Leki zawierające w składzie
diglukonian chloroheksydyny

Diglukonian chloroheksydyny to powszechnie stosowany antyseptyk o szerokim spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego. Działa bakteriobójczo zarówno na bakterie Gram-dodatnie, jak i Gram-ujemne, a także wykazuje aktywność przeciwko grzybom i niektórym wirusom otoczkowym. Mechanizm działania polega na zaburzeniu przepuszczalności błony komórkowej drobnoustrojów, co prowadzi do wycieku składników wewnątrzkomórkowych i w konsekwencji do śmierci komórki.

W Polsce dostępnych jest wiele preparatów zawierających diglukonian chloroheksydyny, stosowanych zarówno w środowisku medycznym, jak i w preparatach dostępnych bez recepty. Wśród najpopularniejszych nazw handlowych można wymienić: Corsodyl, Eludril, Chlorhexidina, Octenisept (w połączeniu z octenidyną), Dentosept A, Gluco-Chex, Hibiscrub oraz Aniosept. Występują one w postaci płynów do płukania jamy ustnej, żeli stomatologicznych, roztworów do odkażania skóry, płynów do dezynfekcji ran oraz preparatów do higieny intymnej.

Największą zaletą diglukonanu chloroheksydyny jest jego długotrwały efekt działania, wynikający ze zdolności do wiązania się z tkankami, co zapewnia przedłużoną aktywność przeciwbakteryjną (tzw. efekt remanencji). Substancja pozostaje aktywna nawet w obecności krwi czy innych płynów ustrojowych, co czyni ją skuteczną w warunkach klinicznych. Charakteryzuje się również niskim potencjałem wywoływania oporności bakteryjnej, co jest istotną zaletą w dobie narastającej antybiotykooporności.

Mimo licznych zalet, stosowanie diglukonanu chloroheksydyny wiąże się również z pewnymi ryzykami. Do najczęstszych działań niepożądanych należą przebarwienia zębów, języka i wypełnień stomatologicznych przy długotrwałym stosowaniu w jamie ustnej, a także zaburzenia smaku. W rzadkich przypadkach mogą wystąpić reakcje alergiczne, od łagodnego kontaktowego zapalenia skóry po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Przy stosowaniu na duże powierzchnie skóry, zwłaszcza uszkodzonej, istnieje teoretyczne ryzyko wchłaniania systemowego. Nie należy stosować preparatów z chloroheksydyną do dezynfekcji ucha środkowego, oczu ani w bezpośrednim kontakcie z tkanką nerwową.