Leki w grupie
„roztwory do hemofiltracji i hemodiafiltracji”

Roztwory do hemofiltracji i hemodiafiltracji to specjalistyczne płyny stosowane w terapii nerkozastępczej u pacjentów z ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek. Służą do oczyszczania krwi z toksyn i metabolitów, równoważenia elektrolitów oraz utrzymania prawidłowej gospodarki kwasowo-zasadowej organizmu. W przeciwieństwie do klasycznej hemodializy, hemofiltracja i hemodiafiltracja wykorzystują zjawisko konwekcji (oraz dyfuzji w przypadku hemodiafiltracji), co umożliwia usuwanie cząsteczek o większej masie cząsteczkowej.

Roztwory do hemofiltracji i hemodiafiltracji można podzielić na roztwory substytucyjne (zastępcze) oraz dializacyjne. Roztwory substytucyjne są podawane do krwiobiegu pacjenta w celu zastąpienia płynów usuwanych podczas filtracji, natomiast roztwory dializacyjne przepływają po drugiej stronie błony półprzepuszczalnej (w przypadku hemodiafiltracji). Oba rodzaje roztworów zawierają elektrolity w stężeniach zbliżonych do fizjologicznych, takie jak sód, potas, wapń, magnez, chlorki oraz bufory (najczęściej wodorowęglany lub mleczany).

Wśród najczęściej stosowanych roztworów na polskim rynku znajdują się: Duosol, Hemosol B0, Multibic, Phoxilium, PrismaSol, PrismoSol. Roztwory te różnią się między sobą składem elektrolitów oraz rodzajem i stężeniem buforu, co pozwala na dobór odpowiedniego roztworu w zależności od stanu klinicznego pacjenta.

Główną zaletą stosowania tych roztworów jest możliwość precyzyjnego kontrolowania środowiska wewnętrznego organizmu. Pozwalają one na skuteczne usuwanie toksyn mocznicowych, w tym cząsteczek o średniej i dużej masie cząsteczkowej, które trudno usunąć za pomocą konwencjonalnej hemodializy. Dodatkowo techniki hemofiltracji i hemodiafiltracji zapewniają lepszą stabilność hemodynamiczną pacjenta w porównaniu do klasycznej hemodializy.

Potencjalne niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych roztworów obejmują zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza hipokaliemię lub hipofosfatemię), zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, a także możliwe reakcje alergiczne. Istotne jest również ryzyko zakażenia, dlatego roztwory te muszą być przygotowywane i podawane w warunkach aseptycznych. Ponadto, zbyt intensywna filtracja może prowadzić do nadmiernego usunięcia leków z organizmu pacjenta, co wymaga odpowiedniego dostosowania dawkowania farmakoterapii.

Roztwory do hemofiltracji i hemodiafiltracji dzielą się również ze względu na skład buforu na roztwory wodorowęglanowe (np. Duosol, Multibic) i mleczanowe (np. starsze wersje PrismaSol). Obecnie preferowane są roztwory wodorowęglanowe, szczególnie u pacjentów z niewydolnością wątroby lub kwasicą mleczanową. Wyróżnia się także roztwory z różnym stężeniem potasu (od 0 do 4 mmol/l) oraz wapnia (od 1,25 do 1,75 mmol/l), co pozwala na indywidualizację terapii w zależności od potrzeb klinicznych pacjenta.