Właściwości farmakodynamiczne leku Valerin max

Valerin max jest produktem leczniczym roślinnym zawierającym w jednej tabletce powlekanej 360 mg wyciągu wodno-alkoholowego (w postaci wyciągu suchego) z Valeriana officinalis L., radix (korzeń kozłka lekarskiego) o stosunku surowiec:ekstrahent 8-11:1. Jako ekstrahent wykorzystywany jest etanol 60% (V/V). Lek jest sklasyfikowany w grupie farmakoterapeutycznej leków nasennych i uspokajających, posiadając kod ATC: N 05 CM 09.¹

Działanie uspokajające i nasenne

Preparat wykazuje potwierdzone naukowo działanie uspokajające. Właściwości sedatywne oraz zdolność do ułatwiania zasypiania produktów zawierających wyciąg z korzeni kozłka lekarskiego zostały udokumentowane zarówno w badaniach przedklinicznych, jak i klinicznych. Podawane doustnie suche wyciągi z korzenia kozłka, przygotowywane z wykorzystaniem mieszaniny etanolu i wody (z maksymalną zawartością etanolu wynoszącą 70% (v/v)), stosowane w rekomendowanych dawkach, wywierają korzystny wpływ na parametry snu, poprawiając zarówno jego jakość, jak i długość.²

Substancje aktywne i mechanizm działania

Dotychczasowe badania nie pozwoliły na jednoznaczne określenie, które konkretnie składniki korzenia kozłka lekarskiego są odpowiedzialne za wywołanie efektów terapeutycznych. Mechanizm działania, który prawdopodobnie odpowiada za obserwowane efekty kliniczne, przypisywany jest różnorodnym związkom zawartym w korzeniu kozłka, w tym przede wszystkim:³

• Seskwiterpenom – grupa związków chemicznych obecnych w olejku eterycznym korzenia kozłka lekarskiego
• Lignanom – związki fenolowe o potencjalnych właściwościach neuroprotekcyjnych
• Flawonoidom – związki o działaniu przeciwutleniającym i potencjalnie uspokajającym

Mechanizm działania tych składników obejmuje złożone oddziaływania na różne układy neuroprzekaźnikowe w ośrodkowym układzie nerwowym, w tym:⁴

1. Interakcje z systemem przekaźnictwa GABA-ergicznego – składniki korzenia kozłka mogą modulować aktywność receptorów kwasu gamma-aminomasłowego (GABA), głównego neuroprzekaźnika hamującego w ośrodkowym układzie nerwowym, co może przyczyniać się do efektu uspokajającego i nasennego
2. Agonistyczne działanie na receptory adenozynowe A1 – aktywacja tych receptorów może przyczyniać się do efektu uspokajającego i nasennego poprzez hamowanie aktywności neuronalnej
3. Wiązanie z receptorami serotoninergicznymi 5-HT1A – oddziaływanie z tymi receptorami może mieć znaczenie w modulacji nastroju i regulacji cyklu snu i czuwania

Powyższe mechanizmy działania wskazują na wielokierunkowy wpływ składników korzenia kozłka lekarskiego na ośrodkowy układ nerwowy, co może tłumaczyć obserwowane klinicznie efekty uspokajające i nasenne preparatu Valerin max.⁵