Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Bunondol

Zastosowanie produktu leczniczego Bunondol (0,3 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wymaga uwzględnienia szeregu szczególnych środków ostrożności ze względu na właściwości farmakologiczne buprenorfiny chlorowodorku i możliwe interakcje z innymi lekami.¹

Interakcje z lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy

Szczególną ostrożność należy zachować przy podawaniu buprenorfiny pacjentom jednocześnie przyjmującym leki o działaniu hamującym na ośrodkowy układ nerwowy, w tym leki stosowane w znieczuleniu ogólnym, przeciwhistaminowe, pochodne fenotiazyny oraz leki uspokajające i nasenne. W przypadku konieczności stosowania takiego leczenia skojarzonego rekomenduje się zmniejszenie dawki jednego lub obu stosowanych preparatów.²

Ryzyko leczenia skojarzonego z lekami uspokajającymi

Jednoczesne stosowanie Bunondolu z lekami uspokajającymi, takimi jak benzodiazepiny lub leki pochodne, niesie ze sobą poważne ryzyko wystąpienia nadmiernego uspokojenia, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet śmierci pacjenta. Z tego powodu leczenie skojarzone z wymienionymi lekami uspokajającymi należy wdrażać wyłącznie u pacjentów, u których alternatywne metody leczenia nie są dostępne.³

W przypadku podjęcia decyzji o zastosowaniu Bunondolu w skojarzeniu z lekami uspokajającymi należy przestrzegać następujących zasad:

• Stosować możliwie najmniejszą skuteczną dawkę⁴
• Czas leczenia powinien być możliwie jak najkrótszy⁵
• Prowadzić uważną obserwację pacjenta pod kątem wystąpienia objawów depresji oddechowej i nadmiernego uspokojenia⁶
• Poinformować pacjentów i ich opiekunów o możliwości wystąpienia powyższych objawów⁷

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Buprenorfiny chlorowodorek, podobnie jak inne opioidowe leki przeciwbólowe, może powodować wzrost ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego. Z tego powodu należy zachować szczególną ostrożność przy podawaniu leku pacjentom z:⁸

• Urazami głowy
• Zmianami wewnątrzczaszkowymi
• Innymi stanami, w przebiegu których możliwy jest wzrost ciśnienia płynu mózgowo-rdzeniowego

Buprenorfina może powodować zwężenie źrenic oraz zaburzenia świadomości, co może znacząco utrudniać prawidłową ocenę stanu klinicznego pacjenta.⁹

Specjalne grupy pacjentów

Produkt Bunondol należy podawać ze szczególną ostrożnością następującym grupom pacjentów:¹⁰

• Pacjentom w podeszłym wieku
• Osobom osłabionym
• Dzieciom
• Pacjentom z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjentom z zaburzeniami czynności płuc

Ostrożność należy również zachować u osób z następującymi schorzeniami:¹¹

• Niedoczynność tarczycy – ze względu na zwiększone ryzyko depresji oddechowej i sedacji
• Niewydolność kory nadnerczy (np. choroba Addisona) – może wystąpić nasilenie objawów niedoczynności
• Myasthenia gravis – buprenorfina może nasilać osłabienie mięśniowe
• Zahamowanie czynności ośrodkowego układu nerwowego – istnieje ryzyko dalszego pogłębienia depresji OUN
• Psychozy – może wystąpić nasilenie objawów psychotycznych
• Śpiączka – pogorszenie stanu pacjenta
• Przerost gruczołu krokowego lub zwężenie cewki moczowej – może dojść do zatrzymania moczu
• Alkoholizm i delirium tremens – zwiększone ryzyko interakcji i działań niepożądanych
• Kifoskolioza – ze względu na możliwe pogłębienie zaburzeń oddechowych

Potencjał uzależniający

Badania przeprowadzone zarówno u ludzi, jak i na modelach zwierzęcych wykazały, że buprenorfina charakteryzuje się niższym potencjałem uzależniającym w porównaniu z tzw. czystymi agonistami receptorów opioidowych. Wykazano również, że u osób uzależnionych od opioidów podanie małych dawek buprenorfiny zapobiega wystąpieniu zespołu abstynencyjnego.¹²

Niemniej jednak, u osób uzależnionych po podaniu buprenorfiny sporadycznie obserwowano euforię, dlatego pacjentom uzależnionym lub podejrzanym o uzależnienie od opioidów, buprenorfinę należy podawać ze szczególną ostrożnością.¹³

Zespół serotoninowy

Jednoczesne podawanie produktu Bunondol z lekami serotoninergicznymi może prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego – potencjalnie zagrażającego życiu stanu klinicznego. Do leków serotoninergicznych należą:¹⁴

• Inhibitory MAO
• Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
• Inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

Jeśli jednoczesne stosowanie Bunondolu z lekami serotoninergicznymi jest klinicznie uzasadnione, zaleca się:¹⁵

• Uważną obserwację pacjenta, szczególnie w początkowej fazie leczenia
• Wzmożoną czujność podczas zwiększania dawki

Objawy zespołu serotoninowego mogą obejmować:¹⁶

• Zmiany stanu psychicznego (pobudzenie, halucynacje, śpiączka)
• Niestabilność autonomiczną (tachykardia, wahania ciśnienia, hipertermia)
• Zaburzenia nerwowo-mięśniowe (wzmożone odruchy, brak koordynacji, sztywność)
• Objawy dotyczące układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka)

W przypadku podejrzenia wystąpienia zespołu serotoninowego należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia, w zależności od nasilenia objawów.¹⁷

Zaburzenia oddychania podczas snu

Opioidy, w tym buprenorfina, mogą powodować zaburzenia oddychania podczas snu, włączając w to centralny bezdech senny (CBS) i hipoksemię. Stosowanie opioidów zwiększa ryzyko wystąpienia CBS w sposób zależny od dawki.¹⁸

U pacjentów, u których rozpoznano CBS, należy rozważyć zmniejszenie całkowitej dawki opioidów, w tym buprenorfiny.¹⁹

Zaburzenia czynności układu oddechowego

Podobnie jak w przypadku innych silnie działających opioidów, po podaniu zalecanych dawek buprenorfiny mogą wystąpić zaburzenia oddychania. Dlatego Bunondol należy stosować ostrożnie u osób z zaburzeniami czynności układu oddechowego, takimi jak:²⁰

• Astma
• Niewydolność oddechowa
• Przerost prawej komory serca
• Obniżenie rezerwy oddechowej
• Niedotlenienie narządów
• Hiperkapnia
• Uprzednio występujące zahamowanie oddychania

Badania przeprowadzone u zdrowych ochotników wykazały, że antagoniści receptora opioidowego mogą nie odwracać całkowicie działania buprenorfiny. Jednak doświadczenia kliniczne wskazują, że w przeciwdziałaniu depresji oddechowej korzystne jest stosowanie naloksonu. Skuteczne są również leki pobudzające ośrodek oddechowy, takie jak doksapram.²¹

Zaburzenia czynności wątroby

Ze względu na fakt, że buprenorfina ulega metabolizmowi w wątrobie, jej działanie może być nasilone u osób z zaburzeniami czynności wątroby. U tych pacjentów Bunondol należy stosować ze szczególną ostrożnością.²²

Buprenorfina, podobnie jak inne opioidy, powoduje wzrost ciśnienia w drogach żółciowych, dlatego powinna być podawana ostrożnie pacjentom z chorobami utrudniającymi odpływ żółci.²³