Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Dopegyt

Podczas stosowania leku Dopegyt (metyldopa) należy zachować szczególną ostrożność w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które powinny być uwzględnione przez lekarzy przepisujących ten lek.¹

Zaburzenia hematologiczne

Podczas terapii metyldopą może wystąpić anemia hemolityczna, choć zdarza się to rzadko. W przypadku podejrzenia anemii należy przeprowadzić oznaczenia hemoglobiny i hematokrytu. Potwierdzenie anemii hemolitycznej wymaga wykonania dodatkowych testów. W takiej sytuacji należy natychmiast przerwać podawanie leku Dopegyt. Zazwyczaj zaprzestanie terapii prowadzi do szybkiej remisji, niekiedy wspomaganej podaniem kortykosteroidów. Należy podkreślić, że opisywano przypadki śmiertelne, mimo ich rzadkiego występowania. Istotne jest, aby nigdy nie podawać metyldopy pacjentowi, u którego wcześniej stwierdzono, że lek ten wywołuje anemię hemolityczną.²

U pacjentów leczonych długotrwale metyldopą często obserwuje się dodatnie wyniki testu Coombsa. Według różnych badań, częstość występowania dodatniego testu Coombsa wynosi od 10% do 20%. Do konwersji testu rzadko dochodzi w ciągu pierwszych sześciu miesięcy terapii, a jeśli nie wystąpi w ciągu 12 miesięcy, prawdopodobieństwo jej pojawienia się w dalszym okresie leczenia jest niewielkie. Częstość dodatniego wyniku testu Coombsa zależy od wielkości dawki – najrzadziej występuje u pacjentów przyjmujących 1 g lub mniej metyldopy na dobę. Po zakończeniu leczenia dodatni wynik testu zwykle staje się ujemny w ciągu kilku tygodni lub miesięcy.³

Zaleca się wykonanie morfologii i bezpośredniego testu Coombsa przed rozpoczęciem terapii, a następnie w 6. i 12. miesiącu leczenia. Należy podkreślić, że sam dodatni wynik testu Coombsa nie stanowi przeciwwskazania do kontynuacji leczenia metyldopą. W przypadku pojawienia się dodatniego wyniku testu w trakcie terapii należy zweryfikować, czy u pacjenta wystąpiła niedokrwistość hemolityczna oraz ocenić kliniczne znaczenie dodatniego wyniku testu.⁴

Transfuzje krwi u pacjentów leczonych metyldopą

W przypadku konieczności przeprowadzenia transfuzji krwi u pacjenta leczonego lekiem Dopegyt, istotna jest wiedza o możliwym dodatnim wyniku testu Coombsa. Przed zabiegiem transfuzji należy wykonać zarówno bezpośredni, jak i pośredni test Coombsa. U pacjentów bez niedokrwistości hemolitycznej zwykle dodatni będzie tylko bezpośredni test Coombsa, co samo w sobie nie utrudnia oznaczenia grupy krwi ani próby krzyżowej. Natomiast dodatni wynik pośredniego testu Coombsa może powodować trudności w interpretacji próby krzyżowej – w takiej sytuacji niezbędna jest konsultacja hematologa lub transfuzjologa.⁵

Podczas leczenia metyldopą opisywano rzadkie przypadki odwracalnej leukopenii i granulocytopenii. Po zakończeniu terapii liczba granulocytów zwykle powraca do wartości prawidłowych. Rzadko obserwowano również odwracalną trombocytopenię.⁶

Zaburzenia czynności wątroby

W pierwszych trzech tygodniach leczenia metyldopą mogą wystąpić epizody gorączki, czasami z towarzyszącą eozynofilią lub nieprawidłowymi wynikami prób czynnościowych wątroby. Możliwe jest także pojawienie się żółtaczki (z gorączką lub bez niej), zazwyczaj w ciągu pierwszych 2-3 miesięcy terapii. U niektórych pacjentów na podstawie objawów rozpoznawana jest cholestaza. W niezwykle rzadkich przypadkach może dojść do martwicy wątroby prowadzącej do zgonu. Biopsja wątroby przeprowadzona u pacjentów z upośledzeniem funkcji wątroby wykazywała mikroskopową martwicę ogniskową, co sugeruje reakcję nadwrażliwości na metyldopę.⁷

Zaleca się wykonanie testów czynnościowych wątroby oraz morfologii z całkowitym i różnicowym obrazem krwinek białych przed rozpoczęciem terapii, a następnie w 6. i 12. tygodniu leczenia. Badania te należy również przeprowadzić w przypadku niewyjaśnionego wystąpienia gorączki. W razie stwierdzenia gorączki, nieprawidłowej czynności wątroby lub żółtaczki, leczenie metyldopą należy natychmiast przerwać. Objawy te, jeśli były spowodowane nadwrażliwością na metyldopę, ustępują po odstawieniu leku. U pacjentów, u których wystąpiła taka reakcja, nie należy ponownie stosować metyldopy.⁸

Szczególną ostrożność należy zachować stosując Dopegyt u pacjentów z chorobami i zaburzeniami czynności wątroby w wywiadzie.⁹

Interakcje z lekami znieczulającymi

U pacjentów przyjmujących metyldopę należy stosować mniejsze dawki leków znieczulających. W przypadku wystąpienia hipotonii w czasie znieczulenia, zaleca się zastosowanie leków wazopresyjnych. Warto zaznaczyć, że receptory adrenergiczne zachowują wrażliwość podczas leczenia metyldopą.¹⁰

Obrzęki i niewydolność serca

U niektórych pacjentów w trakcie stosowania metyldopy mogą pojawić się obrzęki i zwiększenie masy ciała. W takich przypadkach pomocne może być włączenie leku moczopędnego. Jeśli obrzęki nasilają się lub występują objawy niewydolności serca, leczenie metyldopą należy przerwać.¹¹

Pacjenci dializowani

Metyldopa jest usuwana podczas dializy, dlatego po zabiegu może ponownie dojść do wzrostu ciśnienia tętniczego. W związku z tym u pacjentów dializowanych konieczne może być dostosowanie dawkowania leku.¹²

Zaburzenia neurologiczne

U pacjentów z obustronną chorobą naczyń mózgowych podczas terapii metyldopą mogą niekiedy występować mimowolne ruchy choreoatetotyczne. W przypadku pojawienia się takich objawów, leczenie metyldopą należy przerwać.¹³

Porfiria wątrobowa

Szczególną ostrożność należy zachować stosując metyldopę u pacjentów z porfirią wątrobową i u ich bliskich krewnych.¹⁴

Wpływ na badania laboratoryjne

Metyldopa może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych:

• Zmiana wyniku pomiaru stężenia kwasu moczowego w moczu metodą fosforowolframową
• Zmiana wyniku pomiaru kreatyniny w surowicy metodą z użyciem alkalicznego pikrynianu
• Zmiana wyniku pomiaru AspAT (SGOT) metodą kolorymetryczną (brak wpływu na wyniki uzyskane metodami spektrofotometrycznymi)
• Możliwość fałszywie dodatnich wyników podczas oznaczania stężenia katecholamin w moczu, co może utrudniać rozpoznanie guza chromochłonnego (bez wpływu na oznaczanie kwasu wanilinomigdałowego – VMA)

W rzadkich przypadkach mocz wystawiony na działanie powietrza może ściemnieć z powodu rozpadu metyldopy i jej metabolitów.¹⁵

Interakcja z alkoholem

Podczas terapii metyldopą bezwzględnie zabronione jest spożywanie napojów alkoholowych.¹⁶

Zawartość sodu

Lek Dopegyt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że praktycznie nie zawiera sodu.¹⁷