześniej, przeciwwskazana u pacjentów z alergią na soję lub orzeszki ziemne³
• Glikol propylenowy – wiele preparatów zawiera znaczące ilości glikolu propylenowego (około 299,46 mg na kapsułkę), co może wymagać ostrożności u niektórych pacjentów¹³
• Żółcień pomarańczowa – w niektórych preparatach skojarzonych z tamsulosyną (np. Duodart, Marumax), która może powodować reakcje alergiczne^{11 16}
• Żółcień chinolinowa – obecna w niektórych preparatach (np. Findarts Duo)¹⁴

Podsumowanie przeciwwskazań

Podsumowując, dutasteryd jest przeciwwskazany w następujących przypadkach:^{17 18}

• Nadwrażliwość na dutasteryd⁸
• Nadwrażliwość na inne inhibitory 5α-reduktazy⁸
• Nadwrażliwość na soję lub orzeszki ziemne⁴
• Kobiety, dzieci i młodzież¹⁰
• Ciężkie zaburzenia czynności wątroby⁷

Dodatkowo, w przypadku preparatów złożonych z tamsulosyną:¹¹

• Nadwrażliwość na tamsulosynę (w tym obrzęk naczynioruchowy wywołany przez tamsulosynę)¹⁶
• Niedociśnienie ortostatyczne w wywiadzie¹⁵

Lekarz powinien dokładnie ocenić wszystkie przeciwwskazania przed przepisaniem pacjentowi preparatu zawierającego dutasteryd, biorąc pod uwagę zarówno bezwzględne przeciwwskazania wynikające z charakterystyki produktu leczniczego, jak i indywidualne czynniki ryzyka danego pacjenta.⁸