Właściwości farmakodynamiczne leku Xyzal 5 mg

Lewocetyryzyna dichlorowodorek, substancja czynna leku Xyzal, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego, pochodnych piperazyny (kod ATC: R06A E09). Jest to lek o dobrze udokumentowanych właściwościach farmakodynamicznych, które determinują jego skuteczność kliniczną w różnych schorzeniach alergicznych.¹

Mechanizm działania

Lewocetyryzyna jest enancjomerem R cetyryzyny, działającym jako silny i wybiórczy antagonista obwodowych receptorów histaminowych H1. Badania dotyczące wiązania z receptorami wykazały, że lewocetyryzyna charakteryzuje się wysokim powinowactwem do receptorów H1 u ludzi, z wartością Ki wynoszącą 3,2 nmol/l. Co istotne, wartość ta jest dwukrotnie niższa niż w przypadku cetyryzyny (Ki = 6,3 nmol/l), co świadczy o silniejszym powinowactwie lewocetyryzyny do receptorów H1. Okres półtrwania procesu odłączania lewocetyryzyny od receptorów H1 wynosi 115 ± 38 minut, co przekłada się na długotrwałe działanie leku.²

Efektywność blokowania receptorów H1 przez lewocetyryzynę jest znacząca i utrzymuje się w czasie – po jednorazowym podaniu leku, po 4 godzinach stwierdzono zablokowanie receptorów w 90%, a po 24 godzinach utrzymywało się jeszcze 57% blokady receptorowej. Badania farmakodynamiczne przeprowadzone z udziałem zdrowych ochotników potwierdziły, że działanie dawki lewocetyryzyny równej połowie dawki cetyryzyny jest porównywalne do działania cetyryzyny, zarówno na skórę, jak i na błonę śluzową nosa.³

Działanie farmakodynamiczne

Działanie farmakodynamiczne lewocetyryzyny zostało dokładnie ocenione w randomizowanych badaniach klinicznych przeprowadzonych z grupą kontrolną. W badaniu porównującym wpływ lewocetyryzyny w dawce 5 mg, desloratadyny w dawce 5 mg i placebo na pohistaminowy bąbel i rumień, terapia lewocetyryzyną powodowała istotne statystycznie hamowanie powstawania bąbla i rumienia. Działanie to było najsilniejsze w ciągu pierwszych 12 godzin i utrzymywało się przez 24 godziny (p<0,001) w porównaniu z placebo i desloratadyną.<sup data-drug="Xyzal" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Działanie farmakodynamiczne lewocetyryzyny oceniano w randomizowanych badaniach przeprowadzonych z grupą kontrolną. W badaniu porównującym wpływ stosowania lewocetyryzyny w dawce 5 mg, desloratadyny w dawce 5 mg i placebo na pohistaminowy bąbel i rumień, leczenie lewocetyryzyną powodowało istotne hamowanie powstawania bąbla i rumienia – działanie to było najsilniejsze w ciągu pierwszych 12 godzin i utrzymywało się przez 24 godziny, (p4

W badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo, w modelu z użyciem komory prowokacyjnej, początek działania lewocetyryzyny w dawce 5 mg w łagodzeniu objawów wywołanych ekspozycją na pyłki obserwowano szybko, już po 1 godzinie od przyjęcia leku.⁵

Interesujące są również wyniki badań in vitro, które z wykorzystaniem komór Boydena i linii komórkowych wykazały, że lewocetyryzyna hamuje indukowaną przez eotaksynę przezśródbłonkową migrację eozynofilów przez komórki skóry i płuc. W eksperymentalnym badaniu farmakodynamicznym in vivo (wykorzystującym technikę okienek skórnych) z udziałem 14 dorosłych pacjentów, w porównaniu z placebo, zaobserwowano trzy główne działania hamujące lewocetyryzyny w dawce 5 mg w ciągu pierwszych 6 godzin reakcji wywołanej pyłkami:⁶

• hamowanie uwalniania VCAM-1 (cząsteczka adhezji komórkowej naczyń-1)
• zmianę przepuszczalności naczyń
• zmniejszenie napływu eozynofilów

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lewocetyryzyny zostały potwierdzone w kilku badaniach klinicznych przeprowadzonych metodą podwójnie ślepej próby z grupą kontrolną placebo, z udziałem dorosłych pacjentów cierpiących na:⁷

• sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
• całoroczne alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa
• przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa

W niektórych badaniach udokumentowano, że lewocetyryzyna w istotnym stopniu łagodzi objawy alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym uciążliwe uczucie zatkania nosa.⁸

Szczególnie znaczące są wyniki długoterminowego badania klinicznego, trwającego 6 miesięcy, w którym uczestniczyło 551 dorosłych pacjentów (w tym 276 leczonych lewocetyryzyną) z przewlekłym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa (objawy występowały przez co najmniej 4 dni w tygodniu, przez co najmniej 4 kolejne tygodnie) i uczulonych na roztocza kurzu domowego oraz pyłki traw. Wyniki tego badania wykazały, że lewocetyryzyna w dawce 5 mg była klinicznie i statystycznie istotnie bardziej skuteczna niż placebo w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, ocenianych w skali TSS (punktowy wskaźnik nasilenia objawów klinicznych, ang. total symptom score) przez cały czas trwania badania. Co ważne, nie obserwowano zjawiska tachyfilaksji, czyli zmniejszania się efektu terapeutycznego w miarę stosowania leku. Ponadto, przez cały okres badania lewocetyryzyna istotnie poprawiała jakość życia pacjentów.⁹

Skuteczność w przewlekłej pokrzywce idiopatycznej

Skuteczność lewocetyryzyny w leczeniu pokrzywki została oceniona w badaniu klinicznym z grupą kontrolną placebo, w którym uczestniczyło 166 pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną. W tym badaniu 85 pacjentów przyjmowało placebo, a 81 lewocetyryzynę w dawce 5 mg raz na dobę przez 6 tygodni. Wyniki pokazały, że leczenie lewocetyryzyną w porównaniu z placebo powodowało istotne zmniejszenie nasilenia świądu już w pierwszym tygodniu oraz utrzymywało swoją skuteczność przez cały okres terapii. Dodatkowo, stosowanie lewocetyryzyny w porównaniu z placebo prowadziło do większej poprawy zależnej od stanu zdrowia jakości życia pacjentów, ocenianej na podstawie wskaźnika wpływu dolegliwości skórnych na jakość życia (ang. Dermatology Life Quality Index).¹⁰

Warto podkreślić, że przewlekła idiopatyczna pokrzywka była badana jako model zaburzeń pokrzywkowych. Ponieważ uwalnianie histaminy jest czynnikiem związanym z występowaniem pokrzywki, można oczekiwać, że lewocetyryzyna będzie skuteczna w łagodzeniu objawów innych rodzajów pokrzywek, nie tylko przewlekłej pokrzywki idiopatycznej.¹¹

Bezpieczeństwo kardiologiczne

W zakresie bezpieczeństwa kardiologicznego, co jest istotnym parametrem w ocenie leków przeciwhistaminowych, w zapisach EKG nie wykazano znaczącego wpływu lewocetyryzyny na odstęp QT.¹²

Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Bezpieczeństwo stosowania i skuteczność lewocetyryzyny w postaci tabletek u dzieci oceniano w dwóch badaniach klinicznych z grupą kontrolną placebo, w których uczestniczyli pacjenci w wieku od 6 do 12 lat z sezonowym i całorocznym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa. W obydwu badaniach lewocetyryzyna znacząco łagodziła objawy i poprawiała zależną od stanu zdrowia jakość życia pacjentów.¹³

Bezpieczeństwo kliniczne u dzieci w wieku poniżej 6 lat ustalono na podstawie kilku krótko- i długoterminowych badań klinicznych:¹⁴

1. Badanie kliniczne z udziałem 29 dzieci w wieku od 2 do 6 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa, które otrzymywały lewocetyryzynę w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 4 tygodnie.¹⁵
2. Badanie kliniczne, w którym 114 dzieci w wieku od 1 roku do 5 lat z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną leczono lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną dwa razy na dobę przez 2 tygodnie.¹⁶
3. Badanie kliniczne, w którym 45 dzieci w wieku od 6 do 11 miesięcy z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa lub przewlekłą pokrzywką idiopatyczną leczono lewocetyryzyną w dawce 1,25 mg podawaną raz na dobę przez 2 tygodnie.¹⁷
4. Długoterminowe (18-miesięczne) badanie kliniczne z udziałem 255 pacjentów z chorobą atopową leczonych lewocetyryzyną, będących w wieku od 12 do 24 miesięcy w momencie włączania do badania.¹⁸

Na podstawie tych badań ustalono, że profil bezpieczeństwa lewocetyryzyny u najmłodszych pacjentów był podobny do profilu obserwowanego w badaniach krótkoterminowych prowadzonych z udziałem dzieci w wieku od 1 do 5 lat.¹⁹