Przedawkowanie
Olmesartan medoksomil

Olmesartan medoksomil, antagonista receptora angiotensyny II (ARB), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, w przypadku przedawkowania wywołuje przede wszystkim znaczne niedociśnienie tętnicze, które może zagrażać życiu. Objawy kardiologiczne obejmują tachykardię jako reakcję kompensacyjną oraz bradykardię przy stymulacji nerwu błędnego. W preparatach złożonych, np. z hydrochlorotiazydem, przedawkowanie może prowadzić do hipokaliemii (<3,5 mmol/l), hipochloremii (<98 mmol/l), odwodnienia, nudności, senności oraz kurczów mięśni, a także nasilenia zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u pacjentów stosujących glikozydy naparstnicy lub leki przeciwarytmiczne. W przypadku połączenia z amlodypiną obserwuje się dodatkowo nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych, ciężkie niedociśnienie ze wstrząsem, odruchową tachykardię oraz rzadko niekardiogenny obrzęk płuc pojawiający się 24-48 godzin po przedawkowaniu.

  1. Przedawkowanie olmesartanu medoksomilu
    1. Najbardziej prawdopodobne objawy przedawkowania
    2. Przedawkowanie w preparatach złożonych
  2. Postępowanie w przypadku przedawkowania
    1. Natychmiastowe działania po przedawkowaniu
    2. Monitorowanie i leczenie podtrzymujące
    3. Dializoterapia
  3. Tabela objawów przedawkowania
  4. Szczególne przypadki przedawkowania
    1. Przedawkowanie w terapii skojarzonej
    2. Postępowanie w przypadku przedawkowania preparatów złożonych
  5. Rokowanie po przedawkowaniu
    1. Kolejne rozdziały

Przedawkowanie olmesartanu medoksomilu

Olmesartan medoksomil to substancja aktywna z grupy antagonistów receptora angiotensyny II (ARB), powszechnie stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego. W przypadku przedawkowania tej substancji mogą wystąpić poważne konsekwencje zdrowotne wymagające natychmiastowej interwencji medycznej. Dostępne dane dotyczące przedawkowania olmesartanu medoksomilu u ludzi są ograniczone, jednak znane są główne skutki i postępowanie w takich przypadkach.1 2

Najbardziej prawdopodobne objawy przedawkowania

Podstawowym i najbardziej oczekiwanym efektem przedawkowania olmesartanu medoksomilu jest niedociśnienie tętnicze, które może być znaczne i potencjalnie zagrażające życiu.3 4 W zależności od stopnia przedawkowania mogą wystąpić również inne objawy kardiologiczne, w tym:5

  • Tachykardia (przyspieszenie akcji serca) – jako reakcja kompensacyjna organizmu na spadek ciśnienia
  • Bradykardia (zwolnienie akcji serca) – szczególnie w przypadku stymulacji układu przywspółczulnego (nerwu błędnego)6

Przedawkowanie w preparatach złożonych

Olmesartan medoksomil często występuje w preparatach złożonych z innymi substancjami, co może prowadzić do dodatkowych objawów w przypadku przedawkowania. W przypadku połączenia z hydrochlorotiazydem (diuretykiem tiazydowym), przedawkowanie może powodować:7 8

  • Utratę elektrolitów, szczególnie:
    • Hipokaliemię (niedobór potasu)
    • Hipochloremię (niedobór chlorków)
  • Odwodnienie będące wynikiem nadmiernej diurezy
  • Nudności i senność jako najczęstsze objawy podmiotowe9
  • Kurcze mięśni wynikające z hipokaliemii
  • Nasilenie zaburzeń rytmu serca związanych z jednoczesnym stosowaniem glikozydów naparstnicy lub niektórych leków przeciwarytmicznych10

W przypadku kombinacji z amlodypiną (blokerem kanałów wapniowych) przedawkowanie może dodatkowo powodować:11 12

  • Nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych
  • Znaczne niedociśnienie tętnicze ze wstrząsem, potencjalnie śmiertelnym
  • Odruchową tachykardię
  • Niekardiogenny obrzęk płuc – rzadko, mogący wystąpić z opóźnieniem 24-48 godzin po przyjęciu, powodujący konieczność wspomagania oddychania13

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania olmesartanu medoksomilu powinno być objawowe i podtrzymujące. Wybór odpowiedniego sposobu postępowania zależy od czasu, jaki upłynął od zażycia leku oraz nasilenia objawów.14 15

Natychmiastowe działania po przedawkowaniu

Jeśli od przyjęcia leku upłynęło niewiele czasu, można rozważyć następujące działania:16 17

  • Indukowanie wymiotów
  • Płukanie żołądka
  • Podanie węgla aktywnego – szczególnie skuteczne w przypadku połączeń z amlodypiną, gdy podane bezpośrednio lub nie później niż w ciągu 2 godzin od przyjęcia leku

Monitorowanie i leczenie podtrzymujące

Konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta, w tym:18 19

  • Ścisłe monitorowanie czynności serca i płuc
  • Kontrola stężenia elektrolitów i kreatyniny w surowicy krwi – zalecana częsta kontrola
  • Monitorowanie objętości wewnątrznaczyniowej i ilości oddawanego moczu

W przypadku znaczącego klinicznie niedociśnienia należy:20

  • Ułożyć pacjenta w pozycji leżącej z uniesionymi kończynami
  • Szybko uzupełnić niedobory wodno-elektrolitowe
  • Rozważyć podanie leku zwężającego naczynia w celu przywrócenia napięcia naczyń i ciśnienia krwi (jeśli nie ma przeciwwskazań)
  • W przypadku przedawkowania preparatu zawierającego amlodypinę, można rozważyć dożylne podanie glukonianu wapnia w celu odwrócenia skutków blokady kanałów wapniowych

Dializoterapia

Brak jest jednoznacznych danych dotyczących skuteczności dializoterapii w przypadku przedawkowania olmesartanu medoksomilu:21 22

  • Nie ma pewności, czy olmesartan medoksomil może być usunięty z organizmu przy pomocy dializy
  • W przypadku amlodypiny, dializa najprawdopodobniej nie będzie skuteczna ze względu na silne wiązanie tej substancji z białkami
  • Stopień usuwania hydrochlorotiazydu przez hemodializę również nie został w pełni ustalony23 24

Tabela objawów przedawkowania

Objaw Opis Mechanizm Związek z dawką
Niedociśnienie tętnicze Obniżenie ciśnienia tętniczego krwi poniżej wartości prawidłowych, może być znaczne i długotrwałe Blokada receptorów angiotensyny II przez olmesartan powoduje rozszerzenie naczyń i zmniejszenie oporu obwodowego Bezpośrednio zależny od dawki – im wyższa dawka, tym większe ryzyko ciężkiego niedociśnienia
Tachykardia Przyspieszenie czynności serca powyżej normy (>100/min) Reakcja kompensacyjna organizmu na obniżone ciśnienie krwi Pośrednio zależny od dawki – nasilenie zależy od stopnia niedociśnienia
Bradykardia Zwolnienie czynności serca poniżej normy (<60/min) Występuje przy stymulacji układu przywspółczulnego (nerwu błędnego) Nie określono bezpośredniego związku z dawką
Hipokaliemia Obniżenie stężenia potasu w surowicy <3,5 mmol/l Związana z działaniem hydrochlorotiazydu (w preparatach złożonych) Zależna od dawki hydrochlorotiazydu
Hipochloremia Obniżenie stężenia chlorków w surowicy <98 mmol/l Związana z działaniem hydrochlorotiazydu (w preparatach złożonych) Zależna od dawki hydrochlorotiazydu
Odwodnienie Utrata wody z organizmu Wynika z nasilonej diurezy wywołanej hydrochlorotiazydem Zależne od dawki hydrochlorotiazydu
Kurcze mięśni Niekontrolowane skurcze mięśni szkieletowych Wtórne do hipokaliemii Zależne od stopnia hipokaliemii
Nudności Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z towarzyszącym odruchem wymiotnym Bezpośrednie działanie na układ pokarmowy lub objaw niedociśnienia Częsty objaw niezależnie od wielkości przedawkowania
Senność Zwiększona potrzeba snu, trudności z utrzymaniem przytomności Najprawdopodobniej związana z zaburzeniami perfuzji mózgowej Częsty objaw niezależnie od wielkości przedawkowania
Wstrząs Stan zagrożenia życia z niewydolnością krążenia i hipoperfuzją narządową Następstwo ciężkiego niedociśnienia Występuje przy znacznym przedawkowaniu, szczególnie w preparatach z amlodypiną
Niekardiogenny obrzęk płuc Nagromadzenie płynu w pęcherzykach płucnych niezwiązane z niewydolnością serca Może być związany z reperftizją po wczesnych działaniach resuscytacyjnych, w tym przeciążeniem płynami Rzadkie powikłanie, występujące 24-48h po przedawkowaniu amlodypiny
Zaburzenia rytmu serca Nieprawidłowa czynność elektryczna serca Wynikają z zaburzeń elektrolitowych (szczególnie hipokaliemii) lub bezpośredniego wpływu na układ bodźcoprzewodzący Nasilone u pacjentów przyjmujących glikozydy nasercowe lub leki przeciwarytmiczne

Szczególne przypadki przedawkowania

Przedawkowanie w terapii skojarzonej

Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki przedawkowania olmesartanu u pacjentów jednocześnie przyjmujących:25

  • Glikozydy naparstnicy – hipokaliemia wywołana przedawkowaniem hydrochlorotiazydu może nasilać zaburzenia rytmu serca
  • Leki przeciwarytmiczne – podobnie jak w przypadku glikozydów naparstnicy, zaburzenia elektrolitowe mogą potęgować działania niepożądane tych leków
  • Inne leki hipotensyjne – efekt niedociśnienia może być potęgowany

Postępowanie w przypadku przedawkowania preparatów złożonych

W przypadku przedawkowania preparatów zawierających olmesartan medoksomil i amlodypinę (np. Elestar, Olmita, Reverantza), kluczowym zagadnieniem jest leczenie niedociśnienia, które może być bardziej nasilone niż przy przedawkowaniu samego olmesartanu.26 27

Przy preparatach zawierających olmesartan i hydrochlorotiazyd (np. Co-Olimestra, Osaver HCT, Revival Plus), należy zwrócić szczególną uwagę na uzupełnienie niedoborów wodno-elektrolitowych oraz monitorowanie równowagi elektrolitowej.28

Rokowanie po przedawkowaniu

Rokowanie w przypadku przedawkowania olmesartanu medoksomilu zależy od kilku czynników:29

  • Dawki przyjętego leku – im wyższa dawka, tym większe ryzyko poważnych powikłań
  • Czasu od zażycia do podjęcia interwencji – wczesna interwencja poprawia rokowanie
  • Typu preparatu – preparaty złożone (szczególnie z amlodypiną) mogą powodować cięższe powikłania
  • Chorób współistniejących – szczególnie układu sercowo-naczyniowego i nerek
  • Wieku pacjenta – osoby starsze są bardziej narażone na powikłania

W najcięższych przypadkach, szczególnie przy przedawkowaniu preparatów złożonych z amlodypiną, możliwe jest wystąpienie wstrząsu zakończonego zgonem.30

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 28.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl