Przeciwwskazania stosowania
Wyciąg z niepokalanka pospolitego

Wyciąg z niepokalanka pospolitego (Vitex agnus castus L. fructus) jest stosowany w lecznictwie farmaceutycznym, jednak jego użycie wymaga ostrożnej oceny przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna (98,8 mg w preparacie Castagnus). Preparat Castagnus zawiera 4,5 mg wyciągu suchego, co odpowiada około 45 mg owocu niepokalanka, ekstrahowanego etanolem 60% [m/m]. Stosowanie wyciągu jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na potencjalne działanie hormonalne i możliwość przenikania składników aktywnych do mleka matki. Dodatkowo, obecność laktozy wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Przeciwwskazania stosowania wyciągu z niepokalanka pospolitego

Wyciąg z niepokalanka pospolitego (Vitex agnus castus L. fructus) jest substancją pochodzenia roślinnego, wykorzystywaną w lecznictwie farmaceutycznym. Mimo szeregu właściwości leczniczych, istnieją określone sytuacje kliniczne, w których stosowanie tej substancji jest przeciwwskazane. Lekarz powinien dokładnie ocenić stan pacjenta przed zaleceniem preparatów zawierających tę substancję.1

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Pierwszym i podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania wyciągu z niepokalanka pospolitego jest nadwrażliwość na substancję czynną. Pacjenci, u których w przeszłości wystąpiły reakcje alergiczne na owoc niepokalanka lub wyciąg z niego, nie powinni przyjmować preparatów zawierających tę substancję. Dotyczy to również nadwrażliwości na którekolwiek substancje pomocnicze zawarte w preparacie, jak np. laktoza jednowodna, która występuje w produkcie Castagnus w ilości 98,8 mg.2 3

Ciąża i karmienie piersią

Wyciąg z niepokalanka pospolitego jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży. Ze względu na możliwe działanie hormonalne tej substancji, mogące wpływać na gospodarkę hormonalną kobiety ciężarnej, nie należy stosować preparatów zawierających niepokalanek u pacjentek w ciąży. Substancja ta może potencjalnie oddziaływać na przebieg ciąży oraz rozwój płodu.4

Podobnie, karmienie piersią stanowi przeciwwskazanie do stosowania wyciągu z niepokalanka pospolitego. Składniki aktywne mogą przenikać do mleka matki i wpływać na organizm dziecka. W związku z tym, w całym okresie laktacji należy zrezygnować z przyjmowania preparatów zawierających tę substancję czynną. W przypadku pacjentek karmiących piersią lekarz powinien rozważyć alternatywne metody terapii.5

Szczególne uwagi dotyczące preparatu Castagnus

W przypadku leku Castagnus, który zawiera 4,5 mg wyciągu (jako wyciąg suchy) z Vitex agnus castus L. fructus, co odpowiada średnio 45 mg owocu niepokalanka, należy zwrócić szczególną uwagę na przeciwwskazania związane z substancjami pomocniczymi. Lek ten zawiera laktozę jednowodną (98,8 mg), co może stanowić przeciwwskazanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, całkowitym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.6

Wyciąg z niepokalanka pospolitego zawarty w preparacie Castagnus jest ekstrahowany przy użyciu etanolu 60% [m/m] jako rozpuszczalnika ekstrakcyjnego, co może być istotne w przypadku pacjentów z chorobami wątroby lub historią uzależnienia od alkoholu.7

Rekomendacje dla lekarzy

Przy rozważaniu zastosowania preparatów zawierających wyciąg z niepokalanka pospolitego, lekarz powinien:

  • Dokładnie zebrać wywiad pod kątem reakcji alergicznych na składniki preparatu8
  • Wykluczyć ciążę przed rozpoczęciem terapii9
  • Upewnić się, że pacjentka nie karmi piersią10
  • Sprawdzić tolerancję na laktozę, szczególnie przy przepisywaniu preparatu Castagnus11

Należy również poinformować pacjenta o konieczności natychmiastowego przerwania terapii i konsultacji lekarskiej w przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości po przyjęciu preparatu zawierającego wyciąg z niepokalanka pospolitego.12

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl