Leki zawierające w składzie
glikol propylenowy

Glikol propylenowy (1,2-propanodiol) to organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi dwuwodorotlenowych, szeroko stosowany w przemyśle farmaceutycznym jako rozpuszczalnik i stabilizator dla substancji leczniczych. Działa jako środek nawilżający, konserwujący oraz nośnik dla substancji aktywnych, które słabo rozpuszczają się w wodzie. Glikol propylenowy umożliwia lepszą penetrację składników aktywnych przez barierę skórną, co zwiększa biodostępność leków stosowanych miejscowo.

Substancja ta jest składnikiem wielu preparatów farmaceutycznych, zarówno do stosowania zewnętrznego jak i wewnętrznego. W Polsce można ją znaleźć w takich produktach jak: Flosteron (zawiesina do wstrzykiwań), Diprophos (zawiesina do wstrzykiwań), Depo-Medrol (zawiesina do wstrzykiwań), a także w wielu kropelkach do oczu, syropach, maściach, kremach i płynach do inhalacji. Jest również składnikiem płynów do papierosów elektronicznych.

Największą zaletą glikolu propylenowego jest jego wszechstronność jako rozpuszczalnika i nośnika dla substancji leczniczych. Charakteryzuje się dobrą tolerancją przez organizm człowieka i jest uznawany przez FDA za substancję bezpieczną (GRAS – Generally Recognized As Safe). W porównaniu z glikolem etylenowym wykazuje znacznie niższą toksyczność, co umożliwia jego szerokie zastosowanie w preparatach leczniczych. Dodatkowo, ma właściwości konserwujące, co wydłuża okres przydatności leków.

Pomimo ogólnego bezpieczeństwa, stosowanie glikolu propylenowego wiąże się z pewnym ryzykiem. U niektórych osób może wywoływać reakcje alergiczne i podrażnienia skóry. Przy dużych dawkach podawanych dożylnie (np. w przypadku niektórych leków przeciwpadaczkowych) może prowadzić do hiperosmolarności osocza, kwasicy mleczanowej i niewydolności nerek. U noworodków i małych dzieci metabolizm glikolu propylenowego jest wolniejszy, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, gdyż mogą oni mieć trudności z metabolizowaniem i wydalaniem tej substancji.