Przedawkowanie
Olejek goździkowy

Olejek goździkowy (Caryophylli floris aetheroleum) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych, takich jak Amol, Argol Essenza Balsamica, Aromatol, Rapidentin czy Salviasept. Przedawkowanie, szczególnie u dzieci poniżej 2. roku życia, przy spożyciu 5-10 ml olejku, może prowadzić do ciężkich objawów, w tym depresji ośrodkowego układu nerwowego, kwasicy z luką anionową, zaburzeń funkcji wątroby, hipoglikemii, drgawek oraz śpiączki. W preparatach zawierających etanol, np. Amol (638 mg etanolu 96% w 1 g produktu) czy Argol Essenza Balsamica (57-63% etanolu), przedawkowanie może dodatkowo wywołać objawy zatrucia alkoholowego, wpływając na zdolność prowadzenia pojazdów i wymagając leczenia objawowego charakterystycznego dla zatrucia alkoholem. Produkty takie jak Rapidentin (1 ml olejku goździkowego/ml produktu) stosowane miejscowo na błonę śluzową jamy ustnej nie wykazują zgłoszonych przypadków przedawkowania.

Przedawkowanie olejku goździkowego

Olejek goździkowy (Caryophylli floris aetheroleum) to substancja czynna wchodząca w skład wielu produktów leczniczych, m.in. Amol, Argol Essenza Balsamica, Aromatol, Rapidentin czy Salviasept. Pomimo szerokiego zastosowania terapeutycznego, substancja ta może wywoływać poważne działania niepożądane w przypadku przedawkowania, szczególnie u małych dzieci.1 2

Zagrożenia związane z przedawkowaniem

Przedawkowanie olejku goździkowego może prowadzić do szeregu poważnych konsekwencji zdrowotnych, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, w której olejek goździkowy zostanie spożyty doustnie w większych ilościach. Przypadki takie odnotowano głównie u dzieci poniżej 2. roku życia, które zażyły 5-10 ml olejku goździkowego, co skutkowało stanem zagrożenia życia.3 4

W przypadku produktów zawierających olejek goździkowy w mniejszych stężeniach, jak Amol czy Aromatol, należy również uwzględnić zawartość etanolu (alkoholu etylowego), który może dodatkowo nasilać objawy przedawkowania. W przypadku leków takich jak Amol, który zawiera 638 mg etanolu (96% v/v) w 1 g produktu, przedawkowanie może wywoływać objawy typowe dla przedawkowania alkoholu.5

Podobnie w przypadku produktu Argol Essenza Balsamica, który zawiera 57-63% etanolu, przedawkowanie przy zastosowaniu doustnym może wpłynąć na zdolność kierowania pojazdami ze względu na przedawkowanie alkoholu etylowego.6

Objawy kliniczne przedawkowania

Przedawkowanie olejku goździkowego powoduje wiele poważnych objawów klinicznych, które mogą szybko doprowadzić do pogorszenia stanu pacjenta. Na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających olejek goździkowy, można zidentyfikować szereg konsekwencji zdrowotnych jego przedawkowania.7 8

Warto zauważyć, że w przypadku produktu Rapidentin, który zawiera 1 ml olejku goździkowego w 1 ml produktu, nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania po zastosowaniu na błonę śluzową jamy ustnej lub na zęby.9 Podobnie, nie zgłoszono przypadków przedawkowania produktu Aromatol.10

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania olejku goździkowego, leczenie powinno być przede wszystkim wspomagające i objawowe.11 12

Szczególnie istotne informacje dotyczą stosowania N-acetylocysteiny jako skutecznego antidotum w przypadkach przedawkowania olejku goździkowego. Zarówno dla produktu Rapidentin, jak i Salviasept, charakterystyki produktu leczniczego wskazują na doniesienia z literatury o skutecznym zastosowaniu N-acetylocysteiny jako odtrutki.13 14

W przypadku przedawkowania produktów zawierających znaczne ilości etanolu, jak Amol, należy również uwzględnić leczenie objawowe charakterystyczne dla przedawkowania alkoholu.15

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Dawka krytyczna Układ/narząd
Depresja ośrodkowego układu nerwowego Zahamowanie funkcji OUN prowadzące do spowolnienia procesów psychicznych i motorycznych 5-10 ml olejku goździkowego u dzieci <2 lat Układ nerwowy
Zaburzenia układu moczowego Nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu moczowego, mogące prowadzić do zaburzeń wydalania 5-10 ml olejku goździkowego u dzieci <2 lat Układ moczowy
Kwasica z luką anionową Zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej charakteryzujące się obniżeniem pH krwi i zwiększeniem luki anionowej 5-10 ml olejku goździkowego u dzieci <2 lat Gospodarka kwasowo-zasadowa
Pogorszenie funkcji wątroby Upośledzenie czynności wątroby, mogące prowadzić do niewydolności narządu 5-10 ml olejku goździkowego u dzieci <2 lat Wątroba
Śpiączka Stan głębokiej utraty przytomności z brakiem reakcji na bodźce zewnętrzne 5-10 ml olejku goździkowego u dzieci <2 lat Układ nerwowy
Drgawki Niekontrolowane, nagłe skurcze mięśni wywołane nieprawidłową aktywnością elektryczną mózgu 5-10 ml olejku goździkowego u dzieci <2 lat Układ nerwowy
Hipoglikemia Obniżenie poziomu glukozy we krwi poniżej wartości prawidłowych 5-10 ml olejku goździkowego u dzieci <2 lat Metabolizm węglowodanów
Objawy przedawkowania alkoholu Zaburzenia koordynacji, spowolnienie reakcji, zaburzenia mowy, nudności, wymioty, możliwa utrata przytomności Zależna od produktu (np. Amol zawiera 638 mg etanolu 96% w 1 g) Wielonarządowe

16 17 18

Uwagi szczególne dotyczące preparatów zawierających olejek goździkowy

Należy zwrócić uwagę, że niektóre preparaty zawierające olejek goździkowy nie są przeznaczone do stosowania doustnego. Na przykład Salviasept, który jest koncentratem do sporządzania roztworu do płukania gardła, nie powinien być przyjmowany doustnie.19

Rapidentin (1 ml/ml olejku goździkowego) jest produktem stomatologicznym stosowanym miejscowo. Pomimo wysokiego stężenia olejku goździkowego, nie zgłoszono żadnego przypadku przedawkowania przy aplikacji na błonę śluzową jamy ustnej lub na zęby.20

W przypadku preparatów złożonych, zawierających olejek goździkowy jako jedną z wielu substancji czynnych (np. Amol, Argol Essenza Balsamica, Aromatol), należy brać pod uwagę również możliwe interakcje między składnikami oraz wpływ etanolu zawartego w tych produktach na objawy przedawkowania.21 22

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl