Przedawkowanie
Elmex 12,5 mg fluoru/g

Przedawkowanie leku Elmex (12,5 mg fluoru/g)

Przedawkowanie preparatu Elmex w żelu może prowadzić do wystąpienia szeregu objawów niepożądanych, które różnią się w zależności od charakteru zatrucia (ostre lub przewlekłe). Ze względu na zawartość związków fluoru (12,5 mg fluoru/g), należy szczególnie ostrożnie stosować preparat zgodnie z zaleceniami i nie przekraczać rekomendowanych dawek.¹

Ostre przedawkowanie

W przypadku ostrego przedawkowania żelu Elmex najczęściej obserwuje się miejscowe podrażnienia błony śluzowej jamy ustnej. Stopień nasilenia objawów zależy od zastosowanej dawki oraz metody aplikacji preparatu.²

Szczególnie ryzykowna jest aplikacja preparatu za pomocą indywidualnej szyny plastycznej, gdzie w ekstremalnych przypadkach do jamy ustnej może zostać wprowadzone jednorazowo nawet do 37,5 mg fluorku (co odpowiada 3 g żelu Elmex). Przypadkowe połknięcie takiej ilości preparatu może prowadzić do wystąpienia objawów zatrucia ogólnoustrojowego.³

Objawy zatrucia związkami fluoru zawartymi w żelu Elmex zazwyczaj pojawiają się dość szybko – w większości przypadków w ciągu pierwszej godziny od momentu połknięcia preparatu i ustępują samoistnie po około 3-6 godzinach.⁴

Przewlekłe przedawkowanie

Przewlekłe narażenie na nadmierne dawki fluorków ma szczególne znaczenie w okresie rozwojowym uzębienia. Regularne przekraczanie łącznej dziennej dawki fluorku wynoszącej 2 mg w czasie powstawania i rozwoju zębów (do około 8. roku życia) może prowadzić do poważnych powikłań rozwojowych.⁵

Głównym powikłaniem przewlekłego przedawkowania fluorków jest fluoroza szkliwa – stan charakteryzujący się zaburzeniami macierzy szkliwa oraz nieprawidłowościami w jego mineralizacji. Warto podkreślić, że zaburzenie to nie występuje w późniejszym wieku, nawet przy stosowaniu wyższych dawek dziennych.⁶

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania żelu Elmex zależy od ilości przyjętego preparatu i nasilenia objawów zatrucia:⁷

• Lekkie zatrucie (poniżej 150 mg fluorku, co odpowiada ilości poniżej 12 g żelu Elmex) – aby związać fluorek zaleca się przyjmowanie napojów zawierających wapń, takich jak mleko lub suplementację solami wapnia (np. w postaci tabletek musujących).⁸
• Ciężkie zatrucie (ponad 150 mg fluorku, co odpowiada ilości ponad 12 g żelu Elmex) – oprócz podania preparatów wapnia zaleca się dodatkowo zastosowanie węgla aktywnego. W przypadkach klinicznych może być konieczne dożylne podanie soli wapnia, wprowadzenie wymuszonej diurezy oraz alkalizowanie moczu.⁹

W przypadku ciężkiego zatrucia konieczne jest prowadzenie ścisłego monitorowania parametrów życiowych pacjenta. Szczególnej uwadze powinny podlegać: tętno, parametry krzepnięcia krwi, równowaga elektrolitowa oraz kwasowo-zasadowa organizmu.¹⁰

Tabela objawów przedawkowania