Leki w grupie
„leki do iniekcji podskórnej”

Leki do iniekcji podskórnej to preparaty farmaceutyczne przeznaczone do podania przez wstrzyknięcie do tkanki podskórnej. Ta droga podania zapewnia powolne, ale względnie stałe wchłanianie substancji czynnej, co jest korzystne w przypadku leków wymagających długotrwałego działania lub tych, które nie mogą być podawane doustnie ze względu na rozkład w przewodzie pokarmowym.

Do najważniejszych grup leków podawanych podskórnie należą: insuliny (Insulina Gensulin, Humulin, NovoRapid, Lantus), heparyny drobnocząsteczkowe (enoksaparyna – Clexane, dalteparyna – Fragmin, nadroparyna – Fraxiparine), leki biologiczne w reumatologii i dermatologii (adalimumab – Humira, etanercept – Enbrel), analogi GLP-1 w cukrzycy (semaglutyd – Ozempic, dulaglutyd – Trulicity, liraglutyd – Victoza), oraz szczepionki.

Wśród zalet stosowania leków podskórnie wymienia się możliwość samodzielnego podawania przez pacjenta, uniknięcie efektu pierwszego przejścia przez wątrobę, przedłużone uwalnianie substancji czynnej oraz możliwość podania leków, które nie wchłaniają się z przewodu pokarmowego. Ta droga podania jest szczególnie istotna w terapii cukrzycy, gdzie precyzyjne dawkowanie i stabilne wchłanianie insuliny są kluczowe dla kontroli glikemii.

Niebezpieczeństwa związane z iniekcjami podskórnymi obejmują ryzyko reakcji miejscowych (zaczerwienienie, ból, obrzęk), powstawanie lipodystrofii przy powtarzalnych wstrzyknięciach w to samo miejsce (zwłaszcza insuliny), ryzyko zakażenia przy nieprawidłowej technice, a także możliwość nieprawidłowego podania (np. domięśniowego zamiast podskórnego), co może zmienić farmakokinetykę leku. W przypadku leków biologicznych istnieje również ryzyko reakcji immunologicznych.

Pod względem konstrukcji urządzeń do podawania, leki do iniekcji podskórnej dzielą się na: preparaty w ampułkostrzykawkach (np. Clexane), wstrzykiwacze typu pen (np. insuliny, Ozempic), automatyczne wstrzykiwacze (auto-injektory, np. EpiPen z adrenaliną) oraz pompy insulinowe do ciągłego podawania. Istnieją również systemy do iniekcji podskórnych bez użycia igły, wykorzystujące wysokie ciśnienie do wprowadzenia leku przez skórę.