Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Czynnik krzepnięcia VII

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania czynnika krzepnięcia VII

W przypadku stosowania preparatów zawierających czynnik krzepnięcia VII, takich jak Prothromplex Total NF, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności z uwagi na potencjalne zagrożenia związane z ich stosowaniem. W celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów, przed rozpoczęciem leczenia należy skonsultować się ze specjalistą posiadającym doświadczenie w leczeniu zaburzeń krzepnięcia.¹

Identyfikowalność produktu

Dla zapewnienia właściwego monitorowania biologicznych produktów leczniczych zawierających czynnik krzepnięcia VII, należy dokładnie dokumentować nazwę i numer serii podawanego preparatu. Ścisła ewidencja tych danych umożliwia szybkie działanie w przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepożądanych reakcji.²

Postępowanie w nabytych niedoborach czynników krzepnięcia

U pacjentów z nabytym niedoborem czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K (np. spowodowanym leczeniem antagonistami witaminy K), preparaty zawierające czynnik krzepnięcia VII, takie jak Prothromplex Total NF, należy stosować wyłącznie w sytuacjach wymagających natychmiastowej korekty poziomu czynników zespołu protrombiny. Dotyczy to przede wszystkim przypadków ciężkiego krwawienia lub konieczności przeprowadzenia pilnego zabiegu chirurgicznego. W innych okolicznościach preferowane jest zmniejszenie dawki antagonisty witaminy K i/lub suplementacja witaminy K.³

Istotne jest, by pamiętać, że pacjenci przyjmujący antagonistów witaminy K mogą znajdować się w stanie podwyższonej krzepliwości, a podanie preparatów zawierających ludzkie czynniki zespołu protrombiny, w tym czynnik VII, może ten stan dodatkowo zintensyfikować.⁴

Postępowanie we wrodzonym niedoborze czynników krzepnięcia

W przypadku wrodzonego niedoboru któregokolwiek z czynników krzepnięcia zależnych od witaminy K rekomenduje się stosowanie produktu zawierającego wyłącznie niedoborowy czynnik krzepnięcia, o ile taki jest dostępny. Podejście to pozwala na bardziej precyzyjne uzupełnienie konkretnego niedoboru bez zbędnego podawania innych czynników krzepnięcia.⁵

Reakcje nadwrażliwości

Podczas stosowania preparatów zawierających czynnik krzepnięcia VII, jak Prothromplex Total NF, zaobserwowano przypadki reakcji nadwrażliwości, w tym reakcji anafilaktycznych i wstrząsu anafilaktycznego. W przypadku wystąpienia objawów alergii lub reakcji anafilaktycznej konieczne jest natychmiastowe przerwanie infuzji/wstrzyknięcia. Jeśli rozwinie się wstrząs, należy zastosować standardowe procedury leczenia wstrząsu.⁶

Ryzyko powikłań zakrzepowych związanych ze stosowaniem czynnika VII

Zakrzepica i rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe

Terapia pacjentów z wrodzonymi lub nabytymi zaburzeniami krzepnięcia przy użyciu koncentratów ludzkich czynników zespołu protrombiny, w tym preparatów zawierających czynnik VII jak Prothromplex Total NF, wiąże się z ryzykiem wystąpienia zakrzepicy i rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (ang. disseminated intravascular coagulation, DIC). Ryzyko to jest szczególnie podwyższone przy wielokrotnym podawaniu produktu.⁷

W trakcie stosowania preparatów zawierających czynnik VII odnotowano incydenty zakrzepowo-zatorowe dotyczące zarówno naczyń tętniczych, jak i żylnych, w tym zawały mięśnia sercowego, incydenty mózgowo-naczyniowe (np. udar), zatory tętnicy płucnej oraz DIC.⁸

Ryzyko w wybiórczym niedoborze czynnika VII

Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki wybiórczego niedoboru czynnika VII, gdyż ryzyko powikłań zakrzepowych może być wówczas zwiększone. Wynika to z faktu, że inne czynniki krzepnięcia zależne od witaminy K, charakteryzujące się dłuższymi okresami półtrwania, mogą ulegać akumulacji do stężeń znacząco przekraczających normę. Pacjenci otrzymujący koncentraty czynników zespołu protrombiny powinni być uważnie monitorowani pod kątem objawów wykrzepiania wewnątrznaczyniowego lub zakrzepicy.⁹

Grupy pacjentów wymagające szczególnego nadzoru

Z uwagi na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, ścisły monitoring jest szczególnie istotny podczas podawania koncentratów ludzkich czynników zespołu protrombiny, w tym czynnika VII, następującym grupom pacjentów:

• Pacjenci z chorobą wieńcową w wywiadzie
• Pacjenci z chorobami wątroby
• Pacjenci w okresie przed- i pooperacyjnym
• Noworodki
• Inni pacjenci z czynnikami ryzyka zdarzeń zakrzepowo-zatorowych lub rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego

¹⁰

W każdym przypadku należy dokładnie rozważyć potencjalne korzyści terapeutyczne w stosunku do ryzyka wystąpienia powikłań związanych z zastosowaniem czynnika VII.¹¹

Bezpieczeństwo wirusologiczne podczas stosowania czynnika VII

Standardowe środki zapobiegania zakażeniom związane z użyciem produktów leczniczych otrzymywanych z ludzkiej krwi lub osocza obejmują staranną selekcję dawców, badania przesiewowe poszczególnych donacji i całych pul osocza w kierunku swoistych markerów zakażenia oraz włączenie do procesu produkcji etapów skutecznie inaktywujących lub usuwających wirusy. Mimo tych środków ostrożności, nie można całkowicie wykluczyć możliwości przeniesienia czynników zakaźnych podczas podawania preparatów uzyskanych z ludzkiej krwi lub osocza. Dotyczy to zarówno znanych i nieznanych wirusów oraz innych patogenów.¹²

Podejmowane środki uznawane są za skuteczne wobec wirusów otoczkowych, takich jak HIV, HBV, HCV, a także wirusa HAV, który nie posiada otoczki.¹³

Należy jednak pamiętać, że skuteczność stosowanych procedur może być ograniczona w przypadku wirusów bez otoczki lipidowej, takich jak parwowirus B19. Zakażenie tym wirusem może mieć szczególnie poważne konsekwencje u kobiet w ciąży (zakażenie płodu) oraz u pacjentów z niedoborami odporności lub nasiloną erytropoezą (np. z niedokrwistością hemolityczną).¹⁴

U pacjentów regularnie lub wielokrotnie otrzymujących produkty wytwarzane z ludzkiego osocza lub krwi, w tym preparaty zawierające czynnik VII, należy rozważyć przeprowadzenie odpowiednich szczepień (przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B).¹⁵

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Zawartość sodu

Należy uwzględnić zawartość sodu w preparatach zawierających czynnik krzepnięcia VII. Na przykład produkt Prothromplex Total NF zawiera 81,7 mg sodu na fiolkę lub 0,14 mg sodu na 1 jednostkę międzynarodową (j.m.), co odpowiada 4,1% zalecanej przez WHO maksymalnej dobowej dawki sodu (2 g) u osób dorosłych. Jest to istotna informacja dla pacjentów na diecie niskosodowej.¹⁶

Zawartość heparyny

Preparaty zawierające czynnik krzepnięcia VII często zawierają również heparynę, która może powodować reakcje alergiczne i wpływać na liczbę komórek krwi, co może mieć konsekwencje dla układu krzepnięcia. Pacjenci, u których wcześniej występowały reakcje alergiczne wywołane heparyną, powinni unikać stosowania leków zawierających tę substancję.¹⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Dostępne dane dotyczące stosowania preparatów zawierających czynnik krzepnięcia VII u dzieci są niewystarczające, by zalecać ich rutynowe podawanie w tej grupie wiekowej. Na przykład, brak jest wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności, aby rekomendować podawanie produktu Prothromplex Total NF u dzieci.¹⁸