epizod maniakalny o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywne dwubiegunowe
Wskazanie

Epizod maniakalny o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (ChAD) charakteryzuje się podwyższonym lub drażliwym nastrojem, wzmożoną energią i aktywnością, które znacząco zaburzają codzienne funkcjonowanie pacjenta. Pacjenci doświadczają nasilonego poczucia własnej wartości, zmniejszonej potrzeby snu, nadmiernej gadatliwości, gonitwą myśli, rozpraszalnością uwagi, zwiększoną aktywnością ukierunkowaną na cel oraz angażowaniem się w działania o potencjalnie szkodliwych konsekwencjach.

W leczeniu epizodów maniakalnych o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego stosuje się leki przeciwpsychotyczne II generacji (atypowe), które stanowią podstawę terapii. W Polsce dostępne są preparaty takie jak: Olanzapina (Zyprexa, Zalasta, Olzapin), Kwetiapina (Ketrel, Ketipinor, Kventiax), Risperidon (Rispolept, Orizon, Risperidone), Aripiprazol (Abilify, Aripriprazole) oraz Ziprasidon (Zeldox). Stosowane są również stabilizatory nastroju, w tym sole litu (Lithium Carbonicum GSK), walproiniany (Depakine, Convulex) oraz karbamazepina (Tegretol, Neurotop).

Leczenie epizodu maniakalnego często wymaga połączenia farmakoterapii z psychoedukacją pacjenta i jego rodziny. W przypadkach opornych na leczenie lub zagrażających życiu może być konieczna hospitalizacja, a w szczególnie ciężkich przypadkach – terapia elektrowstrząsowa. Wybór leku zależy od wcześniejszej odpowiedzi na leczenie, profilu działań niepożądanych, chorób współistniejących oraz preferencji pacjenta.

Największe trudności w leczeniu epizodów maniakalnych obejmują niską współpracę pacjentów wynikającą z braku krytycyzmu wobec choroby, przerywanie farmakoterapii z powodu subiektywnie odczuwanego pogorszenia jakości życia oraz występowanie działań niepożądanych leków. Problematyczne jest również zarządzanie zachowaniami ryzykownymi pacjentów (nadmierne wydatki, ryzykowne zachowania seksualne), które mogą wystąpić w trakcie epizodu. Szczególnym wyzwaniem jest leczenie stanów mieszanych (współwystępowanie objawów maniakalnych i depresyjnych) oraz zapobieganie przejściu w fazę depresji po ustąpieniu objawów maniakalnych.

Długoterminowe postępowanie obejmuje profilaktykę nawrotów poprzez stosowanie leków normotymicznych oraz monitorowanie stanu psychicznego, aby wcześnie wykryć prodromalne objawy kolejnego epizodu. Istotna jest regularna kontrola parametrów metabolicznych i funkcji narządów wewnętrznych ze względu na potencjalne działania niepożądane stosowanych leków.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl