wrzód dwunastnicy związany ze stosowaniem NLPZ
Wskazanie

Wrzód dwunastnicy związany ze stosowaniem niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) to poważne powikłanie występujące u pacjentów przyjmujących leki z tej grupy. NLPZ, poprzez hamowanie aktywności cyklooksygenazy (COX), zmniejszają produkcję prostaglandyn, które chronią błonę śluzową przewodu pokarmowego. Wrzody te często rozwijają się bezobjawowo lub z minimalnymi objawami, co zwiększa ryzyko wystąpienia powikłań, takich jak krwawienie czy perforacja.

W leczeniu wrzodów dwunastnicy związanych z NLPZ stosuje się przede wszystkim inhibitory pompy protonowej (IPP), które skutecznie hamują wydzielanie kwasu solnego. Na polskim rynku dostępne są preparaty zawierające omeprazol (Polprazol, Gasec, Losec), pantoprazol (Controloc, Nolpaza, IPP), esomeprazol (Nexium, Emanera) czy lanzoprazol (Lanzul). W terapii wykorzystuje się również antagonisty receptora H2, jak ranitydyna (Ranigast, Zantac) czy famotydyna (Famotidyna).

Ważnym elementem leczenia jest eradykacja Helicobacter pylori, jeśli bakteria zostanie wykryta. Stosuje się wówczas terapię złożoną z IPP oraz antybiotyków, najczęściej amoksycyliny (Amoksiklav, Duomox) i klarytromycyny (Klacid, Fromilid) lub metronidazolu (Metronidazol). W przypadkach opornych na standardowe leczenie stosuje się schematy sekwencyjne lub czterolekowe.

Największym wyzwaniem w leczeniu wrzodów związanych z NLPZ jest konieczność kontynuacji terapii przeciwzapalnej u wielu pacjentów z chorobami reumatologicznymi czy kardiologicznymi. W takich przypadkach zaleca się stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2 (celekoksyb – Celebrex) lub łączenie klasycznych NLPZ z gastroprotekcją w postaci IPP. Istotnym problemem jest również niska świadomość pacjentów odnośnie ryzyka związanego z długotrwałym przyjmowaniem NLPZ, szczególnie dostępnych bez recepty.

W profilaktyce wrzodów dwunastnicy związanych z NLPZ u pacjentów z grupy wysokiego ryzyka (osoby starsze, z wywiadem choroby wrzodowej, przyjmujące równocześnie glikokortykosteroidy lub leki przeciwzakrzepowe) zaleca się rutynowe stosowanie IPP lub mizoprostolu (Cytotec). Ważna jest również okresowa kontrola endoskopowa oraz edukacja pacjentów dotycząca objawów alarmowych, takich jak smolisty stolec czy nagły ból brzucha.