Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

Badania przedkliniczne dotyczące alprazolamu dostarczają istotnych informacji na temat bezpieczeństwa stosowania tego leku w kontekście jego potencjalnego wpływu na różne układy i tkanki organizmu. Dane te obejmują wyniki badań toksyczności przewlekłej, potencjału rakotwórczego, teratogenności oraz wpływu na płodność i rozwój potomstwa.¹

Toksyczność przewlekła

W długoterminowych badaniach na gryzoniach, trwających 24 miesiące, u szczurów otrzymujących alprazolam zaobserwowano zależną od dawki tendencję do wzrostu częstości występowania zaćmy oraz rozrostu naczyń w rogówce. Efekty te wystąpiły zarówno u samic, jak i u samców.²

Podczas 12-miesięcznego badania toksyczności wielokrotnych dawek alprazolamu podawanego psom doustnie w dużych dawkach zaobserwowano wystąpienie drgawek, które w niektórych przypadkach prowadziły do śmierci zwierząt. Należy jednak podkreślić, że znaczenie kliniczne tych obserwacji dla ludzi nie zostało jednoznacznie określone.³

Potencjał rakotwórczy

Badania karcynogenności przeprowadzone na gryzoniach nie wykazały działania rakotwórczego alprazolamu. W 2-letnim badaniu na szczurach, którym podawano dawki do 30 mg/kg/dobę (150-krotnie przewyższające maksymalną dobową dawkę u ludzi wynoszącą 10 mg/dobę) nie stwierdzono potencjału rakotwórczego. Podobnie, badania na myszach otrzymujących dawki do 10 mg/kg/dobę (50-krotnie większe niż maksymalna dawka dobowa zalecana u ludzi) również nie wykazały działania karcynogennego.⁴

Działanie mutagenne

Alprazolam został poddany badaniom mutagenności zarówno w warunkach in vivo, jak i in vitro. W teście mikrojądrowym u szczurów alprazolam nie wykazywał działania mutagennego nawet przy dawkach do 100 mg/kg, które są 500 razy większe niż maksymalna dawka dobowa zalecana u ludzi (10 mg/dobę). Podobnie, w badaniach in vitro nie zaobserwowano potencjału mutagennego alprazolamu.⁵

Wpływ na rozród i teratogenność

Badania dotyczące wpływu alprazolamu na rozród wykazały, że przy podawaniu dużych dawek szczurom i królikom obserwowano zwiększoną częstość wad wrodzonych oraz padnięć płodów. Natomiast alprazolam nie powodował zaburzeń płodności u szczurów otrzymujących dawki do 5 mg/kg/dobę, czyli 25 razy większe niż maksymalna dawka dobowa zalecana u ludzi.⁶

Wpływ na rozwój potomstwa

Istotne obserwacje dotyczyły także wpływu alprazolamu na rozwój potomstwa. Ekspozycja płodów myszy i szczurów na benzodiazepiny, w tym na alprazolam, wiązała się ze zmianami zachowania u potomstwa. Należy jednak podkreślić, że potencjalne znaczenie tych zmian w kontekście stosowania leku u ludzi nie zostało jednoznacznie określone i wymaga dalszej oceny.⁷