Przeciwwskazania stosowania
Biperyden

Przeciwwskazania stosowania biperydenu. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tej substancji?

Biperyden, substancja czynna zawarta w preparatach Akineton (tabletki 2 mg, roztwór do wstrzykiwań 5 mg/ml) oraz Akineton SR 4 mg (tabletki o przedłużonym uwalnianiu), posiada określone przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić podczas kwalifikacji pacjenta do leczenia. Przeciwwskazania te dotyczą zarówno postaci doustnych, jak i parenteralnych leku i stanowią podstawę do odradzenia pacjentowi stosowania tej substancji w określonych warunkach klinicznych.^{1 2}

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Pierwszym i podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania biperydenu jest nadwrażliwość na substancję czynną (biperyden) lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparatach. W przypadku Akineton tabletki 2 mg oraz Akineton SR 4 mg należy zwrócić szczególną uwagę na zawartość laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją tego cukru. Akineton SR 4 mg zawiera dodatkowo sód jako substancję pomocniczą. Z kolei w przypadku roztworu do wstrzykiwań Akineton 5 mg/ml należy pamiętać, że preparat zawiera mniej niż 1 mmol sodu (w postaci sodu mleczanu).^{3 4 5}

Przeciwwskazania okulistyczne

Jaskra z wąskim kątem przesączania stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania biperydenu. Ze względu na działanie cholinolityczne, biperyden może powodować wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów z jaskrą z wąskim kątem przesączania, co może prowadzić do zaostrzenia choroby i potencjalnie nieodwracalnych uszkodzeń narządu wzroku. Przed zaleceniem terapii biperydenem należy zatem wykluczyć obecność tej patologii okulistycznej.^{6 7}

Przeciwwskazania gastroenterologiczne

Biperyden jest przeciwwskazany w przypadku różnych stanów patologicznych związanych z przewodem pokarmowym. Obejmują one:

• Mechaniczne zwężenia w obrębie przewodu pokarmowego – biperyden poprzez działanie cholinolityczne może nasilać zaburzenia perystaltyki i zwiększać ryzyko niedrożności
• Przerost okrężnicy (megacolon) – stosowanie biperydenu może prowadzić do zaostrzenia objawów i zwiększać ryzyko powikłań
• Niedrożność jelit – biperyden może nasilać zaburzenia perystaltyki i pogłębiać niedrożność

^{8 9}

Ze względu na swoje działanie antycholinergiczne, biperyden może hamować motorykę przewodu pokarmowego, co w przypadku wymienionych powyżej stanów patologicznych może prowadzić do pogorszenia stanu klinicznego pacjenta i rozwoju poważnych powikłań. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia biperydenem konieczne jest wykluczenie tych schorzeń.^{10 11}

Przeciwwskazania dotyczące wieku pacjenta

W przypadku produktu Akineton SR 4 mg (tabletki o przedłużonym uwalnianiu) dodatkowym przeciwwskazaniem jest stosowanie u dzieci. Oznacza to, że tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierające 4 mg biperydenu chlorowodorku nie powinny być stosowane w populacji pediatrycznej. Jest to istotna różnica w porównaniu do standardowych tabletek Akineton 2 mg, dla których takie przeciwwskazanie nie zostało wymienione w charakterystyce produktu leczniczego.¹²

Szczególne uwagi dotyczące postaci farmaceutycznej

Należy zwrócić uwagę na różnice między postaciami farmaceutycznymi biperydenu:

• Akineton tabletki zawierają 2 mg biperydenu chlorowodorku, co odpowiada 1,8 mg biperydenu
• Akineton SR 4 mg tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierają 4 mg biperydenu chlorowodorku, co odpowiada 3,6 mg biperydenu
• Akineton roztwór do wstrzykiwań zawiera 5 mg biperydenu mleczanu w ampułce 1 ml, co odpowiada 3,9 mg biperydenu

^{13 14 15}

Różnice te mogą mieć znaczenie kliniczne, szczególnie przy zmianie postaci leku lub dostosowywaniu dawki. Należy także zauważyć, że w postaci parenteralnej występuje inna sól biperydenu (mleczan) niż w postaciach doustnych (chlorowodorek), co może mieć znaczenie przy przeliczaniu dawek równoważnych.^{16 17}

Podsumowanie przeciwwskazań

Podsumowując, biperyden jest przeciwwskazany w następujących sytuacjach klinicznych:

Przed przepisaniem biperydenu, lekarz powinien dokładnie ocenić stan pacjenta pod kątem wymienionych przeciwwskazań, aby uniknąć potencjalnych działań niepożądanych i powikłań związanych z terapią.^{18 19}