Charakterystyka farmakokinetyczna bilastyny

Bilastyna, substancja czynna leku Allertec Effect (20 mg), wykazuje specyficzny profil farmakokinetyczny charakteryzujący się szybkim wchłanianiem, dystrybucją w organizmie przy umiarkowanym wiązaniu z białkami osocza, brakiem istotnego metabolizmu oraz wydalaniem głównie przez nerki i z kałem w postaci niezmienionej. Farmakokinetyką bilastyny cechuje się liniowość w szerokim zakresie dawek przy niewielkiej zmienności międzyosobniczej.¹

Wchłanianie bilastyny

Po podaniu doustnym bilastyna jest szybko wchłaniana, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 1,3 godziny od przyjęcia. Średnia biodostępność po podaniu dawki doustnej wynosi 61%. Istotnym aspektem farmakokinetyki bilastyny jest brak jej kumulacji w organizmie nawet przy wielokrotnym podawaniu.²

Dystrybucja w organizmie

W badaniach in vitro i in vivo wykazano, że bilastyna jest substratem glikoproteiny P oraz polipeptydów transportujących aniony organiczne (OATP). Nie wykazano natomiast, aby była substratem dla innych białek nośnikowych, takich jak BCRP (białko oporności raka piersi) czy transporterów nerkowych OCT2, OAT1 i OAT3.³

Na podstawie badań in vitro nie należy spodziewać się istotnego klinicznie wpływu hamującego bilastyny na większość białek transportujących w krążeniu ogólnoustrojowym, w tym P-gp, MRP2, BCRP, BSEP, OATP1B1, OATP1B3, OATP2B1, OAT1, OAT3, OCT1, OCT2 i NTCP. Łagodny efekt hamujący zaobserwowano jedynie w przypadku glikoproteiny P, OATP2B1 i OCT1, jednak z szacunkowym stężeniem hamującym IC50 ≥300 µM, które jest znacznie wyższe niż maksymalne stężenie leku (Cmax) osiągane w osoczu po podaniu terapeutycznych dawek. Nie można jednak wykluczyć hamującego wpływu bilastyny na białka nośnikowe obecne w błonie śluzowej jelit, np. glikoproteinę P.⁴

W dawkach terapeutycznych bilastyna wiąże się z białkami osocza w zakresie 84-90%, co wskazuje na umiarkowanie wysokie powinowactwo do białek osocza.⁵

Metabolizm bilastyny

Bilastyna charakteryzuje się brakiem istotnego metabolizmu w organizmie człowieka. W badaniach in vitro wykazano, że substancja ta nie indukuje ani nie hamuje aktywności izoenzymów kompleksu CYP450, co potwierdza minimalny potencjał interakcji lekowych na poziomie metabolizmu.⁶ Badanie bilansu masy przeprowadzone u zdrowych dorosłych ochotników po podaniu jednorazowej dawki 20 mg bilastyny znakowanej węglem 14C wykazało, że niemal 95% podanej dawki zostało wydalone w postaci niezmienionej, co jednoznacznie potwierdza brak istotnego metabolizmu tej substancji.⁷

Eliminacja bilastyny

Bilastyna jest wydalana głównie z kałem (66,5%) oraz z moczem (28,3%) w postaci niezmienionej, co wskazuje, że zarówno droga żółciowo-jelitowa, jak i nerkowa odgrywają istotną rolę w jej eliminacji. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji u zdrowych ochotników wynosi 14,5 godziny.⁸

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek obserwuje się zmiany w profilu farmakokinetycznym bilastyny, proporcjonalne do stopnia upośledzenia funkcji nerek. Badania wykazały, że pole pod krzywą stężeń (AUC0-∞) wzrasta wraz z nasileniem zaburzeń czynności nerek:⁹

Również czas półtrwania bilastyny ulegał wydłużeniu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, choć nie wykazano liniowej zależności. U pacjentów bez zaburzeń czynności nerek wynosił on 9,3 godz. (±2,8), natomiast u pacjentów z łagodnym i ciężkim zaburzeniem czynności nerek odpowiednio 15,1 godz. (±7,7) i 18,4 godz. (±11,4). Interesująco, u pacjentów z umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek obserwowano krótszy czas półtrwania – 10,5 godz. (±2,3).¹⁰

Mimo występowania zmian w parametrach farmakokinetycznych, bilastyna była całkowicie wydalana z moczem u wszystkich pacjentów w ciągu 48-72 godzin. Co istotne, obserwowane zmiany farmakokinetyczne nie mają znaczącego wpływu na bezpieczeństwo stosowania bilastyny, ponieważ stężenia leku w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek mieszczą się w zakresie uznawanym za bezpieczny.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Obecnie brak jest szczegółowych danych farmakokinetycznych dotyczących stosowania bilastyny u osób z zaburzeniami czynności wątroby. Jednakże, biorąc pod uwagę fakt, że bilastyna nie jest metabolizowana w organizmie ludzkim, a badania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek wykazały, że jest ona wydalana głównie przez nerki (z niewielkim tylko udziałem wydalania z żółcią), można sądzić, że zmiany w czynności wątroby nie będą miały istotnego wpływu na farmakokinetykę bilastyny.¹²

Pacjenci w podeszłym wieku

Dostępne dane dotyczące farmakokinetyki bilastyny u osób w wieku powyżej 65 lat są ograniczone. Przeprowadzone badania nie wykazały jednak statystycznie istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych pomiędzy osobami w podeszłym wieku a pacjentami młodszymi (w wieku 18-35 lat). Sugeruje to, że wiek nie ma istotnego wpływu na farmakokinetykę bilastyny.¹³

Dzieci i młodzież

Ze względu na brak szczegółowych danych farmakokinetycznych dotyczących bilastyny u młodzieży (w wieku 12-17 lat), za właściwe uznano ekstrapolowanie danych dotyczących osób dorosłych na tę grupę wiekową.¹⁴

W przypadku dzieci w wieku 4-11 lat, dane farmakokinetyczne uzyskano w ramach badania fazy II, z udziałem 31 dzieci z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa i spojówek lub przewlekłą pokrzywką, przyjmujących raz na dobę bilastynę w dawce 10 mg w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej.¹⁵

Analiza farmakokinetyczna wykazała, że bilastyna w dawce 10 mg podawana dzieciom raz na dobę zapewnia ekspozycję ogólnoustrojową równoważną do obserwowanej po podaniu dawki 20 mg osobom dorosłym i młodzieży. Średnia wartość AUC u dzieci w wieku 6-11 lat wynosiła 1014 ng × h/ml. Wartości te były znacznie poniżej progu bezpieczeństwa wyznaczonego na podstawie danych dotyczących podawania 80 mg raz na dobę osobom dorosłym. Wyniki badań potwierdziły, że dawka 10 mg bilastyny podawana doustnie raz na dobę jest odpowiednią dawką terapeutyczną dla dzieci w wieku 6-11 lat o masie ciała co najmniej 20 kg.¹⁶