Właściwości farmakodynamiczne leku Polyvaccinum

Polyvaccinum należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako inne szczepionki bakteryjne, oznaczonej kodem ATC: J07AX. Preparat występuje w trzech wariantach stężeniowych: Polyvaccinum submite, mite i forte, które różnią się dziesięciokrotną ilością komórek bakteryjnych, zachowując identyczne proporcje poszczególnych gatunków bakterii w każdej z trzech postaci.¹

Mechanizm działania

Substancje czynne zawarte w Polyvaccinum to zawiesiny bakterii zabitych ogrzewaniem, które najczęściej powodują różnego rodzaju zakażenia lub są przyczyną powikłań stanów zapalnych pochodzenia niebakteryjnego. Szczepionka działa dwukierunkowo:²

• Stymulacja nieswoistej odporności – preparat wzmaga ogólną, nieswoistą odpowiedź układu immunologicznego, co prowadzi do wzmocnienia procesów obronnych organizmu przeciwko różnym zakażeniom
• Indukcja swoistej odporności – równocześnie wywołuje swoistą odporność na bakterie, których antygeny zawarte są w składzie szczepionki

Skład mikrobiologiczny i stężenia komórek bakteryjnych

Wszystkie trzy warianty szczepionki Polyvaccinum zawierają inaktywowane bakterie dziesięciu gatunków, jednak różnią się one stężeniem komórek bakteryjnych (wyrażonym w milionach):³

Znaczenie kliniczne zawartych szczepów bakteryjnych

Szczepy bakteryjne zawarte w szczepionce Polyvaccinum mają istotne znaczenie w patogenezie różnych zakażeń:⁴

• Staphylococcus aureus – powoduje zakażenia skóry i tkanek miękkich, infekcje górnych dróg oddechowych, zapalenia płuc oraz zakażenia ogólnoustrojowe
• Staphylococcus epidermidis – związany szczególnie z zakażeniami związanymi z urządzeniami medycznymi i szpitalnymi
• Streptococcus pneumoniae – główny czynnik etiologiczny zapalenia płuc, zapalenia ucha środkowego oraz zapalenia zatok
• Streptococcus pyogenes – odpowiedzialny za anginę, szkarlatynę oraz zakażenia skóry
• Streptococcus salivarius – komensalny mikroorganizm jamy ustnej, który może być czynnikiem etiologicznym zakażeń w pewnych okolicznościach
• Escherichia coli – najczęstsza przyczyna zakażeń układu moczowego oraz infekcji jelitowych
• Klebsiella pneumoniae – patogen związany z ciężkimi zapaleniami płuc oraz zakażeniami układu moczowego
• Haemophilus influenzae – powoduje zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie nagłośni oraz zapalenie oskrzeli
• Corynebacterium pseudodiphtheriticum – może powodować zakażenia dróg oddechowych u osób z obniżoną odpornością
• Moraxella catarrhalis – związana z zapaleniem ucha środkowego u dzieci oraz zaostrzeniami przewlekłej obturacyjnej choroby płuc

Profil immunostymulujący

Polyvaccinum stosuje się profilaktycznie jako immunostymulator, który wzmacnia mechanizmy obronne organizmu przeciwko infekcjom bakteryjnym. Działanie immunostymulujące polega na aktywacji zarówno nieswoistych, jak i swoistych mechanizmów odpornościowych:⁵

• Zwiększenie aktywności komórek układu odpornościowego, w tym makrofagów i limfocytów
• Wzmocnienie odpowiedzi humoralnej poprzez produkcję przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom zawartym w szczepionce
• Poprawa ogólnej reaktywności immunologicznej organizmu

Charakterystyka postaci farmaceutycznych

Wszystkie trzy warianty Polyvaccinum mają postać zawiesiny do wstrzykiwań, jednak różnią się wyglądem fizycznym:⁶

• Polyvaccinum submite: przeźroczysta, bezbarwna zawiesina
• Polyvaccinum mite: opalizująca, bezbarwna zawiesina
• Polyvaccinum forte: opalizująca zawiesina o białym odcieniu

Różnice w wyglądzie wynikają z różnej zawartości komórek bakteryjnych w poszczególnych postaciach preparatu, co wpływa na stopień zmętnienia zawiesiny.⁷