Leki zawierające w składzie
zaleplon

Zaleplon to substancja czynna należąca do grupy niebenzodiazepinowych leków nasennych, określanych jako „leki Z”. Działa poprzez nasilenie efektów kwasu gamma-aminomasłowego (GABA) w ośrodkowym układzie nerwowym, co prowadzi do zahamowania nadmiernej aktywności neuronalnej i wywołania efektu uspokajającego. W przeciwieństwie do klasycznych benzodiazepin, zaleplon wiąże się selektywnie z podjednostką omega-1 receptora GABA-A, co przekłada się na jego profil działania.

Głównym wskazaniem do stosowania zaleplonu jest krótkotrwałe leczenie bezsenności, szczególnie bezsenności typu przerywanego i trudności z zasypianiem. Ze względu na swój ultraszybki początek działania (15-30 minut) i krótki okres półtrwania (około 1 godziny), jest szczególnie przydatny w leczeniu trudności z zasypianiem, bez powodowania senności następnego dnia.

W Polsce zaleplon był dostępny pod nazwą handlową Sonata, jednak obecnie nie jest szeroko stosowany, gdyż został w dużej mierze zastąpiony przez nowsze leki z grupy „Z”, takie jak zolpidem (Stilnox, Zolpic, Hypnogen) czy zopiklon (Imovane, Somnol).

Największą zaletą zaleplonu jest jego bardzo krótki czas działania, co minimalizuje efekt „hangover” (uczucie senności następnego dnia) oraz niskie ryzyko interakcji z innymi lekami. Dzięki szybkiemu rozpoczęciu działania pacjent może przyjąć lek dopiero gdy doświadcza trudności z zaśnięciem, a nie profilaktycznie przed położeniem się do łóżka.

Mimo korzystnego profilu bezpieczeństwa, zaleplon niesie ze sobą ryzyko działań niepożądanych. Najczęściej występują zawroty i bóle głowy oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego. Jak wszystkie leki nasenne, może wywoływać zjawisko tolerancji oraz uzależnienia przy długotrwałym stosowaniu. Istnieje również ryzyko złożonych zachowań podczas snu (jak jedzenie, prowadzenie samochodu czy rozmowy telefoniczne) bez pełnej świadomości i późniejszej amnezji tych zdarzeń. Przeciwwskazany jest u pacjentów z niewydolnością wątroby oraz podczas ciąży i karmienia piersią.