Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Benzoilu nadtlenek
Preparaty zawierające benzoilu nadtlenek w połączeniu z adapalenem, takie jak Epiduo (0,1% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku) oraz Epiduo Forte (0,3% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku), są bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz planujących ciążę ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne związane z adapalenem, będącym miejscowym retynoidem. Pomimo minimalnego wchłaniania ogólnoustrojowego, czynniki takie jak uszkodzenia skóry, przedawkowanie czy stosowanie na dużą powierzchnię skóry mogą zwiększać ekspozycję systemową. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Dane kliniczne dotyczące stosowania tych preparatów w ciąży są ograniczone, jednak badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ adapalenu na reprodukcję przy dużych dawkach doustnych.
Wpływ benzoilu nadtlenku na płodność, ciążę i laktację
Benzoilu nadtlenek, jako składnik produktów leczniczych takich jak Epiduo (0,1% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku) oraz Epiduo Forte (0,3% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku), wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w ciąży, planujących ciążę lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom w tych szczególnych okresach życia.1 2
Retynoidy a ekspozycja ogólnoustrojowa
Należy mieć świadomość, że adapalen, występujący w preparatach Epiduo i Epiduo Forte, należy do grupy retynoidów. Pomimo że retynoidy stosowane miejscowo zazwyczaj charakteryzują się minimalnym wchłanianiem przezskórnym i niską ekspozycją ogólnoustrojową, istnieją szczególne okoliczności, które mogą zwiększać ryzyko ekspozycji ogólnoustrojowej. Do takich czynników należą:3 4
- Uszkodzenia skóry
- Przedawkowanie preparatu
- Stosowanie na zbyt dużą powierzchnię skóry
5 6
Wpływ na ciążę
Bezwzględne przeciwwskazanie – preparaty zawierające benzoilu nadtlenek w połączeniu z adapalenem (Epiduo i Epiduo Forte) są bezwzględnie przeciwwskazane do stosowania u kobiet w ciąży oraz u kobiet planujących zajście w ciążę.7 8
Istotne jest podkreślenie, że dostępne dane kliniczne dotyczące miejscowego stosowania adapalenu i benzoilu nadtlenku u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ adapalenu na reprodukcję przy stosowaniu dużych dawek doustnych o działaniu ogólnoustrojowym.9 10
W przypadku, gdy pacjentka zajdzie w ciążę w trakcie stosowania produktów zawierających benzoilu nadtlenek z adapalenem, należy natychmiast przerwać leczenie.11 12
Wpływ na karmienie piersią
Informacje dotyczące stosowania benzoilu nadtlenku w połączeniu z adapalenem w okresie karmienia piersią różnią się nieco między preparatami Epiduo a Epiduo Forte.13 14
Epiduo (0,1% + 2,5%)
W przypadku preparatu Epiduo (0,1% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku) nie przewiduje się wpływu na dziecko karmione piersią ze względu na znikome wchłanianie ogólnoustrojowe. Produkt może być stosowany w okresie karmienia piersią, jednak z zachowaniem podstawowego środka ostrożności – nie należy nanosić preparatu na obszar klatki piersiowej, aby uniknąć przypadkowego kontaktu dziecka z lekiem.15
Epiduo Forte (0,3% + 2,5%)
W przypadku preparatu Epiduo Forte (0,3% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku) istnieją dodatkowe dane farmakokinetyczne. Badania na szczurach wykazały przenikanie adapalenu do mleka po podaniu doustnym lub dożylnym. W związku z tym nie można wykluczyć ryzyka dla niemowląt karmionych piersią.16
Lekarz powinien dokładnie rozważyć korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki, i na tej podstawie podjąć decyzję o:17
- Zaprzestaniu karmienia piersią
- Zaprzestaniu leczenia
- Czasowym wstrzymaniu leczenia
18
Podobnie jak w przypadku preparatu Epiduo, jeśli leczenie jest kontynuowane, Epiduo Forte nie powinien być nanoszony na klatkę piersiową w okresie karmienia piersią, aby uniknąć narażenia dziecka na kontakt z produktem.19
Wpływ na płodność
Nie przeprowadzono badań u ludzi dotyczących wpływu benzoilu nadtlenku w połączeniu z adapalenem na płodność.20 21
Dostępne dane pochodzą z badań na zwierzętach, w których nie stwierdzono wpływu adapalenu ani benzoilu nadtlenku na płodność u szczurów podczas badań reprodukcyjnych.22 23
Zalecenia dla lekarzy dotyczące przekazywania informacji pacjentkom
Informacje dla kobiet w ciąży lub planujących ciążę
- Należy poinformować pacjentkę, że preparaty zawierające benzoilu nadtlenek z adapalenem (Epiduo, Epiduo Forte) są bezwzględnie przeciwwskazane w ciąży i u kobiet planujących ciążę
- Wyjaśnić ryzyko związane ze stosowaniem retynoidów w ciąży, nawet przy miejscowym stosowaniu
- Poinstruować pacjentkę, by natychmiast przerwała leczenie i skontaktowała się z lekarzem w przypadku zajścia w ciążę podczas terapii
- Zaproponować alternatywne metody leczenia bezpieczne w ciąży, jeśli są dostępne
24 25
Informacje dla kobiet karmiących piersią
W przypadku preparatu Epiduo (0,1% + 2,5%):26
- Poinformować pacjentkę, że preparat może być stosowany w okresie karmienia piersią
- Podkreślić, że nie należy nanosić preparatu na klatkę piersiową
- Wyjaśnić, że należy dokładnie myć ręce po aplikacji preparatu, przed kontaktem z dzieckiem
27
W przypadku preparatu Epiduo Forte (0,3% + 2,5%):28
- Poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku dla dziecka karmionego piersią
- Przedstawić korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki
- Pomóc pacjentce w podjęciu świadomej decyzji dotyczącej kontynuacji karmienia piersią lub leczenia
- W przypadku decyzji o kontynuacji leczenia, podkreślić zakaz nakładania preparatu na klatkę piersiową
29
Informacje dotyczące płodności
- Poinformować pacjentkę, że nie przeprowadzono badań wpływu benzoilu nadtlenku w połączeniu z adapalenem na płodność u ludzi
- Przekazać, że badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność
- Podkreślić jednak, że dane te nie mogą być w pełni ekstrapolowane na ludzi
30 31
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania