Właściwości farmakodynamiczne
Ciloxan 3 mg/ml
Ciloxan to roztwór do oczu zawierający chlorowodorek cyprofloksacyny w stężeniu 3 mg/ml, należący do grupy leków oftalmologicznych przeciwzakaźnych (kod ATC: S01AX13). Cyprofloksacyna, będąca chinolonem, działa bakteriobójczo poprzez hamowanie gyrazy DNA, co uniemożliwia replikację bakteryjnego materiału genetycznego. Preparat wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, skuteczny wobec większości tlenowych bakterii Gram-ujemnych, w tym Pseudomonas aeruginosa, oraz Gram-dodatnich, takich jak Staphylococcus aureus (w tym szczepy metycylino-oporne), Streptococcus pneumoniae i inne. Minimalne stężenie hamujące (MIC) dla wrażliwych bakterii wynosi ≤1 µg/ml, a minimalne stężenie bakteriobójcze (MBC) zazwyczaj nie przekracza dwukrotnej wartości MIC, co potwierdza wysoką skuteczność antybiotyku.
Właściwości farmakodynamiczne Ciloxanu (cyprofloksacyna 3 mg/ml)
Ciloxan zawiera chlorowodorek cyprofloksacyny w stężeniu 3 mg/ml i należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki oftalmologiczne stosowane w zakażeniach oczu, inne leki przeciwzakaźne (kod ATC: S01A X13). Jest roztworem przezroczystym, bezbarwnym lub jasnożółtym przeznaczonym do stosowania w postaci kropli do oczu.1
Mechanizm działania
Cyprofloksacyna należy do antybiotyków z grupy chinolonów, które działają poprzez hamowanie procesu syntezy bakteryjnego DNA. Mechanizm bakteriobójczego działania cyprofloksacyny polega na specyficznym hamowaniu aktywności enzymu gyrazy DNA, kluczowego dla replikacji materiału genetycznego bakterii.2
Spektrum przeciwbakteryjne
Cyprofloksacyna wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego. Jest aktywna in vitro wobec większości tlenowych bakterii Gram-ujemnych, w tym Pseudomonas aeruginosa. Ponadto skutecznie zwalcza tlenowe bakterie Gram-dodatnie, takie jak gronkowce i paciorkowce.3
Potwierdzona skuteczność kliniczna
W badaniach klinicznych oraz w testach in vitro potwierdzono aktywność cyprofloksacyny przeciwko następującym patogenom odpowiedzialnym za zakażenia oczu:4
Wrażliwość potwierdzona klinicznie
Bakterie o udokumentowanej wrażliwości w infekcjach okulistycznych obejmują:
Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:
- Staphylococcus aureus (zarówno szczepy metycylino-wrażliwe, jak i metycylino-oporne)5
- Staphylococcus epidermidis6
- Inne koagulazo-ujemne Staphylococcus spp., w tym S. haemolyticus i S. hominis7
- Corynebacterium spp.8
- Streptococcus pneumoniae9
- Streptococcus, grupa viridans10
Tlenowe bakterie Gram-ujemne:
- Acinetobacter spp.11
- Haemophilus influenzae12
- Pseudomonas aeruginosa13
- Moraxella spp. (w tym M. catarrhalis)14
Patogeny potencjalnie wrażliwe
Badania in vitro wykazały aktywność cyprofloksacyny wobec wielu innych mikroorganizmów, jednak ich znaczenie kliniczne w zakażeniach oczu nie zostało w pełni ustalone. Bezpieczeństwo i skuteczność cyprofloksacyny w leczeniu owrzodzeń rogówki lub zapalenia spojówek wywołanych przez te drobnoustroje nie zostały potwierdzone w kompletnych badaniach klinicznych z odpowiednią grupą kontrolną.15
Bakterie uważane za wrażliwe, gdy wykazują minimalne stężenie hamujące (MIC) ≤1 µg/ml, obejmują:16
Tlenowe bakterie Gram-dodatnie:
- Bacillus sp.17
Tlenowe bakterie Gram-ujemne:
- Acinetobacter calcoaceticus18
- Enterobacter aerogenes19
- Escherichia coli20
- Haemophilus parainfluenzae21
- Klebsiella pneumoniae22
- Neisseria gonorrhoeae23
- Proteus mirabilis24
- Proteus vulgaris25
- Serratia marcescens26
Inne bakterie wrażliwe:
- Peptococcus spp.27
- Peptostreptococcus spp.28
- Propionibacterium acnes29
- Clostridium perfringens30
Patogeny niewrażliwe
Drobnoustroje wykazujące naturalną oporność na cyprofloksacynę:
- Niektóre szczepy Burkholderia cepacia31
- Niektóre szczepy Stenotrophomonas maltophilia32
- Niektóre bakterie beztlenowe, szczególnie Bacteroides fragilis33
Parametry farmakodynamiczne
Minimalne stężenie bakteriobójcze (MBC) dla cyprofloksacyny zazwyczaj nie przekracza dwukrotnej wartości minimalnego stężenia hamującego (MIC), co wskazuje na wysoką skuteczność bójczą tego antybiotyku.34
Rozwój oporności
Oporność bakterii na cyprofloksacynę rozwija się stosunkowo powoli. Warto jednak zauważyć, że drobnoustroje, które rozwinęły oporność na cyprofloksacynę, wykazują zazwyczaj oporność krzyżową na inne antybiotyki z grupy fluorochinolonów. W badaniach klinicznych częstość izolowania szczepów z nabytą opornością na cyprofloksacynę była niewielka.35
Oporność krzyżowa
Ze względu na swoisty mechanizm działania cyprofloksacyny, nie występuje oporność krzyżowa między tym antybiotykiem a lekami przeciwbakteryjnymi o odmiennej strukturze chemicznej, takimi jak:36
- antybiotyki beta-laktamowe
- aminoglikozydy
- tetracykliny
- antybiotyki makrolidowe
- antybiotyki peptydowe
- sulfonamidy
- trimetoprim
- pochodne nitrofuranowe
Dzięki temu bakterie oporne na wymienione wyżej leki mogą pozostawać wrażliwe na działanie cyprofloksacyny, co stwarza dodatkowe możliwości terapeutyczne w przypadku zakażeń wywołanych przez szczepy wielooporne.37
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania