Właściwości farmakodynamiczne
Spirytus skażony hibitanem 0,5% Amara 0,5%

Spirytus skażony Hibitanem 0,5% Amara to preparat antyseptyczny z grupy D08AC52, zawierający chloroheksydynę (0,5 g/100 g w postaci diglukonianu) oraz etanol w stężeniu 67-73% (v/v). Chloroheksydyna wykazuje działanie bakteriostatyczne i bakteriobójcze, silniejsze wobec bakterii Gram-dodatnich niż Gram-ujemnych, poprzez uszkodzenie błony cytoplazmatycznej i zaburzenie równowagi osmotycznej komórek bakteryjnych. Etanol w stężeniu 70% działa szerokospektralnie, denaturując białka mikroorganizmów i wykazując aktywność bakteriobójczą, grzybobójczą oraz wirusobójczą. Synergistyczne połączenie tych substancji zwiększa skuteczność przeciwbakteryjną, szczególnie wobec szczepów Staphylococcus aureus opornych na penicylinę, przewyższając działanie chloroheksydyny w roztworach wodnych.

Właściwości farmakodynamiczne

Spirytus skażony Hibitanem 0,5% Amara należy do grupy farmakoterapeutycznej środków antyseptycznych i dezynfekujących, oznaczonej kodem ATC: D08AC52. Preparat zawiera dwie substancje czynne o działaniu przeciwdrobnoustrojowym: chloroheksydynę w postaci roztworu diglukonianu oraz etanol, które wykazują synergistyczny efekt przeciwbakteryjny.1

Działanie chloroheksydyny

Chloroheksydyna stanowi pochodną guanidyny, która wykazuje zarówno działanie bakteriostatyczne, jak i bakteriobójcze. Jej skuteczność jest zróżnicowana względem różnych grup drobnoustrojów – wykazuje silniejsze działanie wobec bakterii Gram-dodatnich w porównaniu do bakterii Gram-ujemnych. Należy jednak zaznaczyć, że chloroheksydyna nie wykazuje aktywności przeciwko prątkom kwasoopornym, zarodnikom oraz przetrwalnikom bakterii.2

Mechanizm działania chloroheksydyny

Mechanizm działania przeciwbakteryjnego chloroheksydyny polega na uszkadzaniu błony cytoplazmatycznej drobnoustrojów. Efekt biologiczny zależy od zastosowanego stężenia substancji czynnej:

  • Przy niskim stężeniu chloroheksydyny dochodzi do zaburzenia równowagi osmotycznej komórek bakteryjnych oraz przenikania potasu i fosforu przez uszkodzoną błonę komórkową, co prowadzi do zahamowania wzrostu i namnażania bakterii3
  • Przy wysokim stężeniu substancji czynnej następuje wytrącenie cytoplazmatycznej zawartości komórek bakteryjnych, co w konsekwencji prowadzi do śmierci komórki4

Działanie etanolu

Drugą substancją czynną produktu jest alkohol etylowy, który występuje w optymalnym stężeniu 70% (v/v). W tym stężeniu etanol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego poprzez denaturację białek mikroorganizmów. Charakteryzuje się działaniem:

  • bakteriobójczym
  • grzybobójczym
  • wirusobójczym

Mechanizm działania etanolu opiera się na nieodwracalnym uszkodzeniu struktur białkowych mikroorganizmów, co prowadzi do zahamowania ich funkcji życiowych.5

Synergistyczne działanie składników

Kombinacja chloroheksydyny z etanolem w stężeniu 70% zapewnia wzmocniony efekt przeciwbakteryjny. Preparat wykazuje szczególnie silne działanie bakteriobójcze wobec szczepów Staphylococcus aureus opornych na penicylinę, przewyższając w tym zakresie skuteczność chloroheksydyny stosowanej w roztworach wodnych.6

Ograniczenia zastosowania

Należy zaznaczyć, że chloroheksydyna wykazuje ograniczoną skuteczność przy odkażaniu ran, ponieważ jej aktywność przeciwbakteryjna ulega znaczącemu obniżeniu w obecności krwi i ropy. Jest to istotne ograniczenie, które należy uwzględnić przy wyborze odpowiedniego środka antyseptycznego do konkretnych zastosowań klinicznych.7

Składnik aktywny Stężenie Spektrum działania Mechanizm działania Ograniczenia
Chloroheksydyna (diglukonian) 0,5 g/100 g (z roztworu 20%) Bakterie Gram-dodatnie (silniejsze)
Bakterie Gram-ujemne (słabsze)
Uszkodzenie błony cytoplazmatycznej, zaburzenie równowagi osmotycznej (niskie stężenia)
Wytrącanie zawartości cytoplazmatycznej (wysokie stężenia)
Brak aktywności wobec prątków kwasoopornych, zarodników, przetrwalników
Obniżona aktywność w obecności krwi i ropy
Etanol 67-73% (V/V) Bakterie, grzyby, wirusy Denaturacja białek mikroorganizmów Brak trwałego działania na powierzchni skóry
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl