regulacja rytmu dobowego snu i czuwania u pacjenta niewidomego
Wskazanie

Regulacja rytmu dobowego snu i czuwania u pacjenta niewidomego to istotne zagadnienie kliniczne, wynikające z braku stymulacji światłem, która jest kluczowym czynnikiem synchronizującym zegar biologiczny. U osób niewidomych często obserwuje się tzw. zespół niezsynchronizowania rytmu okołodobowego (Non-24-Hour Sleep-Wake Disorder), prowadzący do zaburzeń snu, bezsenności nocnej, nadmiernej senności dziennej oraz zaburzeń funkcji poznawczych i nastroju.

W leczeniu zaburzeń rytmu okołodobowego u pacjentów niewidomych stosuje się przede wszystkim melatoninę, która działa jako regulator zegara biologicznego. W Polsce dostępne są preparaty takie jak Melatonina LEK-AM, Melatonina Puritan’s Pride, Circadin (melatonina o przedłużonym uwalnianiu) czy Melatonina Healthlabs. Skuteczność terapii zależy od prawidłowego dobrania dawki oraz czasu podawania leku w odniesieniu do indywidualnego rytmu pacjenta.

U pacjentów niewidomych z zaburzeniami rytmu dobowego można również rozważyć zastosowanie agomelatyny (Valdoxan), która jest agonistą receptorów melatoninergicznych i antagonistą receptorów serotoninergicznych 5-HT2C. W przypadkach współistniejących zaburzeń depresyjnych pomocne mogą być również inne leki przeciwdepresyjne, jak np. Miansec (mianseryna) czy Trittico (trazodon), które mają działanie sedatywne.

Największym wyzwaniem w leczeniu zaburzeń rytmu dobowego u osób niewidomych jest precyzyjne określenie fazy rytmu pacjenta oraz dostosowanie do niej interwencji terapeutycznych. Trudności sprawiają również kwestie monitorowania skuteczności leczenia oraz częsta konieczność długotrwałej terapii. Dodatkowym problemem jest współwystępowanie innych schorzeń, które mogą wpływać na sen, takich jak zaburzenia lękowe, depresja czy choroby somatyczne, wymagające kompleksowego podejścia terapeutycznego.