ból klasterowy
Wskazanie

Ból klasterowy (nazywany również klasterowym bólem głowy) to wyjątkowo silny, jednostronny ból występujący w okolicy oka lub skroni. Napady bólu pojawiają się w skupiskach (klasterach), trwających od kilku tygodni do kilku miesięcy, po których następuje okres remisji. W odróżnieniu od migreny, ataki bólu klasterowego są krótsze (trwają 15-180 minut), ale znacznie bardziej intensywne, często określane przez pacjentów jako „najgorszy ból w życiu”.

W leczeniu ostrego ataku bólu klasterowego stosuje się tlen medyczny (100% tlen inhalowany przez maskę z przepływem 12-15 l/min), który jest skuteczny u około 80% pacjentów. Wśród leków pierwszego wyboru znajdują się tryptany, takie jak sumatryptan (Imigran, Sumamigren) podawany podskórnie lub donosowo oraz zolmitryptan (Zomig). W profilaktyce napadów stosuje się werapamil (Isoptin, Staveran), prednizon (Encorton), topiramat (Topamax, Epitoram) oraz lit (Lithium Carbonicum).

Największym wyzwaniem w leczeniu bólu klasterowego jest szybkie opanowanie ostrego napadu, gdyż ból narastający gwałtownie w ciągu kilku minut wymaga natychmiastowej interwencji. Problemem jest również oporność na standardowe leki przeciwbólowe, w tym opioidy. Pacjenci często nie otrzymują właściwej diagnozy przez wiele lat, co opóźnia wdrożenie skutecznego leczenia. W przypadkach opornych na farmakoterapię rozważa się metody inwazyjne, takie jak neurostymulacja nerwu błędnego czy stymulacja głęboka mózgu.

Istotnym aspektem jest również profilaktyka, która powinna być wdrażana natychmiast po rozpoznaniu okresu klasterowego, aby zmniejszyć częstość i intensywność ataków. Ważne jest również edukowanie pacjentów odnośnie czynników wyzwalających napady, takich jak alkohol, histamina czy silne zapachy, które powinny być eliminowane w okresie aktywności choroby.