Przeciwwskazania stosowania
Alkohol etylowy

Przeciwwskazania stosowania alkoholu etylowego

Alkohol etylowy stanowi składnik wielu preparatów leczniczych stosowanych zewnętrznie, szczególnie tych o działaniu odkażającym. Jako substancja czynna w produktach leczniczych podlega określonym ograniczeniom stosowania, które należy bezwzględnie respektować w praktyce medycznej. ¹

Nadwrażliwość jako podstawowe przeciwwskazanie

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania preparatów zawierających alkohol etylowy jest nadwrażliwość pacjenta na tę substancję. W przypadku produktów złożonych, gdzie alkohol etylowy występuje obok innych substancji czynnych (jak np. w preparacie Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel, gdzie towarzyszy mu chlorheksydyna), nadwrażliwość na którykolwiek składnik również stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania. ²

Ograniczenia wynikające z wysokiego stężenia etanolu

W przypadku preparatów o wysokiej zawartości alkoholu etylowego, takich jak Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel (zawierający 650 mg alkoholu etylowego 760 g/l w 1 g preparatu), istnieją dodatkowe ograniczenia stosowania związane z potencjalnym działaniem drażniącym etanolu. ³

Preparaty o wysokim stężeniu alkoholu etylowego są przeciwwskazane do stosowania na:

• Błony śluzowe – ze względu na silne działanie drażniące i wysuszające
• Rany – co może powodować uszkodzenie tkanek i opóźniać proces gojenia
• Oparzenia – gdzie może nasilać uszkodzenie tkanek i potęgować ból

⁴

Szczególne przeciwwskazania związane z zabiegami medycznymi

W przypadku zabiegów operacyjnych należy zwrócić szczególną uwagę na przeciwwskazania do stosowania preparatów zawierających alkohol etylowy. Szczególne ograniczenia dotyczą:

• Zabiegów w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (OUN) – ze względu na potencjalnie niekorzystny wpływ na tkanki nerwowe
• Zabiegów otolaryngologicznych – ze względu na wrażliwość struktur ucha, nosa i gardła

⁵

Bezwzględny zakaz podawania do płynów ustrojowych

Należy kategorycznie podkreślić, że preparaty zawierające alkohol etylowy, jak Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel, nie mogą być wprowadzane do płynu mózgowo-rdzeniowego. Jest to bezwzględne przeciwwskazanie wynikające z potencjalnie poważnych konsekwencji takiego zastosowania, w tym uszkodzenia struktur nerwowych. ⁶

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie preparatów z alkoholem etylowym

Lekarz powinien odradzić pacjentowi stosowanie preparatów zawierających alkohol etylowy w następujących sytuacjach:

1. Gdy w wywiadzie stwierdzono reakcje nadwrażliwości na alkohol etylowy lub inne składniki preparatu
2. W przypadku uszkodzenia ciągłości skóry (rany, skaleczenia)
3. Przy oparzeniach skóry różnego pochodzenia i stopnia
4. Przy zabiegach na błonach śluzowych
5. Przed planowanymi zabiegami w obrębie OUN lub zabiegami otolaryngologicznymi
6. U pacjentów ze skłonnością do reakcji alergicznych skórnych

⁷

Należy podkreślić, że przeciwwskazania do stosowania alkoholu etylowego w postaci preparatów do stosowania zewnętrznego, takich jak Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel, wynikają zarówno z potencjalnego działania drażniącego samego alkoholu, jak i możliwości wystąpienia reakcji nadwrażliwości. ⁸