Wskazania do stosowania
Alfuzosyna

Wskazania do stosowania substancji czynnej alfuzosyna

Alfuzosyna jest substancją czynną z grupy selektywnych antagonistów receptorów α1-adrenergicznych, stosowaną głównie w schorzeniach dotyczących gruczołu krokowego. Dostępna jest w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 5 mg oraz 10 mg. Wskazania do stosowania obejmują określone stany kliniczne związane z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH).¹

Leczenie objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (ŁRGK/BPH)

Podstawowym wskazaniem do stosowania alfuzosyny jest leczenie czynnościowych objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego o nasileniu od umiarkowanego do ciężkiego. Preparaty zawierające alfuzosynę, takie jak Alfabax, Alfurion, Alfuzostad i Alugen, są dedykowane pacjentom doświadczającym dokuczliwych objawów ze strony dolnych dróg moczowych wynikających z BPH.^{2 3 4 5}

W przypadku preparatu Dalfaz SR 5 (alfuzosyna 5 mg) wskazanie zostało dodatkowo doprecyzowane jako leczenie zaburzeń czynnościowych spowodowanych łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, w przypadku gdy leczenie chirurgiczne zostało odroczone.⁶ Ta sama informacja dotyczy preparatu Dalfaz Uno (alfuzosyna 10 mg).⁷

Leczenie wspomagające ostrego zatrzymania moczu (AUR)

Niektóre preparaty alfuzosyny posiadają dodatkowe wskazanie w leczeniu wspomagającym ostrego zatrzymania moczu (AUR) związanego z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego. Dotyczy to preparatów Alfabax oraz Dalfaz Uno, które mogą być stosowane jako terapia wspomagająca u pacjentów z założonym cewnikiem z powodu ostrego zatrzymania moczu spowodowanego BPH.^{8 9}

Dostępne preparaty i dawkowanie alfuzosyny

Alfuzosyna jest dostępna w Polsce w różnych preparatach handlowych, które różnią się nieznacznie pod względem wskazań, co powinno być uwzględnione przy wyborze terapii dla pacjenta:

• Alfabax 10 mg – tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wskazane zarówno w leczeniu objawów BPH, jak i w leczeniu wspomagającym AUR
• Alfurion 10 mg – tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wskazane w leczeniu objawów BPH
• Alfuzostad 10 mg – tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wskazane w leczeniu objawów ŁRGK
• Alugen 10 mg – tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wskazane w leczeniu objawów BPH
• Dalfaz SR 5 5 mg – tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu, wskazane w leczeniu zaburzeń czynnościowych BPH gdy odroczono leczenie chirurgiczne
• Dalfaz Uno 10 mg – tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wskazane w leczeniu zaburzeń czynnościowych BPH oraz leczeniu wspomagającym AUR

^{10 11 12 13 14 15}

Kiedy zalecić stosowanie alfuzosyny

Kwalifikacja do leczenia objawowego BPH

Alfuzosynę należy zalecić pacjentom z potwierdzoną diagnozą łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, którzy doświadczają objawów ze strony dolnych dróg moczowych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego. Objawy te mogą obejmować:¹⁶

• Trudności z rozpoczęciem mikcji
• Osłabienie strumienia moczu
• Przerywanie strumienia moczu
• Uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza
• Częstomocz dzienny i nocny
• Zwiększoną częstość oddawania moczu, szczególnie w nocy (nykturia)
• Parcia naglące

¹⁷

Szczególnie należy rozważyć zastosowanie alfuzosyny u pacjentów, u których leczenie chirurgiczne zostało odroczone, co zostało wprost wskazane w charakterystyce produktów leczniczych Dalfaz SR 5 i Dalfaz Uno.^{18 19}

Wskazania w ostrym zatrzymaniu moczu

W przypadku pacjentów z ostrym zatrzymaniem moczu (AUR) związanym z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, którzy mają założony cewnik, można zalecić stosowanie alfuzosyny jako leczenia wspomagającego. W tym wskazaniu dostępne są preparaty Alfabax i Dalfaz Uno.^{20 21}

Zastosowanie alfuzosyny w ostrym zatrzymaniu moczu ma na celu:²²

• Zwiększenie skuteczności usunięcia cewnika i przywrócenia spontanicznego oddawania moczu
• Zmniejszenie ryzyka ponownego zatrzymania moczu po usunięciu cewnika
• Poprawę przepływu cewkowego po usunięciu cewnika

²³

Wybór preparatu i dawki alfuzosyny

Przy wyborze odpowiedniego preparatu alfuzosyny należy uwzględnić następujące czynniki:²⁴

• Nasilenie objawów – w przypadku objawów od umiarkowanych do ciężkich zalecane są preparaty 10 mg (Alfabax, Alfurion, Alfuzostad, Alugen, Dalfaz Uno)
• Występowanie ostrego zatrzymania moczu – w tym przypadku należy wybrać preparaty mające to wskazanie (Alfabax, Dalfaz Uno)
• Planowane leczenie chirurgiczne – jeśli leczenie chirurgiczne jest odroczone, można zastosować Dalfaz SR 5 lub Dalfaz Uno
• Wygoda dawkowania – wszystkie preparaty są stosowane raz na dobę, co zwiększa compliance pacjenta

^{25 26 27}

Warunki zalecania alfuzosyny pacjentowi

Ocena kliniczna pacjenta przed rozpoczęciem leczenia

Przed zaleceniem alfuzosyny pacjentowi należy przeprowadzić dokładną ocenę kliniczną, która powinna obejmować:²⁸

• Badanie per rectum (DRE) w celu oceny wielkości i konsystencji prostaty
• Badanie laboratoryjne moczu (ogólne i posiew) dla wykluczenia infekcji dróg moczowych
• Oznaczenie stężenia PSA we krwi w celu oceny ryzyka raka prostaty
• Ocenę funkcji nerek i wątroby
• Ocenę nasilenia objawów przy pomocy kwestionariuszy (np. IPSS – International Prostate Symptom Score)
• Badanie urodynamiczne – w wybranych przypadkach
• Badanie USG układu moczowego z oceną zalegania moczu po mikcji

²⁹

Warunki zlecenia w leczeniu objawowym BPH

Alfuzosynę można zalecić pacjentom z BPH, gdy spełnione są następujące warunki:³⁰

• Pacjent ma potwierdzoną diagnozę łagodnego rozrostu gruczołu krokowego
• Nasilenie objawów z dolnych dróg moczowych jest umiarkowane do ciężkiego
• Nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania alfa-blokerów
• Brak wskazań do natychmiastowego leczenia chirurgicznego (np. ostrym zatrzymaniem moczu bez poprawy po odbarczeniu, nawracającymi infekcjami dróg moczowych, nawracającym krwiomoczem, kamieniami pęcherza moczowego, niewydolnością nerek z powodu BPH)

³¹

Warunki zlecenia w ostrym zatrzymaniu moczu

W przypadku ostrego zatrzymania moczu związanego z BPH, alfuzosynę (Alfabax lub Dalfaz Uno) można zalecić w następujących warunkach:^{32 33}

• Potwierdzona diagnoza ostrego zatrzymania moczu związanego z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego
• Pacjent ma założony cewnik do odprowadzania moczu
• Planowane jest usunięcie cewnika i próba przywrócenia spontanicznego oddawania moczu
• Brak obecności innych przyczyn zatrzymania moczu poza BPH (np. neurologicznych, polekowych, pourazowych)
• Brak bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania alfa-blokerów

^{34 35}

Monitorowanie leczenia alfuzosyną

Po rozpoczęciu leczenia alfuzosyną, pacjent powinien być monitorowany w następujący sposób:³⁶

• Pierwsza wizyta kontrolna po 2-4 tygodniach leczenia w celu oceny początkowej odpowiedzi na leczenie i występowania działań niepożądanych
• Następnie wizyty co 3-6 miesięcy w celu monitorowania skuteczności leczenia
• Regularna ocena nasilenia objawów przy użyciu kwestionariuszy (np. IPSS)
• Badanie USG z oceną zalegania moczu po mikcji co 6-12 miesięcy
• Okresowa kontrola funkcji nerek i wątroby
• Coroczne oznaczenie PSA i badanie per rectum dla wykluczenia rozwoju raka prostaty

³⁷

W przypadku pacjentów z ostrym zatrzymaniem moczu, którym zlecono alfuzosynę jako leczenie wspomagające, należy monitorować:³⁸

• Skuteczność oddawania moczu po usunięciu cewnika
• Przepływ cewkowy i objętość zalegania moczu po mikcji
• Występowanie ponownego zatrzymania moczu
• Działania niepożądane związane ze stosowaniem leku

³⁹