Właściwości farmakokinetyczne bimatoprostu

Bimatoprost, substancja czynna leku Bimifree 0,3 mg/ml w postaci kropli do oczu, roztworu, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi, które determinują jego działanie terapeutyczne oraz bezpieczeństwo stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis parametrów farmakokinetycznych bimatoprostu na podstawie danych klinicznych.¹

Wchłanianie przez tkanki oka

Bimatoprost wykazuje dobrą przenikalność przez struktury oka ludzkiego, co potwierdzono w badaniach in vitro na rogówce i twardówce. Po miejscowym podaniu do oka, substancja aktywna skutecznie przenika przez tkanki oka, jednak ogólnoustrojowa ekspozycja na bimatoprost pozostaje na bardzo niskim poziomie, bez kumulacji w czasie.²

Badania kliniczne wykazały, że po aplikacji jednej kropli roztworu bimatoprostu o stężeniu 0,3 mg/ml do obu oczu raz na dobę przez dwa tygodnie, stężenie leku we krwi osiągało wartość szczytową (Cmax) bardzo szybko – w ciągu 10 minut od podania. Następnie stężenie to szybko spadało poniżej progu wykrywalności (0,025 ng/ml) już po 1,5 godziny od aplikacji. Średnie wartości Cmax oraz pola pod krzywą zależności stężenia od czasu (AUC0-24h) pozostawały podobne w 7. i 14. dniu badania, osiągając odpowiednio około 0,08 ng/ml i 0,09 ng·h/ml, co wskazuje na osiągnięcie stanu równowagi stężenia bimatoprostu już w pierwszym tygodniu regularnego stosowania.³

Dystrybucja w organizmie

Po przedostaniu się do krążenia ogólnego, bimatoprost ulega umiarkowanej dystrybucji w tkankach organizmu. Ogólnoustrojowa objętość dystrybucji leku w stanie równowagi u ludzi wynosi 0,67 l/kg. W krwi ludzkiej bimatoprost znajduje się głównie w osoczu, gdzie wiąże się z białkami osocza w około 88%. Ta stosunkowo wysoka frakcja związana z białkami może wpływać na biodostępność i farmakodynamikę leku.⁴

Metabolizm bimatoprostu

Po podaniu okulistycznym i przedostaniu się do krążenia ogólnego, bimatoprost pozostaje głównym związkiem krążącym we krwi. Metabolizm substancji czynnej zachodzi poprzez kilka szlaków biochemicznych, w tym:⁵

• Proces oksydacji – prowadzący do powstania utlenionych pochodnych bimatoprostu
• Proces N-deetylacji – prowadzący do usunięcia grup etylowych z cząsteczki macierzystej
• Sprzęganie z kwasem glukuronowym – ułatwiające wydalanie metabolitów z organizmu

W wyniku tych przemian metabolicznych powstaje szereg różnych metabolitów bimatoprostu, które następnie podlegają procesom eliminacji.⁶

Eliminacja z organizmu

Bimatoprost jest eliminowany z organizmu głównie poprzez wydalanie nerkowe. Badania farmakokliniczne przeprowadzone u zdrowych dorosłych ochotników po podaniu dożylnym wykazały, że około 67% dawki leku było wydalane z moczem, natomiast 25% dawki było wydalane z kałem. Okres półtrwania (t1/2) bimatoprostu określony po podaniu dożylnym wynosił około 45 minut, co wskazuje na stosunkowo szybką eliminację substancji z ustroju. Całkowity klirens krwi obliczono na poziomie 1,5 l/h/kg masy ciała.⁷

Właściwości farmakokinetyczne u osób w podeszłym wieku

Badania farmakokinetyczne bimatoprostu wykazały pewne różnice w parametrach farmakokinetycznych u pacjentów w podeszłym wieku (65 lat i starszych) w porównaniu z młodszymi dorosłymi. Po podaniu bimatoprostu w stężeniu 0,3 mg/ml dwa razy dziennie, średnia wartość AUC0-24h u osób starszych wynosiła 0,0634 ng·h/ml, co było istotnie statystycznie wyższe niż u młodszych dorosłych, u których wartość ta wynosiła 0,0218 ng·h/ml.⁸

Należy jednak podkreślić, że różnica ta nie ma istotnego znaczenia klinicznego, ponieważ ekspozycja ogólnoustrojowa na bimatoprost pozostaje bardzo niska zarówno u pacjentów starszych, jak i młodszych. Ważne jest również to, że nie obserwowano kumulacji bimatoprostu we krwi w czasie stosowania, a profil bezpieczeństwa leku był porównywalny w obu grupach wiekowych.⁹

Parametry farmakokinetyczne bimatoprostu – zestawienie