Dawkowanie i sposób podawania
Kwas zoledronowy

Dawkowanie i sposób podawania kwasu zoledronowego

Kwas zoledronowy to bisfosfonian podawany dożylnie, stosowany w leczeniu hiperkalcemii związanej z nowotworem (TIH) oraz zapobieganiu powikłaniom kostnym u pacjentów z zaawansowanym procesem nowotworowym z zajęciem kości. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania, które należy przekazać pacjentowi oraz wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego.^{1 2}

Zalecane dawkowanie w zależności od wskazania

Zapobieganie powikłaniom kostnym u pacjentów z zaawansowanym procesem nowotworowym z zajęciem kości:

Zalecana dawka standardowa wynosi 4 mg kwasu zoledronowego co 3 do 4 tygodni, podawana w infuzji dożylnej trwającej nie krócej niż 15 minut.^{3 4}

Pacjenci powinni również otrzymywać doustną suplementację wapniem (500 mg/dobę) oraz witaminą D (400 j.m./dobę).^{5 6}

Należy pamiętać, że początek działania leczniczego kwasu zoledronowego w zapobieganiu powikłaniom kostnym występuje po 2-3 miesiącach od rozpoczęcia terapii.^{7 8}

Leczenie hiperkalcemii wywołanej nowotworem (TIH):

Zalecana dawka w leczeniu hiperkalcemii (stężenie wapnia w surowicy z uwzględnieniem wapnia związanego z albuminami ≥12,0 mg/dl lub ≥3,0 mmol/l) to jednorazowa dawka 4 mg kwasu zoledronowego.^{9 10}

Dawkowanie przy zaburzeniach czynności nerek

Przed rozpoczęciem terapii kwasem zoledronowym u pacjentów ze szpiczakiem mnogim lub z przerzutami guzów litych do kości, należy oznaczyć stężenie kreatyniny w surowicy oraz obliczyć klirens kreatyniny (CLcr) według wzoru Cockcroft-Gaulta.^{11 12}

Modyfikacja dawkowania w leczeniu TIH:

• Leczenie kwasem zoledronowym u pacjentów z TIH i ciężką niewydolnością nerek można rozważyć wyłącznie po dokładnej analizie korzyści względem ryzyka.¹³
• Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania u pacjentów z TIH, u których stężenie kreatyniny w surowicy jest mniejsze niż 400 μmol/l lub 4,5 mg/dl.¹⁴
• Z badań klinicznych wyłączono pacjentów, u których stężenie kreatyniny w surowicy przekraczało 400 μmol/l lub 4,5 mg/dl.¹⁵

Modyfikacja dawkowania w zapobieganiu powikłaniom kostnym:

Kwas zoledronowy nie jest wskazany do stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek przed rozpoczęciem terapii, definiowanymi jako CLcr <30 ml/min.<sup data-drug="Osporil" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Kwas zoledronowy nie jest wskazany do stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek przed rozpoczęciem terapii, rozumianymi w tej populacji jako wartość CLcr 16 <sup data-drug="Zerlinda" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Produkt leczniczy Zerlinda nie jest wskazany do stosowania u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek przed rozpoczęciem terapii, rozumianymi w tej populacji jako wartość CLcr 17

Z badań klinicznych wyłączono pacjentów ze stężeniem kreatyniny w surowicy przekraczającym 265 μmol/l lub 3,0 mg/dl.^{18 19}

Tabela dawkowania w zależności od czynności nerek

U pacjentów z prawidłową czynnością nerek (CLcr >60 ml/min), kwas zoledronowy może być podawany bezpośrednio bez modyfikacji dawki. Dla pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek, definiowanymi jako CLcr od 30 do 60 ml/min, zaleca się zmniejszenie dawki według poniższej tabeli:^{60 ml/min) kwas zoledronowy, 4 mg/100 ml, roztwór do infuzji można podawać bezpośrednio, bez dodatkowego przygotowania.”>20 21}

* Dawki obliczano przyjmując, że docelowe wartości AUC wynoszą 0,66 (mg•h/l) (CLcr=75 ml/min). Uważa się, że podanie mniejszych dawek pacjentom z zaburzeniami czynności nerek pozwoli osiągnąć takie same wartości AUC, jak u pacjentów z klirensem kreatyniny 75 ml/min.^{22 23}

Monitorowanie czynności nerek podczas leczenia

Po rozpoczęciu terapii kwasem zoledronowym, przed podaniem każdej następnej dawki należy oznaczać stężenie kreatyniny w surowicy. Leczenie należy przerwać, jeśli czynność nerek ulegnie pogorszeniu.^{24 25}

W badaniach klinicznych pogorszenie czynności nerek definiowano jako:

• Dla pacjentów z prawidłowym stężeniem kreatyniny w surowicy przed rozpoczęciem leczenia (<1,4 mg/dl lub <124 μmol/l) – wzrost o 0,5 mg/dl lub 44 μmol/l.<sup data-drug="Osporil" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="Dla pacjentów z prawidłowym stężeniem kreatyniny w surowicy przed rozpoczęciem leczenia (<1,4 mg/dl lub 26 <sup data-drug="Zoledronic acid Fresenius Kabi" data-section="Dawkowanie i sposób podawania" title="u pacjentów z prawidłowym stężeniem kreatyniny w surowicy przed rozpoczęciem leczenia (<1,4 mg/dl lub 27
• Dla pacjentów z podwyższonym stężeniem kreatyniny w surowicy przed rozpoczęciem leczenia (>1,4 mg/dl lub >124 μmol/l) – wzrost o 1,0 mg/dl lub 88 μmol/l.^{1,4 mg/dl lub >124 mikromol/l), wzrost o 1,0 mg/dl lub 88 mikromol/l.”>28 1,4 mg/dl lub >124 μmol/l), wzrost o 1,0 mg/dl lub 88 μmol/l.”>29}

Leczenie kwasem zoledronowym wznawiano tylko wtedy, gdy stężenie kreatyniny wracało do poziomu odbiegającego nie więcej niż 10% od wartości wyjściowej.^{30 31}

Leczenie kwasem zoledronowym należy wznowić w takiej samej dawce, jak przed przerwaniem leczenia.^{32 33}

Przygotowanie i metoda podania

Kwas zoledronowy dostępny jest w dwóch postaciach:

• Roztwór do infuzji o stężeniu 4 mg/100 ml – gotowy do użycia^{34 35 36}
• Koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji o stężeniu 4 mg/5 ml – wymagający dalszego rozcieńczenia^{37 38 39 40}

Przygotowanie roztworów do infuzji

Dla produktów w postaci gotowego roztworu (4 mg/100 ml):

• U pacjentów z prawidłową czynnością nerek (CLcr >60 ml/min) produkt można podawać bezpośrednio, bez dodatkowego przygotowania.^{60 ml/min, kwas zoledronowy, 4 mg/100 ml, roztwór do infuzji, nie powinien być dodatkowo rozcieńczany.”>41 60 mL/min, kwas zoledronowy 4 mg/100 mL roztwór do infuzji nie może być dodatkowo rozcieńczany.”>42}
• U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy przygotować zmniejszone dawki zgodnie z poniższą tabelą.^{43 44}

^{45 46 47}

Dla produktów w postaci koncentratu (4 mg/5 ml):

• Koncentrat wymaga rozcieńczenia w 100 ml jałowego roztworu chlorku sodu 0,9% lub roztworu glukozy 5% przed podaniem.^{48 49}
• W przypadku zmniejszonych dawek dla pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy pobrać odpowiednią objętość koncentratu:^{50 51}

• 4,4 ml dla dawki 3,5 mg
• 4,1 ml dla dawki 3,3 mg
• 3,8 ml dla dawki 3,0 mg

Sposób podawania

Kwas zoledronowy podaje się wyłącznie drogą dożylną. Niezależnie od postaci leku, roztwór do infuzji należy podawać w pojedynczej infuzji dożylnej trwającej nie krócej niż 15 minut.^{52 53}

W przypadku koncentratu do sporządzania roztworu do infuzji, czas infuzji powinien wynosić co najmniej 15-20 minut.^{54 55}

Roztworu do infuzji kwasu zoledronowego nie wolno mieszać z innymi roztworami do infuzji i należy go podawać jako pojedynczy roztwór przez oddzielną linię infuzyjną.^{56 57}

W szczególności nie wolno mieszać kwasu zoledronowego z roztworami zawierającymi wapń lub inne kationy dwuwartościowe, takimi jak roztwór Ringera z mleczanami.^{58 59}

Przed i po podaniu kwasu zoledronowego pacjenci muszą być odpowiednio nawodnieni.^{60 61 62}

Specjalne grupy pacjentów

Stosowanie u dzieci i młodzieży:

Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności kwasu zoledronowego u dzieci w wieku od 1 roku do 17 lat. Chociaż istnieją pewne dane badawcze, brak jest konkretnych zaleceń dotyczących dawkowania w tej grupie wiekowej.^{63 64}

Stosowanie u osób w podeszłym wieku:

Nie ma konieczności dostosowania dawkowania u osób w podeszłym wieku. Zalecenia dotyczące dawkowania są takie same, jak dla pacjentów dorosłych.^{65 66}

Dodatkowe informacje dla personelu medycznego

• Pacjenci leczeni kwasem zoledronowym powinni otrzymać ulotkę informacyjną oraz kartę przypominającą dla pacjenta.^{67 68}
• Kwas zoledronowy może być przepisywany i podawany pacjentom wyłącznie przez lekarzy posiadających doświadczenie w dożylnym podawaniu leków z grupy bisfosfonianów.^{69 70}