Działania niepożądane
Piroxicam Jelfa 20 mg
Piroksykam, substancja czynna leku Piroxicam Jelfa dostępnego w tabletkach powlekanych 10 mg i 20 mg, jest NLPZ o szerokim spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego. Długotrwałe stosowanie w dawkach przekraczających 30 mg/dobę znacząco zwiększa ryzyko poważnych powikłań, takich jak wrzody, perforacje i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Często obserwuje się także objawy takie jak nudności, wymioty, biegunka, zaparcia, bóle brzucha i niestrawność. Rzadko występują ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, leukopenia) oraz poważne powikłania wątroby (zapalenie wątroby, żółtaczka) i nerek (śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek). W trakcie terapii mogą pojawić się także zaburzenia naczyniowe, psychiczne, immunologiczne, metaboliczne oraz objawy ze strony układu nerwowego i oddechowego.
- Działania niepożądane leku Piroxicam Jelfa
- Najczęstsze działania niepożądane
- Działania niepożądane przewodu pokarmowego
- Działania niepożądane dotyczące skóry
- Działania niepożądane układu krwiotwórczego
- Działania niepożądane układu nerwowego
- Działania niepożądane wątroby i dróg żółciowych
- Działania niepożądane nerek i dróg moczowych
- Inne działania niepożądane
- Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych
- Przedawkowanie
- Tabela działań niepożądanych
- Monitoring działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Piroxicam Jelfa
Piroksykam jest substancją aktywną leku Piroxicam Jelfa, który występuje w postaci tabletek powlekanych 10 mg oraz 20 mg. Pomimo że lek ten jest na ogół dobrze tolerowany, podczas jego stosowania mogą wystąpić różne działania niepożądane, których intensywność i częstość występowania są determinowane przez wiele czynników, w tym dawkę i czas przyjmowania leku1.
Najczęstsze działania niepożądane
Najczęściej raportowane działania niepożądane związane z przyjmowaniem piroksykamu dotyczą przewodu pokarmowego. Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że długotrwałe stosowanie produktu w dawkach większych niż 30 mg znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia działań niepożądanych dotyczących układu pokarmowego2.
Warto podkreślić, że podczas terapii NLPZ, do których należy piroksykam, zgłaszano również występowanie obrzęków, nadciśnienia i niewydolności serca3.
Działania niepożądane przewodu pokarmowego
Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne powikłania ze strony przewodu pokarmowego, które mogą być poważne, a w niektórych przypadkach nawet zagrażające życiu. U pacjentów przyjmujących piroksykam odnotowano występowanie wrzodów w obrębie przewodu pokarmowego, perforacji lub krwawień z przewodu pokarmowego, które w niektórych przypadkach, szczególnie u osób w podeszłym wieku, kończyły się zgonem4.
Do najczęściej zgłaszanych dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego podczas długotrwałego leczenia należą: zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, jadłowstręt, dolegliwości w nadbrzuszu, zapalenie błony śluzowej żołądka, nieżyt żołądka, nudności, wymioty, zaparcia, biegunka, uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej, bóle brzucha, wzdęcia i niestrawność5. W większości przypadków objawy te nie wpływają na przebieg leczenia6.
Bardzo rzadko zgłaszane są przypadki krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą objawiać się wymiotami krwawymi i smolistymi stolcami7. Rzadko odnotowuje się przypadki perforacji i owrzodzeń przewodu pokarmowego8. Obserwowano również rzadkie przypadki zapalenia trzustki9.
Działania niepożądane dotyczące skóry
Wśród działań niepożądanych dotyczących skóry i tkanki podskórnej z nieznaną częstością występowania zgłaszano: wysypkę i świąd, obrzęk naczynioruchowy, złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy, skazy niemałopłytkowe (plamica Henocha-Schoenleina), pokrzywkę oraz rumień trwały polekowy10.
Rzadko zgłaszano ciężkie skórne działania niepożądane, takie jak zespół Stevensa-Johnsona oraz zespół Lyella (martwica toksyczno-rozpływna naskórka)11. Odnotowywano również oddzielanie się paznokcia od łożyska, łysienie, nadwrażliwość na światło oraz pęcherzowe wykwity skórne12.
Działania niepożądane układu krwiotwórczego
Z częstością nieznaną raportowano zaburzenia krwi i układu chłonnego, takie jak: zmniejszenie stężenia hemoglobiny i wartości hematokrytu, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, leukopenia, eozynofilia, niedokrwistość hemolityczna, a rzadko trombocytopenia, wybroczyny oraz zahamowanie czynności szpiku13.
Działania niepożądane układu nerwowego
Z częstością nieznaną zgłaszano aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz uczucie wirowania14. Rzadko występują zawroty głowy, bóle głowy, senność oraz parestezje15.
Działania niepożądane wątroby i dróg żółciowych
Z częstością nieznaną raportowano zapalenie wątroby zakończone zgonem oraz żółtaczkę16. Pomimo że te reakcje są rzadkie, należy przerwać leczenie piroksykamem w przypadku utrzymywania się nieprawidłowych wyników lub pogorszenia wyników testów wątrobowych, a także w przypadku wystąpienia objawów lub symptomów wskazujących na zaburzenia czynności/chorobę wątroby lub objawów układowych (np. eozynofilia, wysypka)17.
Działania niepożądane nerek i dróg moczowych
Rzadko zgłaszano śródmiąższowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy, niewydolność nerek oraz martwicę brodawek nerkowych18.
Inne działania niepożądane
Poza wyżej wymienionymi, podczas stosowania piroksykamu mogą występować również:
- Zaburzenia naczyniowe: obrzęki (głównie w obrębie kostek), zaostrzenie zastoinowej niewydolności krążenia u pacjentów w podeszłym wieku lub pacjentów z zaburzoną czynnością serca, zapalenie naczyń19
- Zaburzenia psychiczne: depresja, zaburzenia snu, omamy, bezsenność, dezorientacja, zmiany nastroju, nerwowość20
- Zaburzenia układu immunologicznego: anafilaksja, skurcz oskrzeli, wysypka, choroba posurowicza21
- Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: hiperglikemia, hipoglikemia22
- Zaburzenia oka: niewyraźne widzenie, podrażnienie oka, opuchnięte powieki23
- Zaburzenia ucha i błędnika: zaburzenie słuchu, szumy uszne24
- Zaburzenia serca: kołatanie serca25
- Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: skurcz oskrzeli, duszności, krwawienie z nosa26
- Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: obrzęk (głównie kostek), złe samopoczucie27
Nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych
Podczas terapii piroksykamem mogą wystąpić następujące nieprawidłowości w badaniach diagnostycznych:
- Dodatnie miana przeciwciał przeciwjądrowych (ANA)
- Odwracalne zwiększenie stężenia azotu mocznikowego (BUN) oraz kreatyniny we krwi
- Zmniejszone stężenie hemoglobiny oraz zmniejszenie hematokrytu niezwiązane z krwawieniem z przewodu pokarmowego
- Zwiększona aktywność aminotransferaz w surowicy
- Zmniejszenie lub zwiększenie masy ciała28
Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania piroksykamu należy zastosować leczenie podtrzymujące i objawowe29. Hemodializa prawdopodobnie nie przyspiesza eliminacji piroksykamu, ponieważ produkt leczniczy silnie wiąże się z białkami osocza30.
Badania wykazują, że podawanie węgla aktywowanego może powodować zmniejszenie wchłaniania i wtórnego wchłaniania piroksykamu, zmniejszając tym samym całkowitą dostępną ilość produktu leczniczego31.
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia żołądka i jelit | Wrzody w obrębie przewodu pokarmowego, perforacje lub krwawienie | Rzadko | Mogą kończyć się zgonem, szczególnie u osób w podeszłym wieku |
| Nudności, wymioty | Często | Najczęstsze dolegliwości żołądkowo-jelitowe | |
| Biegunka | Często | Wpływa na jakość życia pacjenta | |
| Wzdęcia | Często | Uczucie rozpierania w jamie brzusznej | |
| Zaparcia | Często | Mogą być uciążliwe, szczególnie u osób starszych | |
| Niestrawność | Często | Uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu | |
| Bóle brzucha | Często | O różnym nasileniu i lokalizacji | |
| Smoliste stolce | Bardzo rzadko | Objaw krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego | |
| Wymioty krwawe | Bardzo rzadko | Objaw krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego | |
| Wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej | Często | Bolesne zmiany w jamie ustnej | |
| Zaostrzenie zapalenia okrężnicy i choroby Leśniowskiego-Crohna | Niezbyt często | U pacjentów z istniejącymi schorzeniami zapalnymi jelit | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka i świąd | Częstość nieznana | Objaw reakcji alergicznej |
| Obrzęk naczynioruchowy | Częstość nieznana | Reakcja alergiczna, mogąca zagrażać życiu | |
| Złuszczające zapalenie skóry | Częstość nieznana | Poważne schorzenie skóry | |
| Rumień wielopostaciowy | Częstość nieznana | Zmiany skórne w postaci charakterystycznych tarczek | |
| Pokrzywka | Częstość nieznana | Charakterystyczne swędzące bąble na skórze | |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Rzadko | Ciężka reakcja skórna, może zagrażać życiu | |
| Zespół Lyella (martwica toksyczno-rozpływna naskórka) | Rzadko | Najcięższe schorzenie skórne, zagrażające życiu | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość | Częstość nieznana | Zmniejszenie liczby erytrocytów |
| Niedokrwistość aplastyczna | Częstość nieznana | Ciężka choroba szpiku kostnego | |
| Leukopenia | Częstość nieznana | Zmniejszenie liczby leukocytów | |
| Eozynofilia | Częstość nieznana | Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi | |
| Niedokrwistość hemolityczna | Częstość nieznana | Związana z przedwczesnym rozpadem krwinek czerwonych | |
| Trombocytopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi | |
| Zahamowanie czynności szpiku | Rzadko | Zahamowanie produkcji komórek krwi | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych | Częstość nieznana | Rzadkie, ale poważne powikłanie |
| Zawroty głowy | Rzadko | Mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów | |
| Bóle głowy | Rzadko | O różnym nasileniu | |
| Parestezje | Rzadko | Zaburzenia czucia, mrowienie, drętwienie | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zapalenie wątroby | Częstość nieznana | W rzadkich przypadkach kończące się zgonem |
| Żółtaczka | Częstość nieznana | Objaw dysfunkcji wątroby | |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Śródmiąższowe zapalenie nerek | Rzadko | Zapalenie tkanki śródmiąższowej nerki |
| Zespół nerczycowy | Rzadko | Charakteryzuje się dużym białkomoczem | |
| Niewydolność nerek | Rzadko | Poważne powikłanie wymagające interwencji | |
| Martwica brodawek nerkowych | Rzadko | Ciężkie uszkodzenie struktury nerek | |
| Zaburzenia naczyniowe | Obrzęki | Częstość nieznana | Najczęściej w obrębie kostek |
| Nadciśnienie tętnicze | Częstość nieznana | Podwyższone ciśnienie krwi | |
| Niewydolność serca | Częstość nieznana | Szczególnie u pacjentów predysponowanych |
Monitoring działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego32.
Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych33 lub bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu34.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania