Dawkowanie i sposób podawania
Chlorek benzalkoniowy
Chlorek benzalkoniowy jest stosowany w różnych formach farmaceutycznych, a dawkowanie zależy od preparatu, wskazań oraz wieku pacjenta. W pastylkach twardych (np. Cholinex Intense 1,2 mg/pastylkę) dorośli i dzieci powyżej 12 lat przyjmują 1 pastylkę co 3 godziny, maksymalnie 8 na dobę, natomiast dzieci 7-12 lat do 4 pastylek na dobę. Preparaty łączone z benzokainą i tyrotrycyną (DoriTri) stosuje się w dawce 1-2 tabletki co 2-3 godziny, maksymalnie 8 tabletek na dobę, nie zaleca się u dzieci poniżej 12 lat. Pastylki Septolete (1 mg) dawkowane są co 2-3 godziny, maksymalnie 6-8 pastylek na dobę w zależności od wieku, z przeciwwskazaniem u dzieci poniżej 4 lat. Preparaty do przemywania ran (Dettol Med 2 mg/ml) stosuje się doraźnie, 1-2 rozpylenia na ranę raz dziennie przez 3-5 dni, z ograniczeniem u dzieci 1-6 lat do 1 rozpylenia na maksymalnie 4 rany. Roztwór Skinman Soft (0,3 g/100 g) służy do higienicznego i chirurgicznego odkażania rąk, z różnym czasem wcierania w zależności od celu dezynfekcji. Aerozole do nosa Nosox Junior (0,025%) i Orinox (1 mg/ml) mają dawkowanie 1 dawka do każdego otworu nosowego 2-3 razy na dobę, z ograniczeniem wieku odpowiednio powyżej 1 roku i 12 lat. Krople do oczu Ofloxacin-POS zawierają 0,025 mg/ml chlorku benzalkoniowego jako substancję pomocniczą, stosowane są początkowo co 2-4 godziny, następnie 4 razy na dobę, maksymalnie do 14 dni.
Dawkowanie i sposób podawania chlorku benzalkoniowego
Chlorek benzalkoniowy jest substancją stosowaną w różnych postaciach farmaceutycznych, a dawkowanie zależy od konkretnego produktu leczniczego, jego wskazań oraz grupy wiekowej pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania preparatów zawierających chlorek benzalkoniowy, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego oraz przekazać pacjentowi.1
Dawkowanie w pastylkach twardych
Chlorek benzalkoniowy w postaci pastylek twardych, takich jak Cholinex Intense (2,5 mg + 1,2 mg), stosuje się według następującego schematu:2
- Dorośli (w tym osoby w podeszłym wieku) i dzieci powyżej 12 lat: 1 pastylkę należy ssać powoli co 3 godziny, maksymalnie 8 pastylek na dobę
- Dzieci w wieku 7-12 lat: 1 pastylkę należy ssać powoli co 3 godziny, maksymalnie 4 pastylki na dobę
- Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 7 lat
3
W przypadku preparatu DoriTri mięta (1 mg + 1,5 mg + 0,5 mg) oraz DoriTri smak owoców leśnych (1 mg + 1,5 mg + 0,5 mg), zawierających chlorek benzalkoniowy w połączeniu z benzokainą i tyrotrycyną, zaleca się:4 5
- 1-2 tabletki do ssania kilka razy na dobę, co 2-3 godziny
- Maksymalna dawka dobowa: 8 tabletek do ssania
- Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat (brak zaleceń dotyczących dawkowania)
- Przeciwwskazane u dzieci poniżej 2 lat
6 7
Produkty Septolete (1 mg) oraz Septolete D (1 mg) w postaci pastylek twardych zawierające 1 mg chlorku benzalkoniowego dawkuje się następująco:8 9
- Septolete: Dorośli – ssać 1 pastylkę co 2-3 godziny, maksymalnie 8 pastylek na dobę. Leczenie powinno trwać około tygodnia.
- Septolete D:
- Dorośli i dzieci powyżej 12 lat: 6-8 pastylek na dobę
- Dzieci powyżej 10 lat: do 6 pastylek na dobę
- Dzieci powyżej 4 lat: do 4 pastylek na dobę
- Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 4 lat
10
Dawkowanie w preparatach na skórę
Dettol Med do przemywania ran (2 mg/ml) w postaci aerozolu na skórę zawiera 2 mg chlorku benzalkoniowego w 1 ml roztworu. Preparat ten stosuje się następująco:11
- Przeznaczony do doraźnego stosowania na niewielką powierzchnię skóry przez krótki okres
- Dorośli i dzieci powyżej 6 lat: 1-2 rozpylenia (naciśnięcia dozownika) na ranę, pozostawić na 5 minut
- Dzieci w wieku 1-6 lat: 1 rozpylenie (naciśnięcie dozownika) na każde zranienie (maksymalnie na 4 rany jednocześnie), pozostawić na 5 minut
- Stosować raz na dobę, maksymalnie przez 3-5 dni
12
Skinman Soft ((60 g + 0,3 g + 0,1 g)/100 g) w postaci roztworu na skórę zawiera 0,3 g chlorku benzalkoniowego w 100 g roztworu. Preparat stosuje się według następującego schematu:13
- Higieniczne odkażanie rąk: 3 ml produktu wcierać w dłonie przez 30 sekund
- Chirurgiczne odkażanie rąk: 5 ml produktu wcierać w dłonie przez 1½ minuty, czynność powtórzyć dwukrotnie
- Działanie prątkobójcze: 3 ml produktu wcierać w dłonie przez ½ minuty, czynność powtórzyć dwukrotnie
- Skażenie wirusem opryszczki: wcierać produkt w ręce przez 30 sekund
- Skażenie rotawirusami: wcierać produkt w ręce przez 1 minutę
- Inaktywacja wirusów osłonkowych (HBV, HCV, HIV): wcierać produkt w ręce przez 30 sekund
14
Dawkowanie w aerozolach do nosa
Produkty Nosox Junior (0,025%) oraz Orinox (1 mg/ml) zawierające chlorek benzalkoniowy jako substancję pomocniczą stosuje się następująco:15 16
- Nosox Junior (0,025%):
- Dzieci w wieku 1-6 lat: 1 dawka aerozolu do każdego otworu nosowego 2-3 razy na dobę
- Nie stosować częściej niż 3 razy na dobę
- Nie stosować dłużej niż 5-7 dni
- Nie stosować u dzieci poniżej 1 roku życia
- Orinox (1 mg/ml):
- Dorośli i młodzież powyżej 12 lat: 1 dawka aerozolu do każdego otworu nosowego 1 lub więcej razy na dobę, nie częściej niż 3 razy na dobę
- Przerwa między aplikacjami: 8-10 godzin
- Nie stosować dłużej niż 1 tydzień
- Nie stosować u dzieci poniżej 12 lat
17
Dawkowanie w kroplach do oczu
Ofloxacin-POS (3 mg/ml) to produkt zawierający chlorek benzalkoniowy jako substancję pomocniczą w ilości 0,025 mg/ml. Dawkowanie przedstawia się następująco:18
- Przez pierwsze dwa dni: 1 kropla do worka spojówkowego chorego oka/oczu co 2-4 godziny
- Następnie: stosować cztery razy na dobę
- Leczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni
- Gdy stosowany jest jednocześnie z innymi lekami miejscowymi, należy zachować odstęp co najmniej 15 minut
19
Szczegółowa tabela dawkowania chlorku benzalkoniowego
| Nazwa preparatu | Zawartość chlorku benzalkoniowego | Grupa wiekowa | Dawkowanie | Maksymalna dawka dobowa | Maksymalny czas stosowania |
|---|---|---|---|---|---|
| Cholinex Intense | 1,2 mg/pastylkę | Dorośli i dzieci >12 lat | 1 pastylka co 3 godziny | 8 pastylek | Do ustąpienia objawów* |
| Cholinex Intense | 1,2 mg/pastylkę | Dzieci 7-12 lat | 1 pastylka co 3 godziny | 4 pastylki | Do ustąpienia objawów* |
| DoriTri mięta/owoce leśne | 1,0 mg/tabletkę | Dorośli i dzieci >12 lat | 1-2 tabletki co 2-3 godziny | 8 tabletek | Jeszcze 1 dzień po ustąpieniu objawów |
| Septolete | 1,0 mg/pastylkę | Dorośli | 1 pastylka co 2-3 godziny | 8 pastylek | Około tygodnia |
| Septolete D | 1,0 mg/pastylkę | Dorośli i dzieci >12 lat | 1 pastylka co 2-3 godziny | 6-8 pastylek | Do ustąpienia objawów* |
| Septolete D | 1,0 mg/pastylkę | Dzieci >10 lat | 1 pastylka co 2-3 godziny | 6 pastylek | Do ustąpienia objawów* |
| Septolete D | 1,0 mg/pastylkę | Dzieci 4-10 lat | 1 pastylka co 2-3 godziny | 4 pastylki | Do ustąpienia objawów* |
| Dettol Med do przemywania ran | 2 mg/ml | Dorośli i dzieci >6 lat | 1-2 rozpylenia na ranę, raz na dobę | Brak danych** | 3-5 dni |
| Dettol Med do przemywania ran | 2 mg/ml | Dzieci 1-6 lat | 1 rozpylenie na ranę (maks. 4 rany), raz na dobę | 4 rozpylenia** | 3-5 dni |
| Skinman Soft | 0,3 g/100 g | Dorośli | 3-5 ml zależnie od zastosowania | Brak danych** | Doraźnie |
| Nosox Junior | 0,025% (jako substancja pomocnicza) | Dzieci 1-6 lat | 1 dawka do każdego otworu nosowego 2-3 razy na dobę | 3 dawki do każdego otworu nosowego | 5-7 dni |
| Orinox | 0,1 mg/ml (jako substancja pomocnicza) | Dorośli i dzieci >12 lat | 1 dawka do każdego otworu nosowego 1-3 razy na dobę | 3 dawki do każdego otworu nosowego | 7 dni |
| Ofloxacin-POS | 0,025 mg/ml (jako substancja pomocnicza) | Wszystkie grupy wiekowe | Przez pierwsze 2 dni: 1 kropla co 2-4 godziny, następnie 4 razy na dobę | Brak danych** | Maksymalnie 14 dni |
* W przypadku utrzymywania się objawów lub ich nasilenia pacjent powinien skonsultować się z lekarzem.20 21
** Maksymalna dawka dobowa nie została jednoznacznie określona w charakterystyce produktu leczniczego.
Szczegółowe informacje do wywiadu medycznego
Podczas przeprowadzania wywiadu medycznego z pacjentem, któremu planuje się podać lub przepisać preparat zawierający chlorek benzalkoniowy, należy zwrócić uwagę na następujące aspekty:22
- Wiek pacjenta – dawkowanie chlorku benzalkoniowego różni się znacząco w zależności od grupy wiekowej
- Czas trwania objawów – większość preparatów nie powinna być stosowana dłużej niż zalecany okres (zwykle od kilku dni do tygodnia)
- Współistniejące leczenie – w przypadku stosowania innych preparatów miejscowych, należy zachować odpowiednie odstępy czasowe między aplikacjami
- Nawracające dolegliwości – w przypadku nawrotu objawów po zakończeniu leczenia, zalecana jest ponowna ocena lekarska
- Powierzchnia aplikacji – w przypadku preparatów na skórę (np. Dettol Med), należy określić wielkość i liczbę ran
23
Wskazówki dotyczące stosowania
Podczas stosowania preparatów zawierających chlorek benzalkoniowy należy przekazać pacjentowi następujące informacje:24 25
- Pastylki/tabletki do ssania:
- Należy ssać powoli do całkowitego rozpuszczenia
- Nie należy rozgryzać ani połykać w całości
- Nie stosować bezpośrednio przed posiłkiem lub w trakcie posiłku
- Kontynuować leczenie jeszcze przez jeden dzień po ustąpieniu objawów
- Aerozole do nosa:
- Przed pierwszym użyciem należy kilkukrotnie nacisnąć pompkę aż do pojawienia się pełnego rozpylenia
- Po dłuższej przerwie w stosowaniu (>4 dni) należy ponownie aktywować pompkę
- Opakowanie powinno być używane tylko przez jedną osobę
- Zaleca się przyjęcie ostatniej dawki przed snem
- Preparaty na rany:
- Rozpylić tak, aby pokryć całą ranę
- Pozostawić na 5 minut
- W razie potrzeby usunąć nadmiar roztworu czystą chusteczką
- Stosować tylko na niewielkie, świeże rany
- Krople do oczu:
- Zachować co najmniej 15-minutowy odstęp między aplikacją różnych preparatów ocznych
- Maść do oczu stosować zawsze jako ostatni preparat
26 27 28
Należy zawsze informować pacjentów o konieczności konsultacji lekarskiej w przypadku utrzymywania się objawów pomimo stosowania preparatów z chlorkiem benzalkoniowym lub w razie ich nasilenia.29 30
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania