Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorfenamina

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania chlorfenaminy

Chlorfenamina (chlorfenaminy maleinian) to substancja przeciwhistaminowa stosowana w preparatach złożonych, jak FluControl Hot, Gripex Hot Zatoki, Vicks AntiGrip Max oraz Vicks AntiGrip Zatoki i Katar. Należy podkreślić, że dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji są ograniczone, a informacje na temat bezpieczeństwa jej stosowania pochodzą głównie z badań obejmujących preparaty złożone.¹

Bezpieczeństwo chlorfenaminy w preparatach złożonych

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających chlorfenaminy maleinian nie przedstawiono szczegółowych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania samej chlorfenaminy. W przypadku preparatu Gripex Hot Zatoki wskazano jednoznacznie, że brak jest danych dla produktu złożonego.²

Informacje przedkliniczne w charakterystykach produktów leczniczych zawierających chlorfenaminy maleinian koncentrują się głównie na paracetamolu jako składniku o najlepiej poznanych właściwościach toksykologicznych. W produktach Vicks AntiGrip Max oraz Vicks AntiGrip Zatoki i Katar przedstawiono dane dotyczące paracetamolu, jednak bez specyficznych danych na temat samej chlorfenaminy.³

Działania niepożądane w badaniach przedklinicznych

W charakterystyce produktu FluControl Hot zawierającego chlorfenaminy maleinian (4 mg) odnotowano ogólne stwierdzenie o działaniach niepożądanych obserwowanych w badaniach na zwierzętach przy ekspozycji na dawki podobne do stosowanych klinicznie, które mogą mieć znaczenie kliniczne, jednakże nie przypisano ich bezpośrednio do chlorfenaminy.⁴

Wpływ na płodność

Wśród obserwacji przedklinicznych dotyczących produktów zawierających chlorfenaminy maleinian, istotne dane odnoszą się do wpływu paracetamolu na płodność. Badania przewlekłej toksyczności u zwierząt wykazały, że większe dawki paracetamolu powodują zanik jąder i zahamowanie spermatogenezy. Jednakże znaczenie tego odkrycia dla człowieka pozostaje nieznane.^{5 6 7}

Warto odnotować, że w przypadku produktów Vicks AntiGrip Max oraz Vicks AntiGrip Zatoki i Katar zaznaczono, że powyższe działanie paracetamolu nie zostało potwierdzone w praktyce klinicznej.^{8 9}

Toksyczność paracetamolu jako składnika preparatów zawierających chlorfenaminy

Pomimo braku szczegółowych danych na temat samej chlorfenaminy, charakterystyki produktów zawierających tę substancję dostarczają obszernych informacji o toksyczności paracetamolu, który jest głównym składnikiem tych preparatów. Paracetamol w dawkach terapeutycznych nie wykazuje właściwości toksycznych, natomiast w bardzo wysokich dawkach powoduje martwicę zrazików wątroby zarówno u ludzi, jak i u zwierząt.^{10 11}

Przyjmowany w wysokich dawkach paracetamol powoduje methemoglobinemię oraz hemolizę u psów i kotów, rzadziej u ludzi.^{12 13}

Badania toksyczności paracetamolu

W różnych badaniach przewlekłej, podprzewlekłej i ostrej toksyczności przeprowadzonych na myszach i szczurach wykazano uszkodzenia przewodu pokarmowego, zmiany morfologii krwi, zmiany zwyrodnieniowe i martwicę wątroby. Przyczyny tych zmian związane były z mechanizmem działania paracetamolu oraz z jego metabolizmem.^{14 15}

Również u ludzi odnotowano toksyczne właściwości metabolitów paracetamolu i ich wpływ na narządy wewnętrzne. Ponadto odnotowano rzadkie przypadki odwracalnego, przewlekłego ciężkiego zapalenia wątroby w wyniku długotrwałego stosowania (1 rok) dawek terapeutycznych.^{16 17}

W przypadku przyjmowania dawek subtoksycznych, objawy zatrucia mogą pojawić się w trzecim tygodniu leczenia. W związku z tym, paracetamol nie powinien być przyjmowany w wysokich dawkach jak i przez dłuższy okres.^{18 19}

Potencjał genotoksyczny i kancerogenny

Dodatkowe badania nie wykazały genotoksycznych właściwości paracetamolu przyjmowanego w dawkach terapeutycznych (nietoksycznych). Badania długoterminowe z zastosowaniem dawek niewykazujących właściwości hepatotoksycznych, przeprowadzone na myszach i szczurach, nie wskazują na możliwość działania kancerogennego paracetamolu.^{20 21}

Dane dla innych składników preparatów zawierających chlorfenaminy

W przypadku produktu Gripex Hot Zatoki zaznaczono również, że konwencjonalne badania zgodnie z aktualnie obowiązującymi standardami dotyczącymi oceny toksycznego wpływu paracetamolu na rozród i rozwój potomstwa nie są dostępne.²²

Wnioski dotyczące bezpieczeństwa przedklinicznego chlorfenaminy

Przeprowadzona analiza danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania chlorfenaminy maleinianu, zawartych w charakterystykach produktów leczniczych FluControl Hot, Gripex Hot Zatoki, Vicks AntiGrip Max oraz Vicks AntiGrip Zatoki i Katar, wskazuje na brak szczegółowych danych dotyczących samej chlorfenaminy jako substancji. Dostępne informacje koncentrują się głównie na paracetamolu, który jest głównym składnikiem tych preparatów złożonych.^{23 24 25}

Brak szczegółowych danych przedklinicznych na temat bezpieczeństwa stosowania samej chlorfenaminy wskazuje na potrzebę dalszych badań w tym zakresie. Należy jednak podkreślić, że preparaty zawierające chlorfenaminy maleinian są stosowane klinicznie, co sugeruje akceptowalny profil bezpieczeństwa tej substancji w dawkach terapeutycznych.²⁶