Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Benzoilu nadtlenek

Preparaty zawierające benzoilu nadtlenek w połączeniu z adapalenem, takie jak Epiduo (0,1% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku) oraz Epiduo Forte (0,3% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku), są bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz planujących ciążę ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne związane z adapalenem, będącym miejscowym retynoidem. Pomimo minimalnego wchłaniania ogólnoustrojowego, czynniki takie jak uszkodzenia skóry, przedawkowanie czy stosowanie na dużą powierzchnię skóry mogą zwiększać ekspozycję systemową. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Dane kliniczne dotyczące stosowania tych preparatów w ciąży są ograniczone, jednak badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ adapalenu na reprodukcję przy dużych dawkach doustnych.

Wpływ benzoilu nadtlenku na płodność, ciążę i laktację

Benzoilu nadtlenek, jako składnik produktów leczniczych takich jak Epiduo (0,1% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku) oraz Epiduo Forte (0,3% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku), wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu u kobiet w ciąży, planujących ciążę lub karmiących piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom w tych szczególnych okresach życia.1 2

Retynoidy a ekspozycja ogólnoustrojowa

Należy mieć świadomość, że adapalen, występujący w preparatach Epiduo i Epiduo Forte, należy do grupy retynoidów. Pomimo że retynoidy stosowane miejscowo zazwyczaj charakteryzują się minimalnym wchłanianiem przezskórnym i niską ekspozycją ogólnoustrojową, istnieją szczególne okoliczności, które mogą zwiększać ryzyko ekspozycji ogólnoustrojowej. Do takich czynników należą:3 4

  • Uszkodzenia skóry
  • Przedawkowanie preparatu
  • Stosowanie na zbyt dużą powierzchnię skóry

5 6

Wpływ na ciążę

Bezwzględne przeciwwskazanie – preparaty zawierające benzoilu nadtlenek w połączeniu z adapalenem (Epiduo i Epiduo Forte) są bezwzględnie przeciwwskazane do stosowania u kobiet w ciąży oraz u kobiet planujących zajście w ciążę.7 8

Istotne jest podkreślenie, że dostępne dane kliniczne dotyczące miejscowego stosowania adapalenu i benzoilu nadtlenku u kobiet w ciąży są bardzo ograniczone. Badania na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ adapalenu na reprodukcję przy stosowaniu dużych dawek doustnych o działaniu ogólnoustrojowym.9 10

W przypadku, gdy pacjentka zajdzie w ciążę w trakcie stosowania produktów zawierających benzoilu nadtlenek z adapalenem, należy natychmiast przerwać leczenie.11 12

Wpływ na karmienie piersią

Informacje dotyczące stosowania benzoilu nadtlenku w połączeniu z adapalenem w okresie karmienia piersią różnią się nieco między preparatami Epiduo a Epiduo Forte.13 14

Epiduo (0,1% + 2,5%)

W przypadku preparatu Epiduo (0,1% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku) nie przewiduje się wpływu na dziecko karmione piersią ze względu na znikome wchłanianie ogólnoustrojowe. Produkt może być stosowany w okresie karmienia piersią, jednak z zachowaniem podstawowego środka ostrożności – nie należy nanosić preparatu na obszar klatki piersiowej, aby uniknąć przypadkowego kontaktu dziecka z lekiem.15

Epiduo Forte (0,3% + 2,5%)

W przypadku preparatu Epiduo Forte (0,3% adapalenu + 2,5% benzoilu nadtlenku) istnieją dodatkowe dane farmakokinetyczne. Badania na szczurach wykazały przenikanie adapalenu do mleka po podaniu doustnym lub dożylnym. W związku z tym nie można wykluczyć ryzyka dla niemowląt karmionych piersią.16

Lekarz powinien dokładnie rozważyć korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka oraz korzyści z leczenia dla matki, i na tej podstawie podjąć decyzję o:17

  • Zaprzestaniu karmienia piersią
  • Zaprzestaniu leczenia
  • Czasowym wstrzymaniu leczenia

18

Podobnie jak w przypadku preparatu Epiduo, jeśli leczenie jest kontynuowane, Epiduo Forte nie powinien być nanoszony na klatkę piersiową w okresie karmienia piersią, aby uniknąć narażenia dziecka na kontakt z produktem.19

Wpływ na płodność

Nie przeprowadzono badań u ludzi dotyczących wpływu benzoilu nadtlenku w połączeniu z adapalenem na płodność.20 21

Dostępne dane pochodzą z badań na zwierzętach, w których nie stwierdzono wpływu adapalenu ani benzoilu nadtlenku na płodność u szczurów podczas badań reprodukcyjnych.22 23

Zalecenia dla lekarzy dotyczące przekazywania informacji pacjentkom

Informacje dla kobiet w ciąży lub planujących ciążę

  • Należy poinformować pacjentkę, że preparaty zawierające benzoilu nadtlenek z adapalenem (Epiduo, Epiduo Forte) są bezwzględnie przeciwwskazane w ciąży i u kobiet planujących ciążę
  • Wyjaśnić ryzyko związane ze stosowaniem retynoidów w ciąży, nawet przy miejscowym stosowaniu
  • Poinstruować pacjentkę, by natychmiast przerwała leczenie i skontaktowała się z lekarzem w przypadku zajścia w ciążę podczas terapii
  • Zaproponować alternatywne metody leczenia bezpieczne w ciąży, jeśli są dostępne

24 25

Informacje dla kobiet karmiących piersią

W przypadku preparatu Epiduo (0,1% + 2,5%):26

  • Poinformować pacjentkę, że preparat może być stosowany w okresie karmienia piersią
  • Podkreślić, że nie należy nanosić preparatu na klatkę piersiową
  • Wyjaśnić, że należy dokładnie myć ręce po aplikacji preparatu, przed kontaktem z dzieckiem

27

W przypadku preparatu Epiduo Forte (0,3% + 2,5%):28

  • Poinformować pacjentkę o potencjalnym ryzyku dla dziecka karmionego piersią
  • Przedstawić korzyści wynikające z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki
  • Pomóc pacjentce w podjęciu świadomej decyzji dotyczącej kontynuacji karmienia piersią lub leczenia
  • W przypadku decyzji o kontynuacji leczenia, podkreślić zakaz nakładania preparatu na klatkę piersiową

29

Informacje dotyczące płodności

  • Poinformować pacjentkę, że nie przeprowadzono badań wpływu benzoilu nadtlenku w połączeniu z adapalenem na płodność u ludzi
  • Przekazać, że badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność
  • Podkreślić jednak, że dane te nie mogą być w pełni ekstrapolowane na ludzi

30 31

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl