Dawkowanie i sposób podawania
Chlorek benzalkoniowy

Chlorek benzalkoniowy jest stosowany w różnych formach farmaceutycznych, a dawkowanie zależy od preparatu, wskazań oraz wieku pacjenta. W pastylkach twardych (np. Cholinex Intense 1,2 mg/pastylkę) dorośli i dzieci powyżej 12 lat przyjmują 1 pastylkę co 3 godziny, maksymalnie 8 na dobę, natomiast dzieci 7-12 lat do 4 pastylek na dobę. Preparaty łączone z benzokainą i tyrotrycyną (DoriTri) stosuje się w dawce 1-2 tabletki co 2-3 godziny, maksymalnie 8 tabletek na dobę, nie zaleca się u dzieci poniżej 12 lat. Pastylki Septolete (1 mg) dawkowane są co 2-3 godziny, maksymalnie 6-8 pastylek na dobę w zależności od wieku, z przeciwwskazaniem u dzieci poniżej 4 lat. Preparaty do przemywania ran (Dettol Med 2 mg/ml) stosuje się doraźnie, 1-2 rozpylenia na ranę raz dziennie przez 3-5 dni, z ograniczeniem u dzieci 1-6 lat do 1 rozpylenia na maksymalnie 4 rany. Roztwór Skinman Soft (0,3 g/100 g) służy do higienicznego i chirurgicznego odkażania rąk, z różnym czasem wcierania w zależności od celu dezynfekcji. Aerozole do nosa Nosox Junior (0,025%) i Orinox (1 mg/ml) mają dawkowanie 1 dawka do każdego otworu nosowego 2-3 razy na dobę, z ograniczeniem wieku odpowiednio powyżej 1 roku i 12 lat. Krople do oczu Ofloxacin-POS zawierają 0,025 mg/ml chlorku benzalkoniowego jako substancję pomocniczą, stosowane są początkowo co 2-4 godziny, następnie 4 razy na dobę, maksymalnie do 14 dni.

Dawkowanie i sposób podawania chlorku benzalkoniowego

Chlorek benzalkoniowy jest substancją stosowaną w różnych postaciach farmaceutycznych, a dawkowanie zależy od konkretnego produktu leczniczego, jego wskazań oraz grupy wiekowej pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania preparatów zawierających chlorek benzalkoniowy, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego oraz przekazać pacjentowi.1

Dawkowanie w pastylkach twardych

Chlorek benzalkoniowy w postaci pastylek twardych, takich jak Cholinex Intense (2,5 mg + 1,2 mg), stosuje się według następującego schematu:2

  • Dorośli (w tym osoby w podeszłym wieku) i dzieci powyżej 12 lat: 1 pastylkę należy ssać powoli co 3 godziny, maksymalnie 8 pastylek na dobę
  • Dzieci w wieku 7-12 lat: 1 pastylkę należy ssać powoli co 3 godziny, maksymalnie 4 pastylki na dobę
  • Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 7 lat

3

W przypadku preparatu DoriTri mięta (1 mg + 1,5 mg + 0,5 mg) oraz DoriTri smak owoców leśnych (1 mg + 1,5 mg + 0,5 mg), zawierających chlorek benzalkoniowy w połączeniu z benzokainą i tyrotrycyną, zaleca się:4 5

  • 1-2 tabletki do ssania kilka razy na dobę, co 2-3 godziny
  • Maksymalna dawka dobowa: 8 tabletek do ssania
  • Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat (brak zaleceń dotyczących dawkowania)
  • Przeciwwskazane u dzieci poniżej 2 lat

6 7

Produkty Septolete (1 mg) oraz Septolete D (1 mg) w postaci pastylek twardych zawierające 1 mg chlorku benzalkoniowego dawkuje się następująco:8 9

  • Septolete: Dorośli – ssać 1 pastylkę co 2-3 godziny, maksymalnie 8 pastylek na dobę. Leczenie powinno trwać około tygodnia.
  • Septolete D:
    • Dorośli i dzieci powyżej 12 lat: 6-8 pastylek na dobę
    • Dzieci powyżej 10 lat: do 6 pastylek na dobę
    • Dzieci powyżej 4 lat: do 4 pastylek na dobę
    • Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 4 lat

10

Dawkowanie w preparatach na skórę

Dettol Med do przemywania ran (2 mg/ml) w postaci aerozolu na skórę zawiera 2 mg chlorku benzalkoniowego w 1 ml roztworu. Preparat ten stosuje się następująco:11

  • Przeznaczony do doraźnego stosowania na niewielką powierzchnię skóry przez krótki okres
  • Dorośli i dzieci powyżej 6 lat: 1-2 rozpylenia (naciśnięcia dozownika) na ranę, pozostawić na 5 minut
  • Dzieci w wieku 1-6 lat: 1 rozpylenie (naciśnięcie dozownika) na każde zranienie (maksymalnie na 4 rany jednocześnie), pozostawić na 5 minut
  • Stosować raz na dobę, maksymalnie przez 3-5 dni

12

Skinman Soft ((60 g + 0,3 g + 0,1 g)/100 g) w postaci roztworu na skórę zawiera 0,3 g chlorku benzalkoniowego w 100 g roztworu. Preparat stosuje się według następującego schematu:13

  • Higieniczne odkażanie rąk: 3 ml produktu wcierać w dłonie przez 30 sekund
  • Chirurgiczne odkażanie rąk: 5 ml produktu wcierać w dłonie przez 1½ minuty, czynność powtórzyć dwukrotnie
  • Działanie prątkobójcze: 3 ml produktu wcierać w dłonie przez ½ minuty, czynność powtórzyć dwukrotnie
  • Skażenie wirusem opryszczki: wcierać produkt w ręce przez 30 sekund
  • Skażenie rotawirusami: wcierać produkt w ręce przez 1 minutę
  • Inaktywacja wirusów osłonkowych (HBV, HCV, HIV): wcierać produkt w ręce przez 30 sekund

14

Dawkowanie w aerozolach do nosa

Produkty Nosox Junior (0,025%) oraz Orinox (1 mg/ml) zawierające chlorek benzalkoniowy jako substancję pomocniczą stosuje się następująco:15 16

  • Nosox Junior (0,025%):
    • Dzieci w wieku 1-6 lat: 1 dawka aerozolu do każdego otworu nosowego 2-3 razy na dobę
    • Nie stosować częściej niż 3 razy na dobę
    • Nie stosować dłużej niż 5-7 dni
    • Nie stosować u dzieci poniżej 1 roku życia
  • Orinox (1 mg/ml):
    • Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: 1 dawka aerozolu do każdego otworu nosowego 1 lub więcej razy na dobę, nie częściej niż 3 razy na dobę
    • Przerwa między aplikacjami: 8-10 godzin
    • Nie stosować dłużej niż 1 tydzień
    • Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat

17

Dawkowanie w kroplach do oczu

Ofloxacin-POS (3 mg/ml) to produkt zawierający chlorek benzalkoniowy jako substancję pomocniczą w ilości 0,025 mg/ml. Dawkowanie przedstawia się następująco:18

  • Przez pierwsze dwa dni: 1 kropla do worka spojówkowego chorego oka/oczu co 2-4 godziny
  • Następnie: stosować cztery razy na dobę
  • Leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni
  • Gdy stosowany jest jednocześnie z innymi lekami miejscowymi, należy zachować odstęp co najmniej 15 minut

19

Szczegółowa tabela dawkowania chlorku benzalkoniowego

Nazwa preparatu Zawartość chlorku benzalkoniowego Grupa wiekowa Dawkowanie Maksymalna dawka dobowa Maksymalny czas stosowania
Cholinex Intense 1,2 mg/pastylkę Dorośli i dzieci >12 lat 1 pastylka co 3 godziny 8 pastylek Do ustąpienia objawów*
Cholinex Intense 1,2 mg/pastylkę Dzieci 7-12 lat 1 pastylka co 3 godziny 4 pastylki Do ustąpienia objawów*
DoriTri mięta/owoce leśne 1,0 mg/tabletkę Dorośli i dzieci >12 lat 1-2 tabletki co 2-3 godziny 8 tabletek Jeszcze 1 dzień po ustąpieniu objawów
Septolete 1,0 mg/pastylkę Dorośli 1 pastylka co 2-3 godziny 8 pastylek Około tygodnia
Septolete D 1,0 mg/pastylkę Dorośli i dzieci >12 lat 1 pastylka co 2-3 godziny 6-8 pastylek Do ustąpienia objawów*
Septolete D 1,0 mg/pastylkę Dzieci >10 lat 1 pastylka co 2-3 godziny 6 pastylek Do ustąpienia objawów*
Septolete D 1,0 mg/pastylkę Dzieci 4-10 lat 1 pastylka co 2-3 godziny 4 pastylki Do ustąpienia objawów*
Dettol Med do przemywania ran 2 mg/ml Dorośli i dzieci >6 lat 1-2 rozpylenia na ranę, raz na dobę Brak danych** 3-5 dni
Dettol Med do przemywania ran 2 mg/ml Dzieci 1-6 lat 1 rozpylenie na ranę (maks. 4 rany), raz na dobę 4 rozpylenia** 3-5 dni
Skinman Soft 0,3 g/100 g Dorośli 3-5 ml zależnie od zastosowania Brak danych** Doraźnie
Nosox Junior 0,025% (jako substancja pomocnicza) Dzieci 1-6 lat 1 dawka do każdego otworu nosowego 2-3 razy na dobę 3 dawki do każdego otworu nosowego 5-7 dni
Orinox 0,1 mg/ml (jako substancja pomocnicza) Dorośli i dzieci >12 lat 1 dawka do każdego otworu nosowego 1-3 razy na dobę 3 dawki do każdego otworu nosowego 7 dni
Ofloxacin-POS 0,025 mg/ml (jako substancja pomocnicza) Wszystkie grupy wiekowe Przez pierwsze 2 dni: 1 kropla co 2-4 godziny, następnie 4 razy na dobę Brak danych** Maksymalnie 14 dni

* W przypadku utrzymywania się objawów lub ich nasilenia pacjent powinien skonsultować się z lekarzem.20 21

** Maksymalna dawka dobowa nie została jednoznacznie określona w charakterystyce produktu leczniczego.

Szczegółowe informacje do wywiadu medycznego

Podczas przeprowadzania wywiadu medycznego z pacjentem, któremu planuje się podać lub przepisać preparat zawierający chlorek benzalkoniowy, należy zwrócić uwagę na następujące aspekty:22

  • Wiek pacjenta – dawkowanie chlorku benzalkoniowego różni się znacząco w zależności od grupy wiekowej
  • Czas trwania objawów – większość preparatów nie powinna być stosowana dłużej niż zalecany okres (zwykle od kilku dni do tygodnia)
  • Współistniejące leczenie – w przypadku stosowania innych preparatów miejscowych, należy zachować odpowiednie odstępy czasowe między aplikacjami
  • Nawracające dolegliwości – w przypadku nawrotu objawów po zakończeniu leczenia, zalecana jest ponowna ocena lekarska
  • Powierzchnia aplikacji – w przypadku preparatów na skórę (np. Dettol Med), należy określić wielkość i liczbę ran

23

Wskazówki dotyczące stosowania

Podczas stosowania preparatów zawierających chlorek benzalkoniowy należy przekazać pacjentowi następujące informacje:24 25

  • Pastylki/tabletki do ssania:
    • Należy ssać powoli do całkowitego rozpuszczenia
    • Nie należy rozgryzać ani połykać w całości
    • Nie stosować bezpośrednio przed posiłkiem lub w trakcie posiłku
    • Kontynuować leczenie jeszcze przez jeden dzień po ustąpieniu objawów
  • Aerozole do nosa:
    • Przed pierwszym użyciem należy kilkukrotnie nacisnąć pompkę aż do pojawienia się pełnego rozpylenia
    • Po dłuższej przerwie w stosowaniu (>4 dni) należy ponownie aktywować pompkę
    • Opakowanie powinno być używane tylko przez jedną osobę
    • Zaleca się przyjęcie ostatniej dawki przed snem
  • Preparaty na rany:
    • Rozpylić tak, aby pokryć całą ranę
    • Pozostawić na 5 minut
    • W razie potrzeby usunąć nadmiar roztworu czystą chusteczką
    • Stosować tylko na niewielkie, świeże rany
  • Krople do oczu:
    • Zachować co najmniej 15-minutowy odstęp między aplikacją różnych preparatów ocznych
    • Maść do oczu stosować zawsze jako ostatni preparat

26 27 28

Należy zawsze informować pacjentów o konieczności konsultacji lekarskiej w przypadku utrzymywania się objawów pomimo stosowania preparatów z chlorkiem benzalkoniowym lub w razie ich nasilenia.29 30

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl