Działania niepożądane
Piroxicam Jelfa 20 mg

Piroksykam, substancja czynna leku Piroxicam Jelfa dostępnego w tabletkach powlekanych 10 mg i 20 mg, jest NLPZ o szerokim spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego. Długotrwałe stosowanie w dawkach przekraczających 30 mg/dobę znacząco zwiększa ryzyko poważnych powikłań, takich jak wrzody, perforacje i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Często obserwuje się także objawy takie jak nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, bóle brzucha i niestrawność. Rzadko występują ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, leukopenia) oraz poważne powikłania wątroby (zapalenie wątroby, żółtaczka) i nerek (śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek). W trakcie terapii mogą pojawić się także zaburzenia naczyniowe, psychiczne, immunologiczne, metaboliczne oraz objawy ze strony układu nerwowego i oddechowego.

Działania niepożądane leku Piroxicam Jelfa

Piroksykam jest substancją aktywną leku Piroxicam Jelfa, który występuje w postaci tabletek powlekanych 10 mg oraz 20 mg. Pomimo że lek ten jest na ogół dobrze tolerowany, podczas jego stosowania mogą wystąpić różne działania niepożądane, których intensywność i częstość występowania są determinowane przez wiele czynników, w tym dawkę i czas przyjmowania leku1.

Najczęstsze działania niepożądane

Najczęściej raportowane działania niepożądane związane z przyjmowaniem piroksykamu dotyczą przewodu pokarmowego. Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że długotrwałe stosowanie produktu w dawkach większych niż 30 mg znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących układu pokarmowego2.

Warto podkreślić, że podczas terapii NLPZ, do których należy piroksykam, zgłaszano również występowanie obrzęków, nadciśnienia i niewydolności serca3.

Działania niepożądane przewodu pokarmowego

Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, które mogą być poważne, a w niektórych przypadkach nawet zagrażające życiu. U pacjentów przyjmujących piroksykam odnotowano występowanie wrzodów w obrębie przewodu pokarmowego, perforacji lub krwawień z przewodu pokarmowego, które w niektórych przypadkach, szczególnie u osób w podeszłym wieku, kończyły się zgonem4.

Do najczęściej zgłaszanych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego podczas długotrwałego leczenia należą: zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, jadłowstręt, dolegliwości w nadbrzuszu, zapalenie błony śluzowej żołądka, nieżyt żołądka, nudności, wymioty, zaparcia, biegunka, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, bóle brzucha, wzdęcia i niestrawność5. W większości przypadków objawy te nie wpływają na przebieg leczenia6.

Bardzo rzadko zgłaszane są przypadki krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą objawiać się wymiotami krwawymi i smolistymi stolcami7. Rzadko odnotowuje się przypadki perforacji i owrzodzeń przewodu pokarmowego8. Obserwowano również rzadkie przypadki zapalenia trzustki9.

Działania niepożądane dotyczące skóry

Wśród działań niepożądanych dotyczących skóry i tkanki podskórnej z nieznaną częstością występowania zgłaszano: wysypkę i świąd, obrzęk naczynioruchowy, złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, skazy niemałopłytkowe (plamica Henocha-Schoenleina), pokrzywkę oraz rumień trwały polekowy10.

Rzadko zgłaszano ciężkie skórne działania niepożądane, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz zespół Lyella (martwica toksyczno-rozpływna naskórka)11. Odnotowywano również oddzielanie się paznokcia od łożyska, łysienie, nadwrażliwość na światło oraz pęcherzowe wykwity skórne12.

Działania niepożądane układu krwiotwórczego

Z częstością nieznaną raportowano zaburzenia krwi i układu chłonnego, takie jak: zmniejszenie stężenia hemoglobiny i wartości hematokrytu, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, leukopenia, eozynofilia, niedokrwistość hemolityczna, a rzadko trombocytopenia, wybroczyny oraz zahamowanie czynności szpiku13.

Działania niepożądane układu nerwowego

Z częstością nieznaną zgłaszano aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz uczucie wirowania14. Rzadko występują zawroty głowy, bóle głowy, senność oraz parestezje15.

Działania niepożądane wątroby i dróg żółciowych

Z częstością nieznaną raportowano zapalenie wątroby zakończone zgonem oraz żółtaczkę16. Pomimo że te reakcje są rzadkie, należy przerwać leczenie piroksykamem w przypadku utrzymywania się nieprawidłowych wyników lub pogorszenia wyników testów wątrobowych, a także w przypadku wystąpienia objawów lub symptomów wskazujących na zaburzenia czynności/chorobę wątroby lub objawów układowych (np. eozynofilia, wysypka)17.

Działania niepożądane nerek i dróg moczowych

Rzadko zgłaszano śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy, niewydolność nerek oraz martwicę brodawek nerkowych18.

Inne działania niepożądane

Poza wyżej wymienionymi, podczas stosowania piroksykamu mogą występować również:

  • Zaburzenia naczyniowe: obrzęki (głównie w obrębie kostek), zaostrzenie zastoinowej niewydolności krążenia u pacjentów w podeszłym wieku lub pacjentów z zaburzoną czynnością serca, zapalenie naczyń19
  • Zaburzenia psychiczne: depresja, zaburzenia snu, omamy, bezsenność, dezorientacja, zmiany nastroju, nerwowość20
  • Zaburzenia układu immunologicznego: anafilaksja, skurcz oskrzeli, wysypka, choroba posurowicza21
  • Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: hiperglikemia, hipoglikemia22
  • Zaburzenia oka: niewyraźne widzenie, podrażnienie oka, opuchnięte powieki23
  • Zaburzenia ucha i błędnika: zaburzenie słuchu, szumy uszne24
  • Zaburzenia serca: kołatanie serca25
  • Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: skurcz oskrzeli, duszności, krwawienie z nosa26
  • Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: obrzęk (głównie kostek), złe samopoczucie27

Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych

Podczas terapii piroksykamem mogą wystąpić następujące nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych:

  • Dodatnie miana przeciwciał przeciwjądrowych (ANA)
  • Odwracalne zwiększenie stężenia azotu mocznikowego (BUN) oraz kreatyniny we krwi
  • Zmniejszone stężenie hemoglobiny oraz zmniejszenie hematokrytu niezwiązane z krwawieniem z przewodu pokarmowego
  • Zwiększona aktywność aminotransferaz w surowicy
  • Zmniejszenie lub zwiększenie masy ciała28

Przedawkowanie

W przypadku przedawkowania piroksykamu należy zastosować leczenie podtrzymujące i objawowe29. Hemodializa prawdopodobnie nie przyspiesza eliminacji piroksykamu, ponieważ produkt leczniczy silnie wiąże się z białkami osocza30.

Badania wykazują, że podawanie węgla aktywowanego może powodować zmniejszenie wchłaniania i wtórnego wchłaniania piroksykamu, zmniejszając tym samym całkowitą dostępną ilość produktu leczniczego31.

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia żołądka i jelit Wrzody w obrębie przewodu pokarmowego, perforacje lub krwawienie Rzadko Mogą kończyć się zgonem, szczególnie u osób w podeszłym wieku
Nudności, wymioty Często Najczęstsze dolegliwości żołądkowo-jelitowe
Biegunka Często Wpływa na jakość życia pacjenta
Wzdęcia Często Uczucie rozpierania w jamie brzusznej
Zaparcia Często Mogą być uciążliwe, szczególnie u osób starszych
Niestrawność Często Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu
Bóle brzucha Często O różnym nasileniu i lokalizacji
Smoliste stolce Bardzo rzadko Objaw krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego
Wymioty krwawe Bardzo rzadko Objaw krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego
Wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej Często Bolesne zmiany w jamie ustnej
Zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Leśniowskiego-Crohna Niezbyt często U pacjentów z istniejącymi schorzeniami zapalnymi jelit
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka i świąd Częstość nieznana Objaw reakcji alergicznej
Obrzęk naczynioruchowy Częstość nieznana Reakcja alergiczna, mogąca zagrażać życiu
Złuszczające zapalenie skóry Częstość nieznana Poważne schorzenie skóry
Rumień wielopostaciowy Częstość nieznana Zmiany skórne w postaci charakterystycznych tarczek
Pokrzywka Częstość nieznana Charakterystyczne swędzące bąble na skórze
Zespół Stevensa-Johnsona Rzadko Ciężka reakcja skórna, może zagrażać życiu
Zespół Lyella (martwica toksyczno-rozpływna naskórka) Rzadko Najcięższe schorzenie skórne, zagrażające życiu
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Niedokrwistość Częstość nieznana Zmniejszenie liczby erytrocytów
Niedokrwistość aplastyczna Częstość nieznana Ciężka choroba szpiku kostnego
Leukopenia Częstość nieznana Zmniejszenie liczby leukocytów
Eozynofilia Częstość nieznana Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi
Niedokrwistość hemolityczna Częstość nieznana Związana z przedwczesnym rozpadem krwinek czerwonych
Trombocytopenia Rzadko Zmniejszenie liczby płytek krwi
Zahamowanie czynności szpiku Rzadko Zahamowanie produkcji komórek krwi
Zaburzenia układu nerwowego Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych Częstość nieznana Rzadkie, ale poważne powikłanie
Zawroty głowy Rzadko Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów
Bóle głowy Rzadko O różnym nasileniu
Parestezje Rzadko Zaburzenia czucia, mrowienie, drętwienie
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby Częstość nieznana W rzadkich przypadkach kończące się zgonem
Żółtaczka Częstość nieznana Objaw dysfunkcji wątroby
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Śródmiąższowe zapalenie nerek Rzadko Zapalenie tkanki śródmiąższowej nerki
Zespół nerczycowy Rzadko Charakteryzuje się dużym białkomoczem
Niewydolność nerek Rzadko Poważne powikłanie wymagające interwencji
Martwica brodawek nerkowych Rzadko Ciężkie uszkodzenie struktury nerek
Zaburzenia naczyniowe Obrzęki Częstość nieznana Najczęściej w obrębie kostek
Nadciśnienie tętnicze Częstość nieznana Podwyższone ciśnienie krwi
Niewydolność serca Częstość nieznana Szczególnie u pacjentów predysponowanych

Monitoring działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego32.

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych33 lub bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu34.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl