hormony T4 i fT4

Tyroksyna (T4) to jeden z głównych hormonów tarczycy, produkowany przez komórki pęcherzykowe tego gruczołu. T4 stanowi około 80% hormonów wydzielanych przez tarczycę i funkcjonuje głównie jako prohormon, ulegając konwersji do bardziej aktywnej postaci – trójjodotyroniny (T3) w tkankach docelowych.

Wolna tyroksyna (fT4) reprezentuje małą, ale biologicznie aktywną frakcję całkowitej tyroksyny, która nie jest związana z białkami transportowymi osocza (głównie z globuliną wiążącą tyroksynę, TBG). Tylko fT4 może przenikać do komórek docelowych i wywierać efekt biologiczny, stanowiąc około 0,03% całkowitego T4 w surowicy.

Oznaczenie stężenia fT4 w surowicy jest bardziej miarodajnym wskaźnikiem stanu czynnościowego tarczycy niż pomiar całkowitego T4, ponieważ nie zależy od zmian stężenia białek wiążących hormony tarczycy, które mogą być spowodowane różnymi stanami fizjologicznymi (np. ciążą) lub patologicznymi. Prawidłowe wartości fT4 wynoszą zazwyczaj 0,8-1,8 ng/dl (10-23 pmol/l), choć zakresy referencyjne mogą różnić się w zależności od laboratorium.

Podwyższone stężenie fT4 jest charakterystyczne dla nadczynności tarczycy (hipertyreozy), natomiast obniżone – dla niedoczynności (hipotyreozy). Interpretacja wyników badań hormonów tarczycy powinna uwzględniać również stężenie TSH oraz stan kliniczny pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl