Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Wyciąg alergenowy

Wpływ wyciągu alergenowego na płodność, ciążę i laktację

Wyciągi alergenowe stosowane w immunoterapii swoistej są substancjami czynnymi wykorzystywanymi w leczeniu chorób alergicznych, takich jak alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna czy reakcje alergiczne na jad owadów. Jako produkty lecznicze muszą być stosowane z zachowaniem szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią. Szczegółowa wiedza na temat wpływu tych substancji na płodność, przebieg ciąży oraz okres laktacji jest niezbędna dla lekarzy prowadzących immunoterapię swoistą u tych grup pacjentek.^{1 2}

Wpływ na płodność

Dostępne dane kliniczne dotyczące wpływu wyciągów alergenowych na płodność są bardzo ograniczone. W odniesieniu do preparatu ALUTARD SQ (wyciągi alergenowe pochodzenia zwierzęcego – sierści konia, psa, kota) brakuje danych klinicznych określających wpływ stosowania produktu na płodność.³ Podobnie w przypadku produktu Novo-Helisen Depot (wyciągi alergenowe pochodzenia zwierzęcego, roztoczy kurzu domowego, grzybów pleśniowych) brakuje wystarczających danych określających wpływ leczenia tym preparatem na zdolności rozrodcze.⁴

Niedobór danych klinicznych w tym zakresie oznacza, że lekarz powinien poinformować pacjentkę planującą ciążę o braku dostatecznych informacji dotyczących wpływu immunoterapii alergenowej na płodność oraz zalecić indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka kontynuowania terapii w kontekście planów prokreacyjnych.^{5 6}

Stosowanie w ciąży

Immunoterapia alergenowa w okresie ciąży wymaga szczególnej uwagi ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych reakcji niepożądanych, które mogą wpływać na przebieg ciąży. Dostępne dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania wyciągów alergenowych u kobiet ciężarnych są niewystarczające.^{7 8}

W przypadku produktu ALUTARD SQ, zawierającego wyciągi alergenowe pochodzenia zwierzęcego, nie należy inicjować terapii w czasie ciąży.⁹ Jednakże istnieją wytyczne postępowania w sytuacji, gdy pacjentka zajdzie w ciążę w trakcie już prowadzonego leczenia immunoterapią. W takim przypadku terapię produktem ALUTARD SQ można kontynuować, ale wymaga to starannej oceny stanu ogólnego pacjentki, w tym szczególnie oceny czynności płuc oraz analizy wcześniejszych reakcji na wstrzyknięcia preparatu.¹⁰

Szczególnego nadzoru wymagają pacjentki z astmą występującą przed ciążą. W przypadku tej grupy chorych zaleca się ścisłe monitorowanie stanu klinicznego i parametrów czynności układu oddechowego przez cały okres ciąży.¹¹

Dla preparatu Novo-Helisen Depot (wyciągi alergenowe pochodzenia zwierzęcego, roztoczy kurzu domowego, grzybów pleśniowych) jednoznacznie nie zaleca się prowadzenia immunoterapii alergenowej w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo tego postępowania.¹²

Stosowanie w okresie karmienia piersią

Informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania wyciągów alergenowych w okresie laktacji są również ograniczone. W odniesieniu do preparatu ALUTARD SQ brak jest danych klinicznych na temat stosowania tego produktu podczas karmienia piersią.¹³ Jednakże w oparciu o ocenę właściwości farmakologicznych wyciągów alergenowych i ich dystrybucji w organizmie, nie przewiduje się przenikania tych substancji do mleka matki w ilościach mogących mieć wpływ na niemowlęta karmione piersią.¹⁴

W przypadku produktu Novo-Helisen Depot nie zaleca się prowadzenia immunoterapii alergenowej podczas laktacji ze względu na brak wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa tego postępowania.¹⁵

Zalecenia dla lekarzy prowadzących immunoterapię

Lekarz prowadzący immunoterapię alergenową u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych i karmiących piersią powinien przekazać im następujące informacje:^{16 17}

• Nie należy rozpoczynać immunoterapii alergenowej w okresie ciąży ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji ogólnoustrojowych, które mogą mieć negatywny wpływ na przebieg ciąży.^{18 19}
• Pacjentki, które zaszły w ciążę w trakcie immunoterapii produktem ALUTARD SQ mogą, po indywidualnej ocenie stanu klinicznego, kontynuować leczenie pod ścisłym nadzorem specjalisty.²⁰
• Kobiety z astmą wymagają szczególnie wnikliwego nadzoru podczas ciąży ze względu na potencjalne ryzyko zaostrzenia choroby podstawowej.²¹
• Brak jest wystarczających danych o wpływie immunoterapii alergenowej na płodność, więc pacjentki planujące ciążę powinny skonsultować kontynuację leczenia z lekarzem prowadzącym.^{22 23}
• W przypadku preparatu ALUTARD SQ nie przewiduje się negatywnego wpływu na niemowlęta karmione piersią, jednakże brak jest wystarczających danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo stosowania.²⁴
• W przypadku preparatu Novo-Helisen Depot nie zaleca się prowadzenia immunoterapii w okresie karmienia piersią.²⁵

Zalecenia dla praktyki klinicznej

Lekarz podejmujący decyzję o kontynuacji immunoterapii alergenowej u pacjentki, która zaszła w ciążę w trakcie leczenia, powinien wziąć pod uwagę następujące czynniki:²⁶

• Dotychczasowy przebieg immunoterapii i występowanie reakcji niepożądanych
• Stan ogólny pacjentki, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji układu oddechowego
• Potencjalne korzyści wynikające z kontynuacji leczenia w stosunku do ryzyka wystąpienia działań niepożądanych
• Rodzaj stosowanego preparatu i wytyczne dotyczące jego stosowania w ciąży

Decyzja o kontynuacji lub przerwaniu immunoterapii u kobiet ciężarnych i karmiących powinna być podejmowana indywidualnie dla każdej pacjentki po szczegółowym omówieniu potencjalnych korzyści i ryzyka związanego z leczeniem oraz z uwzględnieniem specyfiki stosowanego preparatu.^{27 28}