Działania niepożądane
Efracea 40 mg

Efracea 40 mg, zawierający doksycyklinę jednowodną w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, wykazuje działania niepożądane, które należy monitorować podczas terapii. W badaniach klinicznych z udziałem 269 pacjentów leczonych Efraceą i 268 pacjentów placebo przez 16 tygodni, działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego wystąpiły u 13,4% pacjentów w grupie Efracea vs 8,6% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane (≥3% i o ≥1% częściej niż placebo) to zapalenie nosa i gardła, biegunka oraz nadciśnienie tętnicze. Często obserwowano także bóle głowy zatokowe, ból pleców, suchość w jamie ustnej, podwyższone aktywności AspAT i LDH, a także podwyższone stężenie glukozy i ciśnienia krwi. Rzadziej występowały reakcje nadwrażliwości, małopłytkowość, neutropenia, a także łagodne nadciśnienie śródczaszkowe i zapalenie osierdzia. Warto podkreślić, że ryzyko działań niepożądanych typowych dla tetracyklin jest zmniejszone dzięki niższemu dawkowaniu i niskim stężeniom leku w osoczu.

Substancja czynna

Działania niepożądane leku Efracea 40 mg

Efracea 40 mg zawiera doksycyklinę jednowodną w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu. Podczas terapii tym lekiem mogą wystąpić różne działania niepożądane, których znajomość jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę działań niepożądanych związanych ze stosowaniem doksycykliny w tej formie.1

Podsumowanie profilu bezpieczeństwa

W głównych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, 269 pacjentów otrzymywało Efracea 40 mg raz na dobę przez 16 tygodni, podczas gdy 268 pacjentów przyjmowało placebo. Zaobserwowano, że działania niepożądane dotyczące przewodu pokarmowego występowały częściej u osób leczonych produktem Efracea (13,4%) w porównaniu do grupy placebo (8,6%). Wśród najczęściej zgłaszanych działań niepożądanych przy stosowaniu Efracea (występujących u ≥3% pacjentów i jednocześnie co najmniej o 1% częściej niż w grupie placebo) odnotowano: zapalenie nosa i gardła, biegunkę oraz nadciśnienie.2

Częste działania niepożądane leku Efracea

Podczas głównych randomizowanych badań klinicznych z grupą kontrolną otrzymującą placebo zidentyfikowano szereg działań niepożądanych występujących często (częstość ≥1/100, <1/10) przy stosowaniu produktu Efracea 40 mg. Obejmują one zaburzenia w obrębie różnych układów i narządów, takie jak:

  • Zakażenia i zarażenia pasożytnicze: zapalenie nosa i gardła, zapalenie zatok, zakażenia grzybicze
  • Zaburzenia psychiczne: lęk
  • Zaburzenia układu nerwowego: ból głowy zatokowy
  • Zaburzenia naczyniowe: nadciśnienie
  • Zaburzenia żołądka i jelit: biegunka, ból w nadbrzuszu, suchość w jamie ustnej
  • Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: ból pleców
  • Zaburzenia ogólne: ból
  • Zmiany w badaniach diagnostycznych: zwiększona aktywność AspAT, podwyższone ciśnienie krwi, zwiększona aktywność LDH we krwi, podwyższone stężenie glukozy we krwi

Dodatkowo, podczas obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe oraz ból głowy, jednak częstość tych objawów nie może być określona na podstawie dostępnych danych.3

Działania niepożądane charakterystyczne dla grupy tetracyklin

Efracea zawiera doksycyklinę, która należy do grupy tetracyklin. U pacjentów przyjmujących antybiotyki tetracyklinowe zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane o różnej częstości występowania:4

Bardzo rzadkie działania niepożądane (<1/10 000)
  • Zakażenia: zakażenie drożdżakowe odbytowo-płciowe
  • Zaburzenia krwi: niedokrwistość hemolityczna
  • Zaburzenia endokrynologiczne: brązowo-czarne mikroskopijne zabarwienia miąższu tarczycy podczas długotrwałego stosowania tetracyklin (czynność tarczycy pozostaje prawidłowa)
  • Zaburzenia układu nerwowego: wypukłe ciemiączko u niemowląt
  • Zaburzenia żołądka i jelit: zapalenie języka, dysfagia, zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy
  • Zaburzenia skóry: zapalenie skóry złuszczające, obrzęk naczynioruchowy
  • Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: zaostrzenie tocznia rumieniowatego układowego
Rzadkie działania niepożądane (≥1/10 000 do <1/1 000)
  • Zaburzenia krwi: małopłytkowość, neutropenia, eozynofilia
  • Zaburzenia immunologiczne: reakcje nadwrażliwości, w tym reakcja anafilaktyczna, plamica rzekomoanafilaktyczna
  • Zaburzenia układu nerwowego: łagodne nadciśnienie śródczaszkowe
  • Zaburzenia serca: zapalenie osierdzia
  • Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty, biegunka, jadłowstręt
  • Zaburzenia wątroby: działanie toksyczne na wątrobę
  • Zaburzenia skóry: wysypki grudkowo-plamkowe i rumieniowate, nadwrażliwość skóry na światło, pokrzywka
  • Zaburzenia nerek: podwyższone stężenie mocznika we krwi

Należy zaznaczyć, że wystąpienie działań niepożądanych typowych dla tetracyklin jest mniej prawdopodobne podczas stosowania produktu Efracea ze względu na zmniejszone dawkowanie i związane z tym względnie niskie stężenia leku w osoczu. Niemniej jednak lekarze powinni zawsze brać pod uwagę możliwość wystąpienia takich reakcji i odpowiednio monitorować stan pacjenta.5

Specyficzne zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Szczególnej uwagi wymagają zaburzenia żołądkowo-jelitowe związane z doksycykliną. Zapalenie przełyku i owrzodzenie przełyku najczęściej zgłaszano u pacjentów przyjmujących doksycyklinę w postaci hyklanu, w kapsułkach. Większość tych pacjentów przyjmowała lek tuż przed położeniem się do łóżka, co zwiększało ryzyko wystąpienia tych powikłań.6

Szczególne zagrożenia związane ze stosowaniem doksycykliny

Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości występowania obserwowanych u pacjentów stosujących doksycyklinę znalazła się reakcja Jarischa-Herxheimera oraz fotoonycholiza (oddzielanie się paznokci po ekspozycji na światło).78

Monitorowanie bezpieczeństwa leku

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.9

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Częstość występowania Działania niepożądane Objawy i charakterystyka
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Często
(≥1/100, <1/10)
Zapalenie nosa i gardła
Zapalenie zatok
Zakażenie grzybicze
Objawy infekcji górnych dróg oddechowych i błon śluzowych
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Zakażenie drożdżakowe odbytowo-płciowe Kandydoza obszaru genitalnego lub odbytu
Częstość nieznana Reakcja Jarischa-Herxheimera Reakcja występująca po rozpoczęciu terapii antybiotykowej w określonych infekcjach
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Rzadko
(≥1/10 000, <1/1 000)
Małopłytkowość
Neutropenia
Eozynofilia
Zmniejszenie liczby płytek krwi, neutrofili lub zwiększenie liczby eozynofili
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Niedokrwistość hemolityczna Rozpad krwinek czerwonych prowadzący do anemii
Zaburzenia układu immunologicznego Rzadko
(≥1/10 000, <1/1 000)
Reakcje nadwrażliwości
Reakcja anafilaktyczna
Plamica rzekomoanafilaktyczna
Reakcje alergiczne różnego nasilenia, od łagodnych do zagrażających życiu
Zaburzenia endokrynologiczne Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Brązowo-czarne zabarwienie miąższu tarczycy Zmiana barwy tarczycy bez wpływu na jej czynność; występuje podczas długotrwałego stosowania
Zaburzenia psychiczne Często
(≥1/100, <1/10)
Lęk Uczucie niepokoju, napięcia psychicznego
Zaburzenia układu nerwowego Często
(≥1/100, <1/10)
Ból głowy zatokowy Ból głowy związany z zatokami przynosowymi
Rzadko
(≥1/10 000, <1/1 000)
Łagodne nadciśnienie śródczaszkowe Zwiększone ciśnienie w obrębie czaszki, ustępujące po odstawieniu leku
Zaburzenia serca Rzadko
(≥1/10 000, <1/1 000)
Zapalenie osierdzia Stan zapalny osierdzia – błony otaczającej serce
Zaburzenia naczyniowe Często
(≥1/100, <1/10)
Nadciśnienie Podwyższone ciśnienie tętnicze
Zaburzenia żołądka i jelit Często
(≥1/100, <1/10)
Biegunka
Ból w nadbrzuszu
Suchość w jamie ustnej
Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, najczęściej występujące po przyjęciu leku
Rzadko
(≥1/10 000, <1/1 000)
Nudności
Wymioty
Jadłowstręt
Zaburzenia łaknienia i dolegliwości żołądkowe
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Zapalenie języka
Dysfagia
Zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy
Zapalenie i owrzodzenie przełyku
Poważne zaburzenia przewodu pokarmowego; owrzodzenia przełyku często występują u pacjentów przyjmujących lek tuż przed snem
Zaburzenia wątroby Rzadko
(≥1/10 000, <1/1 000)
Działanie toksyczne na wątrobę Uszkodzenie komórek wątroby
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Rzadko
(≥1/10 000, <1/1 000)
Wysypki grudkowo-plamkowe
Wysypki rumieniowate
Nadwrażliwość na światło
Pokrzywka
Różnorodne zmiany skórne, także z uczuleniem na promieniowanie UV
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Zapalenie skóry złuszczające
Obrzęk naczynioruchowy
Ciężkie reakcje skórne, obrzęk twarzy, warg, języka
Częstość nieznana Fotoonycholiza Oddzielanie się płytki paznokciowej po ekspozycji na światło
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Często
(≥1/100, <1/10)
Ból pleców Dolegliwości bólowe okolicy pleców
Bardzo rzadko
(<1/10 000)
Zaostrzenie tocznia rumieniowatego układowego Nasilenie objawów choroby autoimmunologicznej
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Rzadko
(≥1/10 000, <1/1 000)
Podwyższone stężenie mocznika we krwi Zaburzenia funkcji nerek
Zaburzenia ogólne Często
(≥1/100, <1/10)
Ból Dolegliwości bólowe o różnej lokalizacji
Badania diagnostyczne Często
(≥1/100, <1/10)
Zwiększona aktywność AspAT
Podwyższone ciśnienie krwi
Zwiększona aktywność LDH we krwi
Podwyższone stężenie glukozy we krwi
Zmiany w parametrach biochemicznych krwi i ciśnienia tętniczego
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl