drgawki wywołane elektrowstrząsami
Wskazanie

Drgawki wywołane elektrowstrząsami (ECS – electroconvulsive seizures) są kontrolowanymi napadami drgawkowymi, które występują podczas terapii elektrowstrząsowej (ECT – electroconvulsive therapy). ECT jest skuteczną metodą leczenia psychiatrycznego stosowaną głównie w przypadkach ciężkiej, lekoopornej depresji, niektórych postaciach zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, katatonii oraz w schizofrenii, kiedy inne metody terapeutyczne nie przynoszą oczekiwanych rezultatów.

Podczas zabiegu ECT przez elektrody umieszczone na głowie pacjenta przepuszczany jest prąd elektryczny o kontrolowanych parametrach, który wywołuje uogólniony napad drgawkowy. Procedura przeprowadzana jest w znieczuleniu ogólnym z zastosowaniem środków zwiotczających mięśnie, co zapobiega fizycznym drgawkom całego ciała i potencjalnym urazom. Efekt terapeutyczny związany jest z wywołaniem napadu drgawkowego w mózgu, a nie z fizycznymi drgawkami.

W celu przeprowadzenia zabiegu ECT stosuje się leki anestetyczne takie jak propofol (Propofol MCT/LCT Fresenius, Propofol-Lipuro), tiopental (Thiopental Rotexmedica), etomidat (Etomidate-Lipuro) oraz środki zwiotczające mięśnie jak sukcynylocholina (Chlorsuccilin) czy rokuronium (Esmeron, Rocuronium Kabi). Przed zabiegiem pacjentom podaje się również leki antycholinergiczne, np. atropinę (Atropinum Sulfuricum) lub glikopironium (Glicopan), aby zmniejszyć wydzielanie śliny i zapobiec bradykardii.

Największe trudności podczas leczenia elektrowstrząsami związane są z właściwym dostosowaniem parametrów stymulacji elektrycznej do indywidualnych potrzeb pacjenta. Zbyt niska dawka energii może nie wywołać napadu drgawkowego o odpowiedniej długości i jakości, co zmniejsza efektywność terapii. Z kolei zbyt wysoka dawka może prowadzić do przedłużonego napadu lub nasilonych działań niepożądanych. Innym wyzwaniem jest właściwa kwalifikacja pacjentów, uwzględniając przeciwwskazania, takie jak świeży udar mózgu, niestabilna choroba wieńcowa czy zwiększone ciśnienie śródczaszkowe.

Dodatkowo problematyczne bywa występowanie działań niepożądanych, do których należą zaburzenia pamięci (szczególnie pamięci następczej), dezorientacja po zabiegu, bóle głowy i mięśni. W celu minimalizacji deficytów poznawczych stosuje się obecnie głównie jednostronną stymulację prawostronną oraz prąd o określonych parametrach (krótkoimpulsowy), co znacząco zmniejsza ryzyko zaburzeń pamięci przy zachowaniu skuteczności terapeutycznej.